نفتکش‌ها مشمول توقیف یا بازرسی بر اساس قطعنامه‌های شورای امنیت نیستند / مقامات رسمی چین خود را ملزم به رعایت تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا نمی‌دانند

به گزارش به گزارش میهن تجارت، روز سه شنبه خبری منتشر شد مبنی بر اینکه نفتکش های ایرانی پس از هفت سال ردیاب های خود را روشن کرده اند و سامانه های مسئول نظارت بر کشتی ها و نفتکش ها توانسته اند موقعیت آنها را ببینند. همیشه گفته می شد که خاموش کردن ردیاب نفتکش ها برای دور زدن تحریم ها انجام می شود و به همین دلیل ردیاب ها خاموش ماندند. تاکنون تحلیل های مختلفی درباره علت اتخاذ این تصمیم منتشر شده است.

برخی این اقدام را نشانه شفافیت و ارسال سیگنال مثبت از سوی ایران می دانند و معتقدند تهران می خواهد نشان دهد که تجارت نفتی خود را به صورت قانونی و شفاف دنبال می کند. از سوی دیگر گروهی دیگر معتقدند هدف از این اقدام شاید جلوگیری از توقیف نفتکش ها باشد. زیرا در مفاد قطعنامه 1929 شورای امنیت سازمان ملل مواردی مربوط به توقیف یا بازرسی کشتی های مشکوک است.

در همین زمینه به گزارش میهن تجارت وی با مجیدرضا حریری، رئیس اتاق مشترک بازرگانی ایران و چین گفت وگویی داشته است که در ادامه می خوانید.

***

کشتی های حامل نفت بر اساس مفاد مصوبات شورای امنیت مشمول توقیف یا بازرسی نمی شوند/ روشن کردن ردیاب کشتی ارتباطی با بازرسی و توقیف ندارد.

* علت روشن شدن ردیاب اتوماتیک نفتکش های ایرانی پس از هفت سال چیست؟ آیا این موضوع می تواند مربوط به مصوبه شورای امنیت در مورد بازرسی و توقیف کشتی ها باشد؟

شورای امنیت سازمان ملل متحد هیچ محدودیتی برای تجارت نفت، پتروشیمی، معادن یا سایر کالاهای ایران اعمال نکرده است. قطعنامه های شورای امنیت فقط بر فعالیت های هسته ای و مبادلات مرتبط و برخی فعالیت های موشکی متمرکز است. به عبارت دیگر، اگر گفته می شود محدودیتی برای حساب های بانکی وجود دارد، مربوط به فعالیت های هسته ای یا موشکی ایران است. در صورت مطرح شدن موضوع توقیف کشتی، کشتی های مشکوک به حمل اقلام مرتبط با فعالیت های هسته ای توقیف و بازرسی می شوند. کشتی های حامل نفت مشمول توقیف یا بازرسی طبق مقررات شورای امنیت نیستند.

در خصوص این موضوع که چرا ایران از دیروز سیاست جدیدی را در زمینه فروش نفت در پیش گرفته است، باید گفت که فروش نفت در شرایط تحریم با چالش هایی به ویژه تحریم های ایالات متحده آمریکا و نه تحریم های شورای امنیت مواجه است. در چنین شرایطی خریداران نفت ایران در معرض تحریم های ثانویه آمریکا قرار می گیرند. همچنین شرکت های کشتیرانی نفت ایران نیز مشمول تحریم های ثانویه آمریکا هستند و حتی برخی بنادر مورد استفاده ایران نیز مشمول این محدودیت ها هستند.

تصمیم گیری در مورد نحوه فروش نفت یک امر حاکمیتی است

در حدود 15 سال گذشته، ایران از روش‌های مختلفی برای آنچه «دور زدن تحریم‌ها» نامیده می‌شود، استفاده کرده است. از آنجایی که این امر ماهیت حاکمیتی دارد و خصوصی نیست، تصمیم گیری در این زمینه در سطح نهادهای حاکمیتی انجام می شود. بنابراین، در این مورد، بخش خصوصی اطلاعاتی ندارد و حتی اگر اطلاعاتی به دست آید، برای حفظ منافع ملی معمولاً به جزئیات این روش ها پرداخته نمی شود.

در واقع در مورد این مسائل صحبت نمی‌شود که چرا گاهی نفت‌کش‌ها با ردیاب خاموش در دریا حرکت می‌کردند تا ردیابی نشوند یا اینکه چرا گاهی از پرچم کشورهای مختلف استفاده می‌شد و حتی در برخی موارد چرا نفت از یک نفتکش به نفت‌کش دیگر در دریا منتقل می‌شد. اکنون تصمیم گرفته شده که کشتی ها با پرچم رسمی ایران حرکت کنند. تصمیم گیری در این زمینه بر عهده نهادهای مسئول است و به حق بخش خصوصی نقشی در این زمینه ندارد.

مقامات چینی خود را ملزم به تبعیت از تحریم‌های یکجانبه آمریکا نمی‌دانند/مکانیسم تحریم نفتی ایجاد نمی‌کنند.

* با توجه به روش جدید فروش نفت، چه آینده ای را می توان برای صادرات نفت ایران متصور شد؟

در شرایط کنونی آینده بازار جهانی نفت و سیاست های بین المللی نه تنها برای ایران بلکه برای همه کشورها غیرقابل پیش بینی است. یکی از مهمترین عوامل تعیین کننده تصمیمات دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده است. فردی که رفتار و سیاست هایش غیرقابل پیش بینی است.

آنچه اکنون مشخص است این است که بیش از 90 درصد صادرات نفت ایران به چین می رود. این موضوع بارها در گزارش ها و آمارها مطرح شده است. بنابراین ادامه این روند منوط به تصمیم دولت چین برای ادامه خرید نفت از ایران و یا تحت فشار قرار گرفتن آمریکا و توقف آن است.

با این حال، مقامات چینی از جمله وزیر امور خارجه، سخنگوی دولت و حتی رئیس جمهور چین در ماه های اخیر بارها به صراحت اعلام کرده اند که خود را ملزم به تحریم های یکجانبه آمریکا نمی دانند. این موضع رسمی دولت چین است.

در نتیجه تا امروز هیچ نشانه ای مبنی بر تغییر شرایط ایران نسبت به قبل از فعال شدن مکانیسم ماشه وجود ندارد. زیرا مکانیزم ماشه تحریم نفتی ایجاد نمی کند. تحریم های نفتی تنها در چارچوب تحریم های آمریکا قرار می گیرد. در همین راستا، وزیر خارجه چین حتی دیروز تکرار کرد که به تحریم های آمریکا احترام نمی گذارند.

البته باید توجه داشت که شرایط جهانی بسیار متغیر است و همانطور که گفته شد تضمینی برای ثبات در ماه های آینده وجود ندارد. تحولات جدید ممکن است در دو ماه آینده رخ دهد.

بانک مرکزی ایران هنوز در خصوص پذیرش یوان در معاملات نفتی به تصمیم قطعی نرسیده است

* افزایش ارزش یوان چین باعث شده این کشور بتواند بخشی از معاملات خود را خارج از سیستم دلاری انجام دهد. آیا می توان گفت نقش چین در اقتصاد جهانی و روند افزایش قدرت بین المللی این کشور تا حدودی شرایط را برای ایران راحت کرده است؟

چین در تعاملات خود با روسیه باید به جای دلار پرداخت نفت و گاز را به یوان انجام دهد. حتی روسیه به هند اعلام کرده است که حاضر است در مقابل فروش نفت خود یوان دریافت کند. این موضوع بخشی از استراتژی کلان پکن برای گسترش نفوذ پول ملی و برتری طلبی برای گسترش پول خود در بین ارزهای جهانی است. این موضوع خرید و فروش نفت با کشورهای تحریم شده از جمله روسیه را آسان کرده است.

از سوی دیگر متاسفانه یا خوشبختانه از نگاه برخی، بانک مرکزی ایران هنوز به تصمیم قطعی در خصوص پذیرش یوان نرسیده است و یکی به کفش می زند و دیگری به میخ.

اما از سال 2017 در حالی که آمریکا اعلام کرده هیچکس حق خرید نفت از ایران را ندارد، کشورهایی مانند چین همچنان به خرید نفت ایران ادامه می دهند و در ازای آن ارزهای مختلفی از جمله یوان و حتی دلار و یورو را در اختیار ایران قرار می دهند.

برای خواندن گزارش پایان 7 سال اختفای ناوگان سایه به ادامه مطلب مراجعه کنید به گزارش میهن تجارت خواندن