بعدی- شیرا روبین، خبرنگار خاورمیانه واشنگتن پست.
به گزارش روزنامه واشنگتن پست، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا روز جمعه اعلام کرد که واشنگتن همچنان بر حمایت خود از اسرائیل و پایبندی به توافق آتش بس در غزه تاکید می کند، هرچند این توافق با موانع زیادی روبرو بوده و بسیاری نسبت به دوام آن و میزان دخالت مستقیم آمریکا در تصمیمات نظامی تل آویو ابراز تردید کرده اند.
با وجود درگیریهای خشونتآمیز روز یکشنبه که آتشبس را تا مرز فروپاشی پیش برد، مقامات آمریکایی اطمینان دادهاند که این توافق به قوت خود باقی خواهد ماند. با این حال، مخالفت داخلی اسرائیل با نقش قوی واشنگتن در مدیریت بحران غزه در حال افزایش است. در یک کنفرانس خبری روز جمعه، وقتی از روبیو پرسیده شد که آیا اسرائیل باید برای از سرگیری عملیات نظامی “از دولت ترامپ اجازه بخواهد”، او پاسخ داد: “من این را نمی گویم… اما واقعیت این است که هیچ کشوری در جهان به اندازه ایالات متحده برای کمک به اسرائیل و تضمین امنیت آن اقدام نکرده است.”
مارکو روبیو همچنین بر تعهد کامل واشنگتن به امنیت بلندمدت اسرائیل تاکید کرد و گفت که این حمایت شامل تلاشهایی برای “خلع سلاح کامل حماس” است. وی خاطرنشان کرد که هیچ “برنامه جایگزینی” برای توافق فعلی وجود ندارد و آتش بس با میانجیگری دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا “تنها گزینه واقع بینانه” برای پایان دادن به درگیری و بازگرداندن ثبات به منطقه است.
آتش بس شکننده، اختلافات داخلی اسرائیل و هشدار آمریکا در مورد الحاق کرانه باختری
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا در ادامه اظهارات خود درباره تحولات اخیر خاورمیانه اعلام کرد که «نه تنها آمریکا» بلکه بیش از بیست کشور جهان از جمله چند دولت عرب منطقه بر تشکیل غزه بدون حماس و بدون سلاح توافق کرده اند.
سفر روبیو آخرین گام از سری سفرهای مقامات بلندپایه آمریکایی به اسرائیل است که از روز دوشنبه آغاز شد. ابتدا استیو ویتکاف نماینده ویژه و جرد کوشنر داماد دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا و یکی از طراحان اصلی توافقنامه آتش بس غزه به تل آویو سفر کردند. سپس روز سه شنبه، معاون رئیس جمهور جی دی ونس وارد اسرائیل شد و پس از خروج وی در روز پنجشنبه، روبیو ساعاتی بعد وارد تل آویو شد.
در همین حال، روز چهارشنبه، در حالی که ونس هنوز در اسرائیل بود، احزاب راست افراطی در ائتلاف حاکم بنیامین نتانیاهو یک رای نمادین برای رای دادن اولیه به پیش نویس قانونی با هدف الحاق کرانه باختری برگزار کردند. منطقه ای که فلسطینی ها آن را جزء لاینفک کشور آینده خود می دانند، اما شهرک نشینان اسرائیلی آن را «سرزمین مقدس تورات» می نامند.
حامیان این طرح اعلام کردند این رای پاسخی به فشار آمریکا و نشانه بی اعتمادی به وعده های واشنگتن برای عادی سازی روابط اسرائیل با کشورهای عربی از جمله عربستان سعودی است. جی دی ونس این اقدام را “یک شیرین کاری سیاسی بسیار احمقانه” خواند و گفت که از این رفتار “توهین” شده است. در مقابل، مارکو روبیو هشدار داد که چنین اقدامی می تواند به طور جدی توافق آتش بس با میانجیگری ترامپ را تضعیف کند.
در همین رابطه دونالد ترامپ در گفت و گو با مجله تایم که روز پنجشنبه منتشر شد، اظهار داشت: الحاقی وجود نخواهد داشت، زیرا به کشورهای عربی قول داده ام، هشدار داد: اگر اسرائیل این کار را انجام دهد، حمایت کامل آمریکا را از دست خواهد داد. در داخل اسرائیل، بنیامین نتانیاهو رای کرانه باختری را به عنوان “تحریک سیاسی و عمدی مخالفان برای ایجاد تفرقه و تنش” توصیف کرد. این پیش نویس باید سه مرحله دیگر را در کنست طی کند تا به قانون تبدیل شود، اگرچه توسط اعضای ائتلاف حاکم پیشنهاد شده بود، اما با مخالفت آشکار حزب لیکود، حزب اصلی نتانیاهو مواجه شد.
این رویدادها از یک سو نشانه بحران مشروعیت داخلی دولت نتانیاهو و از سوی دیگر حاکی از افزایش حساسیت واشنگتن نسبت به اقدامات یکجانبه تل آویو است. بحرانی چندلایه که نه تنها می تواند آتش بس شکننده غزه را متزلزل کند، بلکه سایه سنگینی بر آینده روابط آمریکا و اسرائیل می افکند.
اتهامات مربوط به محدود کردن اختیارات ارتش اسرائیل و عدم اطمینان در مورد آینده بازسازی غزه
بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، این روزها با موجی از انتقادات و اتهامات در داخل و خارج از کشور مواجه است. مخالفان می گویند که رابطه نزدیک او با دولت دونالد ترامپ، آزادی عمل ارتش اسرائیل در غزه را به شدت محدود کرده است. در رسانه های اسرائیلی، سفرهای پی در پی مقامات آمریکایی به تل آویو را با کنایه ای طنز آمیز «سیستار بچه» (ترکیبی از کلمه نگهداری از بچه و نام مستعار سیاسی نتانیاهو «بچه» نامیده اند. با این حال، جی دی ونس، معاون رئیس جمهور ایالات متحده تأکید کرده است که تلاش واشنگتن برای حفظ آتش بس به هیچ وجه «نگهبان بچه» نیست.
توافق آتشبس غزه از 10 اکتبر اجرایی شد و بر اساس مفاد آن، حماس موظف بود همه گروگانها و اجساد کشتهشدگان را آزاد کند و در مقابل، اسرائیل باید از بخشهای وسیعی از غزه عقبنشینی کند و اجازه ورود کمکهای بشردوستانه بیشتری را بدهد. هفته گذشته حماس تمامی گروگان های زنده را آزاد کرد، اما تاکنون تنها 15 جسد از مجموع 28 جسد را تحویل داده است. این امر باعث شده است که تل آویو حماس را به نقض توافق متهم کند. در حالی که حماس مدعی است به دلیل تخریب گسترده و نبود امکانات تخصصی قادر به یافتن تمامی اجساد نیست.
روز یکشنبه در پی کشته شدن دو نظامی اسرائیلی، ارتش رژیم صهیونیستی چندین حمله هوایی به مناطق مختلف غزه انجام داد که بنا به گزارش ها ده ها کشته برجای گذاشت. با وجود این تنش ها، مقامات دولت ترامپ اعلام کرده اند که روند اجرای آتش بس طبق برنامه پیش می رود و به زودی وارد فاز دوم و حساس تر می شوند. مرحله ای که شامل خلع سلاح کامل حماس، خروج تمامی نیروهای اسرائیلی از غزه، تشکیل دولت موقت فلسطین و ایجاد یک نیروی تثبیت کننده بین المللی است. جزئیاتی که هنوز مبهم و بدون توافق نهایی است. به طور کلی، وضعیت کنونی منعکس کننده شکاف بین ملاحظات امنیتی تل آویو و اهداف سیاسی واشنگتن است. درگیری که اگر مدیریت نشود، ممکن است آتش بس شکننده غزه را به کلی نابود کند و بحران جدیدی در روابط آمریکا و اسرائیل ایجاد کند.
