صادق زیباکلام، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران، درباره بسته شدن پرونده این کنوانسیون ها در داخل کشور گفت: دلیل اصلی حل این موضوع در داخل این است که عملا رابطه ما با جبهه مقاومت مثل قبل نیست، ما همچنان داریم به آنها کمک می کنیم، اما به شکلی که قبل از حادثه 16 مهر جریان داشت، دیگر آن ارتباطات حیاتی گذشته جریان ندارد.
به گزارش هم میهن، وی افزود: زمانی دامنه این فعالیت ها و کمک ها گسترده بود و مناطق متعددی از سوریه تا لبنان و فلسطین و از سوی دیگر تا عراق و یمن را در بر می گرفت، اما اکنون این گونه نیست و محور مقاومت از بین نرفته است، بلکه نسبت به گذشته بسیار کوچکتر و محدودتر شده است. بنابراین دیگر برای تهران مهم نیست که نتواند اقدامات و کمک های گذشته را انجام دهد. چون در آن زمان باید انجام می شد، اما امروز یک اقدام حیاتی محسوب نمی شود. نه تنها در ایران، بلکه در کشورهای مذکور نیز پس از 16 مهر و دو سالی که از آن گذشتیم، بسیاری از مسائل تغییر کرد. همه این عوامل باید در نظر گرفته شود.»
وی ادامه داد: اگر ایران 10 سال قبل و بعد از برجام این پرونده را حل می کرد، گشایش بیشتری رخ می داد، زیرا شرکت های بزرگ غربی بعد از ورود به ایران دیدند که نمی توانند به صورت عادی و از طریق کانال رسمی پول انتقال دهند، ایران می توانست اما نتوانست و در نهایت صبورترین آنها ظرف یک سال ایران را ترک کردند. ظاهر شد، سیاستهای ایران همچنان مانند گذشته است و چیزی تغییر نکرده است. این مانع بزرگ بزرگترین آسیب را به برجام وارد کرد و در نهایت ترامپ در اردیبهشت 1396 از شر آن پیکان خلاص شد، علاوه بر این که تندروهای داخلی از این سو به روند تثبیت شده حمله می کردند.
وی با تشریح اهمیت حل پرونده این دو کنوانسیون گفت: پالرمو و CFT و در نهایت حل پرونده FATF گام مکملی بود که باید بعد از برجام انجام می شد اما نشد. در واقع ما نشان دادیم که اینجا هیچ تغییری نکرده و تنش زدایی وجود ندارد. زیرا برجام انتظاراتی را ایجاد کرده بود. نشان داد که تغییراتی در حال انجام است و تنش زدایی با غرب صورت می گیرد و سیاست ها و مسائل قبلی که باعث اصطکاک شده بود تعدیل می شود، اما تندروهای داخلی نشان دادند که چیزی تغییر نکرده و همین مسیر ادامه دارد.
زیباکلام درباره اینکه آیا ایران نتوانست این شرایط را مدیریت کند و به تنهایی پرونده ها را حل کند؟ وی گفت: معتقدم اگر 16 مهر و همه تحولات اساسی پس از آن اتفاق نمی افتاد و هندسه خاورمیانه تغییر نمی کرد، باز هم شاهد پیوستن ایران به این دو کنوانسیون نبودیم. اگر عراق و گروه های عراقی در بخشی از روابط خود با ایران تجدید نظر نمی کردند، اگر دولت لبنان همان مسیر سابق را دنبال می کرد یا اگر آقای اسد همچنان در سوریه حکومت می کرد، احتمال پیوستن به این کنوانسیون ها همچنان منتفی بود، اما اکنون به این نقطه رسیده ایم، زیرا پیوستن یا عدم الحاق تفاوت چندانی با یکدیگر ندارد. خیلی چیزها تغییر کرده است.
اگر سیاست کاهش تنش پس از برجام با قدرت ادامه می یافت، بسیاری از مسائل امروز می توانست تغییر کند. قرار نبود برجام به تنهایی کار کند، اما مراحل تکمیلی داشت که باید به آن توجه کنیم. اما حقیقت این است که ما سیاست تنشزدایی را شروع نکردیم و برعکس، به خوبی نشان دادیم که چیزی تغییر نکرده است.»
