مهدیه اسفندیاری کیست؟ | آخرین اخبار و جزئیات آزادی

به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، مهدیه اسفندیاری شهروند 39 ساله ایرانی است که به تازگی در فرانسه بازداشت شده است. او ساکن شهر لیون و مترجم زبان فرانسه است و فعالیت فرهنگی دارد. این پرونده که از اواخر اسفند 1403 (اسفند 1394) آغاز شد، به موضوع تنش بین ایران و فرانسه تبدیل شده است. به گزارش رسانه ها، اسفندیاری ابتدا ناپدید شد و پس از مدتی مقامات ایرانی متوجه شدند که پلیس فرانسه او را بازداشت کرده است. این اتفاق بازتاب گسترده ای در شبکه های اجتماعی ایران داشته است. برخی آن را نمونه ای از سرکوب آزادی بیان در فرانسه توصیف کرده اند، در حالی که مقامات ایرانی از آن به عنوان “گروگان گیری” یاد می کنند.

مقامات ایرانی می گویند که ماجرای اسفندیاری تنها به دلیل “همدردی با کودکان مظلوم فلسطین” اتفاق افتاده است. از سوی دیگر، دادستانی پاریس رسماً او را به «تجلیل از تروریسم» متهم کرده و مدعی است که وی مطالبی را در کانال تلگرامی منتشر کرده است که شامل حمایت از گروه حماس و اقدامات آن می شود. به گفته منابع قوه قضائیه، اسفندیاری به انتشار پیام‌هایی در حمایت از عملیات «طوفان الاقصی» در کانال تلگرامی خود متهم شده و محتوای وی «تحریک به تروریسم» و «توهین به جامعه یهود» تلقی شده است.

پیشینه و معرفی مهدیه اسفندیاری

مهدیه اسفندیاری در حدود سال های 1363-1364 (حدود 40-39 ساله) به دنیا آمد و از سال 2018 در شهر لیون فرانسه زندگی می کند و برخی منابع وی را به عنوان استاد دانشگاه و برخی دیگر از وی به عنوان مترجم زبان فرانسه یاد کرده اند. به گزارش رسانه ها، وی پیش از دستگیری در یکی از کانال های تلگرامی فعالیت می کرد که اخبار مربوط به جنایات رژیم صهیونیستی را برای مخاطبان ایرانی ترجمه و منتشر می کرد. خواهر وی همچنین گفت: خواهرم با چند نفر دیگر کانال تلگرامی داشت که اخبار روزانه جنایات رژیم صهیونیستی را ترجمه و منتشر می کرد… و دلیل اصلی دستگیری خواهرم توسط پلیس فرانسه همین کانال تلگرامی بود. این مواضع نشان دهنده جهت گیری او نسبت به مسئله فلسطین و حمایت از مردم غزه است.

جزئیات دستگیری و اتهامات

اسفندیاری در دهم اسفند 1403 (28 فوریه 2025) توسط پلیس فرانسه دستگیر شد. بر اساس گزارش ها، وی ابتدا به طور مرموزی ناپدید شد و پس از پیگیری خانواده خود و اطلاع رسانی به مقامات ایرانی، خبر دستگیری وی توسط مقامات فرانسوی اعلام شد. بر اساس این خبر، اسفندیاری هم اکنون در زندان فرانسه در حومه پاریس زندانی است. دادستانی پاریس رسما اتهام وی را «تجلیل از تروریسم» اعلام کرده است. این اتهام مربوط به انتشار مطالبی در کانال تلگرامی وی است که به گفته مقامات فرانسوی حمایت از حماس و اقدامات آن را شامل می شود.

بیشتر بخوانید: بازگشت مهدیه اسفندیاری به ایران

به گفته نمایندگان قوه قضائیه ایران، مطالب منتشر شده در کانال تلگرامی اسفندیاری حاوی پیام هایی بوده که به اطلاع دادستانی فرانسه رسیده و از آن به عنوان “تحریک به تروریسم” و “توهین به جامعه یهود” تعبیر شده است. وی از 12 مارس 1403 در بازداشت موقت به سر می برد و روند رسیدگی به پرونده وی در دادگاه های فرانسه ادامه دارد. طبق گزارشات، مرحله تکمیل تحقیقات در اکتبر 1404 به پایان رسید و قرار است محاکمه وی در ژانویه 2026 برگزار شود.

واکنش ها و پیامدهای اجتماعی و سیاسی بازداشت

دستگیری مهدیه اسفندیاری واکنش های شدیدی را در داخل ایران به همراه داشته است. معاون وزیر امور خارجه ایران گفته است که اقدام دولت فرانسه در بازداشت وی «گروگان‌گیری» و مغایر با ادعای حقوق بشر فرانسه است. رسانه های داخلی و کاربران فضای مجازی این را سرکوب آزادی بیان می دانند. وزارت امور خارجه ایران اعلام کرده است که از اولین روز انتشار خبر دستگیری، پیگیری های کنسولی و حقوقی خود را آغاز کرده و سفیر کشورمان در فرانسه با مقامات قضایی و سیاسی فرانسه دیدار کرده است. همچنین بیش از ده جلسه کنسولی با اسفندیاری برگزار و برای وی وکیل تعیین شده است.

در خصوص سیاست داخلی ایران، نمایندگان مجلس و فعالان حقوق بشر به این بازداشت واکنش نشان داده اند. یک کارشناس روابط بین الملل در گفتگو با خبرنگار مهر تاکید کرد که دولت فرانسه می خواهد از پرونده اسفندیاری به عنوان یک «کارت تجاری» استفاده کند که مغایر با کنوانسیون های بین المللی حقوق بشر است. به گفته این کارشناس، کنوانسیون ژنو به وضوح استفاده از گروگان های سیاسی را ممنوع کرده است. به عبارت دیگر برخی تحلیلگران دستگیری وی را مصداق نقض حقوق بشر می دانند.

ایران اقداماتی را برای آزادی وی انجام داده و این پرونده را با سایر پرونده های دوجانبه مرتبط کرده است. وزیر امور خارجه ایران نیز در شبکه های اجتماعی و رسانه ها از حضور اسفندیاری در لیست مبادلاتی و طراحی بسته سیاسی- کنسولی برای آزادی وی خبر داده است. این در حالی است که چند روز بعد سخنگوی قوه قضائیه در واکنش به شایعات مبنی بر تبادل زندانیان گفت که پرونده مهدیه اسفندیاری جدا از پرونده دو شهروند فرانسوی بازداشت شده در ایران است و هیچ تضمینی برای مبادله وجود ندارد. در سطح بین المللی، رسانه های خارجی این مورد را به عنوان یک موضوع حقوق بشری و امنیتی گزارش کرده اند. به عنوان مثال، لوموند نوشت که محاکمه او در ژانویه 2026 برگزار خواهد شد و رژیم ایران او را به عنوان یک “آب نبات مبادله ای” برای زندانیان فرانسوی در نظر گرفته است. در مجموع پرونده اسفندیاری به عاملی برای تنش در روابط ایران و فرانسه تبدیل شده و پیامدهای حقوقی-اجتماعی آن همچنان در حال بررسی است.

• پیشگیری قانونی: هر شهروند ایرانی در سفر به خارج از کشور باید از حقوق خود مانند حق ملاقات کنسولی آگاه باشد. در صورت دستگیری یا مشکل قانونی سریعا با سفارت یا کنسولگری کشور خود تماس بگیرید.

• پیرو اخبار رسمی: اخبار مربوط به وضعیت ایرانیان خارج از کشور را از منابع موثق مانند وزارت امور خارجه ایران یا خبرگزاری های معروف دنبال کنید و از شایعه پراکنی خودداری کنید.

• استفاده از وکیل: اگر در خارج از کشور با اتهامات یا پرونده های حقوقی روبرو هستید، از حقوق خود مانند داشتن وکیل و مترجم رسمی استفاده کنید.

• احتیاط در شبکه های اجتماعی: هنگامی که در رسانه های اجتماعی در مورد مسائل سیاسی یا مذهبی پست می گذارید، در مورد قوانین منطقه خود اطلاعات کسب کنید تا به طور تصادفی مرتکب جرم نشوید.

• کمک به اطلاع رسانی: اگر چنین حوادثی برای سایر ایرانیان خارج از کشور اتفاق افتاد، می‌توانید با نوشتن مقاله، امضای کمپین‌های رسمی حقوق بشر یا تماس با نمایندگان قانونی، آزادی آنها را دنبال کنید.

سوالات متداول

سوال: مهدیه اسفندیاری کیست؟
پاسخ: او یک شهروند ایرانی 39 ساله است که از سال 2018 در لیون فرانسه زندگی می کند و رسانه ها او را مترجم فرانسوی یا استاد دانشگاه معرفی کرده اند. اسفندیاری در کانال تلگرامی کار می کرد و اخبار مربوط به اوضاع فلسطین را ترجمه می کرد.

سوال: چرا مهدیه اسفندیاری بازداشت شد؟
پاسخ: مقامات فرانسوی می گویند که او مطالبی را در کانال تلگرام خود منتشر کرده است که شامل حمایت از گروه حماس می شود و به همین دلیل او را به “تجلیل از تروریسم” متهم کرده اند.

سوال: چگونه و چه زمانی دستگیر شد؟
پاسخ: اسفندیاری دهم اسفند ۱۴۰۳ (28 فوریه 2025) توسط پلیس فرانسه دستگیر شد. او ابتدا ناپدید شد و پس از پیگیری خانواده اش، مقامات ایرانی متوجه شدند که پلیس فرانسه او را تحت کنترل دارد. مکانیسم دقیق دستگیری برای رسانه ها فاش نشد اما در نهایت پاریس رسما خبر دستگیری وی را تایید کرد.

سوال: مهدیه اسفندیاری در کجا نگهداری می شود و در چه وضعیتی است؟
پاسخ: او در زندان فرنس در حومه پاریس در بازداشت موقت به سر می برد. مقامات ایرانی گزارش داده اند که بیش از 10 جلسه کنسولی با وی برگزار شده و برای وی وکیل تعیین شده است. پرونده در مرحله قضائی است و قرار است به دادگاه ارسال شود. بر اساس گزارش ها، دادگاه در ژانویه ۲۰۲۶ برگزار خواهد شد

سوال: واکنش ها به این دستگیری در ایران و جهان چه بود؟
پاسخ: در داخل ایران مقامات و نهادها این اقدام را محکوم کرده اند. وزارت امور خارجه و رسانه های دولتی آن را «گروگان» خواندند و از دولت فرانسه خواستند اسفندیاری را آزاد کند. کارشناسان حقوق بشر و نمایندگان مجلس نیز در مورد احتمال سوء استفاده سیاسی صحبت کرده اند. در سطح بین المللی نیز مقامات فرانسوی اعلام کرده اند که این پرونده طبق قانون است و به طور عادی پیگیری می شود. تاکنون واکنش رسمی دیگری از سوی دولت فرانسه منتشر نشده است اما رسانه های خبری خارجی گزارش هایی از روند قضایی وی منتشر کرده اند.

سوال: آیا امکان مبادله مهدیه اسفندیاری با زندانیان ایرانی در فرانسه وجود دارد؟
پاسخ: برخی مقامات ایرانی این موضوع را مطرح کرده اند. معاون وزیر امور خارجه ایران اعلام کرد که اسفندیاری در فهرست اسرای مبادله شده با فرانسه قرار دارد. از سوی دیگر سخنگوی قوه قضائیه ایران این موضوع را جدا از پرونده دو شهروند فرانسوی متهم به جاسوسی دانست. به عبارت دیگر، مذاکرات در مورد تبادل احتمالی در حال انجام است، اما هنوز قطعیتی در مورد این معامله و زمان اعلام نشده است.