مجید تختروانچی معاون سیاسی وزیر امور خارجه امروز دوشنبه ۱۴ آبان در چهارمین کنفرانس بین المللی ایران شناسی معاصر با موضوع «ایران و جهان پس از جنگ ۱۲ روزه» گفت: ضمن قدردانی از نشست بررسی مسائل ایران معاصر، نمی توان دقیقاً گفت که چرا جنگ آغاز شده است و با یک سناریوی علمی و علمی، در غیر این صورت، نمی توان به طور قطعی و یا با سناریوی تاریخی صحیح آن را پذیرفت. زمانی که دولت آقای ترامپ روی کار آمد، ایشان در نامه ای به مقام معظم رهبری پیشنهاداتی را ارائه کردند، بدون توجه به لحن ایشان و اینکه ایشان با همان لحن پاسخ دادند، ایشان پیشنهاد دادند که مذاکرات را شروع کنیم و اگر به نتیجه نرسیدیم، جنگ می شود. در پاسخ ما مذاکره غیرمستقیم را پذیرفته ایم در حالی که آنها خواهان مذاکره مستقیم بودند. دلایلی وجود دارد که ما مذاکره مستقیم را نپذیرفتیم.
به گزارش ایرنا، معاون سیاسی وزیر امور خارجه ادامه داد: اگر دو طرف موضع مساوی داشته باشند و به این نتیجه برسند که در فضایی آرام موضوع را پیش ببرند، گفت و گوی مستقیم بهتر و سریعتر است، اما در مورد آمریکا اینطور نبوده و نیست. هم از متن نامه و هم از رویکرد مقامات مختلف آمریکایی مشخص بود که آنها احساس می کنند با آمدن ترامپ همه دنیا به او نیاز دارند و او باید شرایط همه دنیا را مشخص کند. در چنین شرایطی قرار شد پاسخ داده شود اما مذاکرات غیرمستقیم باشد.
تیم مذاکره کننده آمریکایی یک کفش و یک میخ می زد
مجید روانچی ادامه داد: آمریکا پیام خود را از طریق امارات ارسال کرد اما ما بنا به دلایلی از طریق عمان پاسخ دادیم. مذاکرات شروع شد و پنج دور مذاکره کردیم و دو روز مانده به دور ششم جنگ شروع شد و همه تعجب کردند. این موضوع کل جامعه جهانی و کشورهای مختلف از جمله روزنامه نگاران آمریکایی را شگفت زده کرد. در جریان مذاکرات نشان دادند و اعلام کردند که از ابتدا آماده همکاری در باغ سبز هستند و فقط با زبان بازی وارد شدند و فکر می کردند از این طریق می توانند به اهداف خود برسند.
معاون وزیر امور خارجه با اشاره به اینکه همه روش ها را دنبال کردند، خاطرنشان کرد: ابتدا گفتند غنی سازی صفر است و بعد که ایران مخالفت کرد بحث دیگری را مطرح کردند و به اصطلاح یکی را با کفش و یکی را با میخ زدند. سپس به این نتیجه رسیدند که در مذاکرات نمی توانند به اهداف خود برسند و به زور متوسل شدند. در مذاکرات انتظار نتیجه سریع نداشتیم، فراز و نشیب های زیادی در مذاکرات بین المللی وجود دارد. ما هم باور نمی کردیم که این 5 دور مذاکرات خیلی خوب یا خیلی بد پیش برود، اما معتقد بودیم که با وجود همه موانع می توانیم از طریق دیپلماسی و گفت وگو به نتیجه برسیم.
وقتی طرف مقابل از تحمیل نظرات خود ناامید شد، جنگ را آغاز کردند
روانچی با تاکید بر اینکه ما همیشه به دیپلماسی معتقد بوده ایم اما دیپلماسی که در آن نظرات تحمیل نشود و شرایط مساوی باشد، ادامه داد: در این صورت هیچکس به دنبال جنگ نیست و از آن استقبال نمی کند و همه ترجیح می دهند گفتگو را حل و فصل کنند، مشروط بر اینکه دو طرف شرایط را درک کنند و احساس نکنند که می توانند دیدگاه خود را تحمیل کنند. یکی از دلایل جنگ این بود که نتوانستند به خواسته های نامشروع خود برسند.
معاون وزیر امور خارجه خاطرنشان کرد: آمریکایی ها دیدند که بر اساس ذهنیت خود نمی توانند مطالباتی را بیان کنند که از نظر ما نامشروع است و کار را پیش ببرند. گفت: به همین دلیل به زور متوسل شدند. حال سوال این است که آیا از ابتدا یعنی از روز اول هدفشان جنگ بود و از قبل این کار را انجام می دادند؟ یعنی می خواستند بگویند ما تمام تلاشمان را کردیم نتیجه نگرفتیم و باید وارد جنگ شدیم؟ یا این وسط تغییر مسیر دادند؟ نقش رژیم صهیونیستی در این ماجرا چه بود؟ آیا از ابتدا مخالف بودند یا این یک برنامه مشترک و تقسیم کار بین آنها بود؟
آمریکا به دنبال تعطیلی کل برنامه هسته ای ایران است
روانچی تاکید کرد: اینها سوالاتی است که واقعا نمی توان با قطعیت به آنها پاسخ داد. می توان حدس زد اما پاسخ قطعی دشوار است، وی ادامه داد: به نظر من یکی از دلایلی که نمی گویم تنها دلیلی که باعث شد آنها به جنگ و زور متوسل شوند این بود که احساس کردند با گفت وگو نمی توانند به خواسته های نامشروع خود برسند. نامشروع بودن خواسته آنها نیز در این بود که می خواستند کل برنامه هسته ای ما تعطیل شود. یعنی در مقطعی با ارائه مشوق ها ما را به بستن این برنامه ترغیب می کردند و در برخی مواقع از تهدید و روش های مشابه استفاده می کردند.
وی ادامه داد: مشخص است وقتی در یکی از مهمترین بخش های فعالیت علمی کشور سرمایه گذاری کرده ایم، نمی توانیم آن را رها کنیم. صرفاً به این دلیل که مثلاً خواسته آقای ترامپ یا دولت دیگری است. برای ما فرقی نمی کند طرف مقابل کی باشد، شرقی یا غربی یا از هر نقطه ای از جهان، مهم این است که ما نتوانستیم با چنین خواسته ای موافقت کنیم.
مذاکره ای که با زبان مشترک اداره نشود موفق نخواهد شد
معاون وزیر امور خارجه گفت: علاوه بر این شهدای زیادی در این راه تقدیم کرده ایم. شهدایی که در جریان فعالیت های هسته ای و حتی در برابر خرابکاری های دشمن جان خود را از دست دادند. از سوی دیگر، این برنامه هسته ای یک دستاورد علمی ملی است که از داخل کشور رشد کرده و به سطح جهانی رسیده است. حالا اگر بگویند تعطیل کنید تا این امتیازها را بدهیم، یا اگر تعطیل نکنید، این اقدامات را انجام می دهیم، اساساً زبان مشترکی برای گفت وگو باقی نمی ماند.
روانچی با اشاره به اینکه وقتی وارد مذاکره می شوید ابتدا باید با طرف مقابل زبان مشترک پیدا کنید، گفت: وقتی این تفاهم از دو طرف وجود نداشته باشد و خود را در موضع قدرت ببیند، طبیعی است که نتیجه ای حاصل نمی شود و مسیر به سمت دیگری می رود.
چهارمین کنفرانس بین المللی ایران شناسی معاصر روزهای دوشنبه و سه شنبه هفته جاری (14 و 16 آبان ماه) در دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران برگزار شد.
در این همایش اساتید دانشگاه، دیپلمات ها و مقامات فعلی و سابق به بیان دیدگاه های خود در خصوص مهمترین مسائل داخلی، منطقه ای و بین المللی پرداختند.
در این نشست «ابراهیم متقی» و «جهانگیر کرمی» از اساتید دانشگاه تهران به ایراد سخنرانی درباره ایران و جهان پس از جنگ پرداختند.
