به گزارش روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، رویداد «در چارچوب یک سند» با هدف معرفی و شناخت اسناد برجسته گنجینه آرشیوی سازمان طراحی شده است و هر شماره به یکی از اسناد تاریخی، فرهنگی، اداری یا اجتماعی سازمان اسناد ملی ایران می پردازد.
سندی که در این شماره با عنوان «فرمان مظفرالدین شاه مبنی بر تغییر و تبدیل تعرفه گمرکی کالاهای وارداتی و صادراتی» در تاریخ 20 شوال 1320 قمری برابر با 29 دی ماه 1281 خورشیدی صادر و از 15 ذی قعده سال 1320 یا 1320 قمری لازم الاجرا اعلام شده است.
بر اساس متن این مصوبه، نظام تعرفه های قبلی که از سال 1246 هجری شمسی برقرار بود منسوخ شده و چارچوب جدیدی به تصویب رسیده است که هدف از آن حمایت از صادرات، کاهش فشار بر مواد اولیه و مایحتاج عمومی و مدیریت واردات کالاهای لوکس است.
در متن سند، دستخط شاه برای تأیید اعدام خطاب به اتابک اعظم درج شده و مهر سلطنتی نیز در دستور است.
در جمع بندی دلایل صدور این حکم، نتایج بررسی های چهار ساله گمرک ذکر شده است. نتایجی که حاکی از غلبه واردات بر صادرات، رکود تجارت داخلی و خروج مشک ها برای پرداخت بهای کالاهای خارجی است و همچنین بر این نکته تاکید دارد که دریافت حقوق از کالاهای صادراتی بر خلاف رویه رایج کشورها، قدرت رقابتی محصولات ایرانی را کاهش داده است.
بر اساس مفاد کلیدی این مصوبه، جمع آوری مبلغ «بیست و دو شاهی» در مرزها. [مرزها] لغو و گروهی از اقلام صادراتی ایران از پرداخت حقوق گمرکی معاف می شوند. از جمله منسوجات و فرش، پشم و پنبه، میوه های خشک و صمغ، لوبیا و رنگ های گیاهی، موم، عسل و برخی محصولات چرمی.
در بخش واردات، مایحتاج اولیه مردم از جمله دام، گندم، جو، ارزن، گوشت و حبوبات به همراه مواد اولیه مورد نیاز صنایع داخلی از پرداخت عوارض معاف است. از سوی دیگر، عوارض گمرکی اقلام لوکس و غیر ضروری افزایش می یابد تا بخشی از کاهش درآمد را جبران کند.
این سند با شماره ثبت 296-23228 در سازمان اسناد ملی ایران نگهداری می شود.
