بهیه جعفری معاون دفتر برنامه ریزی و تلفیق منابع آب شرکت مدیریت منابع آب ایران با اشاره به دو پدیده «تغییر اقلیم» و «تغییرات اقلیمی» گفت: بین این دو پدیده تفاوت های مفهومی وجود دارد. تغییر اقلیم به معنای تغییرات مداوم و دائمی است و با تغییر اقلیم که تغییر یک یا دو ساله دما، بارندگی یا موارد دیگر است متفاوت است.
به گزارش ایسنا، وی در خصوص تاثیر افزایش دما و تبخیر بر منابع آبی، گفت: تغییر اقلیم نتیجه افزایش دما است. با توجه به گسترش صنعتی شدن در کل جهان و افزایش تولید گازهای گلخانه ای مانند متان و دی اکسید کربن در جو، دمای هوا در جهان 2 درجه افزایش یافته است.
جعفری با تاکید بر تاثیر ایران بر این تغییر و افزایش 2 درجه ای دمای هوای کشور در هر دهه، ادامه داد: به گفته کارشناسان هواشناسی، هر درجه تغییر دما می تواند پتانسیل تبخیر و تعرق را تا 6 درصد افزایش دهد، به عبارت دیگر در حالی که تغییر اقلیم باعث کاهش بارندگی می شود، باعث افزایش نیاز آبی نیز شده است و در نتیجه افزایش دمای جانوران و گیاهان شاهد این امر هستیم. کاهش در میزان آب تجدیدپذیر در کشور
به گفته وی؛ اگرچه میانگین بارندگی سالانه در کشور 248 میلی متر تا 250 میلی متر است، اما در سال آبی گذشته میزان کل بارندگی 152 میلی متر بوده است که به این معناست که در سال آبی گذشته شاهد کاهش 40 درصدی میزان بارندگی بوده ایم.
معاون دفتر برنامه ریزی و تلفیق بودجه منابع آب شرکت مدیریت منابع آب ایران افزود: میانگین بارندگی در کشور 400 میلیارد متر مکعب است که 75 درصد آن تبخیر و تعرق و 25 درصد به صورت آب تجدیدپذیر باقی می ماند. با توجه به میزان بارندگی 152 میلی متری، مشروط بر اینکه دمای هوای کشور را ثابت در نظر بگیریم، منابع آب تجدیدپذیر کشور در سال آبی گذشته کمتر از 70 تا 80 میلیارد مترمکعب است که کمتر از میانگین بلندمدت حداقل 50 میلیارد مترمکعب در سال است.
وی همچنین درباره تغییر الگوی بارندگی ناشی از تغییرات اقلیمی گفت: یکی از نتایج تغییرات اقلیمی افزایش پدیده های شدید به صورت خشکسالی و سیلاب شدید است. اگرچه تغییر اقلیم در کشورهای گرمسیری مانند مالدیو و اندونزی باعث افزایش بارندگی می شود، اما با توجه به گرایش آب و هوای حاکم در کشورمان به سمت خشکی، تغییر اقلیم با پدیده سیل شدید خود را نشان می دهد. همانطور که در سال آبی گذشته شاهد وقوع سیلاب شدید در استان های جنوبی کشور مانند خوزستان، هرمزگان و سیستان و بلوچستان بودیم.
جعفری ادامه داد: در سال آبی گذشته نه تنها در هیچ یک از استان های کشور به جز گیلان افزایش بارندگی نداشتیم، بلکه در همه استان ها به جز دو استانی که وضعیت نرمال داشتند، شاهد کاهش بارندگی بودیم.
وی با اشاره به شهرهای پرخطر و خشکسالی بیان کرد: وقتی شاخص بارش استاندارد شده SPI را در دوره های 6.12 یا 48 ماهه بررسی کنیم، می توان درصد خشکسالی را در استان ها برآورد کرد. بر اساس گزارش های سازمان هواشناسی در منطقه زاگرس با وجود خشکسالی انباشته شاهد افزایش خشکسالی هستیم. این منطقه یکی از مناطق مهم در تامین آب مورد نیاز کشور است. پس از آن استان های شرقی کشور، هرمزگان و تهران با خشکسالی شدیدتری مواجه شدند.
معاون دفتر برنامه ریزی و تلفیق منابع آب شرکت مدیریت منابع آب ایران بر کسری تجمعی بیش از 150 میلیارد مترمکعب در منابع آب زیرزمینی تاکید کرد و اظهار داشت: میانگین بارندگی در استان های کشور از منفی 5 درصد تا منفی 70 درصد است، تداوم کم بارش ها فرصت استمرار زیرزمینی را از منابع گرفته و به دلیل ادامه روند استحصال منابع از زیرزمینی است. بحران در زیرزمین منابع آب و فرونشست عمیق در برخی مناطق کشور.
وی افزود: با توجه به تغییر اقلیم، بارندگی ها در کشور نه تبدیل به آب روان شده و نه به زیرزمین نفوذ کرده است تا منابع آبی زیرزمینی را تغذیه کند، از سوی دیگر تلفات یخچال های طبیعی کشور و تغییر الگوی بارش برف به باران را نیز از دست داده ایم که می تواند جریان آب در رودخانه ها را به دلیل ذوب شدن کند کند.
