بعدی- در ماههای پس از جنگ 12 روزه ایران و اسرائیل، یکی از موضوعات مهم سیاست خارجی ایران، فعالسازی مکانیسم ماشه و نوع تصمیمگیریها و متعاقب آن تعاملات ایران و آژانس بود. موضوعی که در سایه اظهارات اخیر گروسی همچنان اهمیت دارد.
بر اساس گزارش فردا، رافائل گروسی اخیراً گفته است: “من به صراحت گفته ام که ایران سلاح هسته ای ندارد. اکنون ما در تلاش هستیم تا اعتماد خود را با ایران بازسازی کنیم، اگر ایران بخواهد می تواند توانایی های هسته ای خود را بازسازی کند. ما در تلاش هستیم تا عناصر یک توافق جدید را کنار هم بگذاریم. آژانس نمی تواند به اسرائیل برود. اسرائیل می گوید به دلیل تهدیدهای موجود نمی تواند از ابهام هسته ای دست بردارد.”
این اظهارات گروسی در شرایطی است که عباس عراقچی و محمد اسلامی بارها بر پایبندی ایران به تعهدات صلح آمیز هسته ای ایران تاکید کرده اند. اما حساسیت سوژه پس از فعال شدن مکانیسم ماشه همچنان مورد توجه کارشناسان قرار دارد. محسن پاک آیین، سفیر سابق ایران در آذربایجان و تحلیلگر سیاست خارجی در گفتگو با به گزارش میهن تجارت. این موضوع را بررسی کرده است:
گروسی به دنبال احیای روابط ایران و آژانس است
محسن پاک آیین به به گزارش میهن تجارت گفتسخنان گروسی به صورت هدفمند مطرح می شود، وی در 10 روز گذشته سخنرانی های مختلفی داشته است که همه آنها یک هدف را دنبال می کند؛ ارزیابی واکنش ایران به این مذاکرات که در واقع این واکنش ها به غرب و آقای گروسی کمک می کند تا وضعیت هسته ای کنونی ایران را درک کنند. تاسیسات هسته ای ایران و آنها ناراضی و نگران هستند که به دلیل اختلال در روابط ایران و آژانس در تاریکی قرار دارند. به همین دلیل برای سنجش واکنش های ایران موضع گیری می کنند. به عنوان مثال ترامپ در روزهای اول پس از جنگ 12 روزه اعلام کرد که ما تاسیسات هسته ای ایران را تخریب کردیم. گاهی رژیم صهیونیستی اعلام می کند که تاسیسات ویران نشده است و ایران می تواند خود را بازسازی کند. تسهیلات در یک تا دو سال آینده گاهی هم می بینیم که خود گروسی اظهار نظر می کند.
وی افزود: گروسی حدود یک هفته پیش اعلام کرد که قبلا هم گفته ام ایران سلاح هسته ای ندارد و اینکه ایران من را متهم به زمینه سازی برای حمله رژیم صهیونیستی به این کشور می کند صحت ندارد. روز یکشنبه 13 آبان، گروسی اظهارات ضد و نقیضی کرد و گفت اگر ایران بخواهد، می تواند توانمندی های هسته ای خود را بازسازی کند. وی همچنین تاکید کرد که من به صراحت گفته ام که ایران ظرفیت تسلیحات هسته ای را ندارد. در مجموع، به نظر می رسد گروسی در تلاش برای بازسازی اعتماد از دست رفته با ایران است. طبیعتاً پس از صدور چندین قطعنامه متوالی از سوی سه کشور اروپایی آلمان، انگلیس و فرانسه با حمایت آمریکا علیه ایران در شورای حکام آژانس و حمایت گروسی نیز حس بی اعتمادی ایجاد شد که در نهایت منجر به تصویب قانون شورای اسلامی در مورد نوع همکاری با آژانس شد. اگرچه گروسی در تلاش برای بهبود روابط است، حقیقت این است که ما هنوز به آژانس اعتماد نداریم.
من شک دارم که در آینده نزدیک با اروپا و آمریکا مذاکره کنیم
دیپلمات سابق ایران در آذربایجان ادامه داد: طبیعی ترین خواسته ما این است که آژانس فعالیت های خود را به صورت فنی و نه با انگیزه های سیاسی دنبال کند و از اتهامات بی اساس غرب در خصوص تلاش ایران برای ساخت بمب هسته ای حمایت نکند و آشکارا و صادقانه آنچه در تاسیسات هسته ای ایران وجود دارد را مطرح کند. در شرایط فعلی شک دارم که بتوانیم اعتماد از دست رفته را به آژانس برگردانیم. آژانس باید به سمت اعتمادسازی به روشی عملی حرکت کند تا ایران را متقاعد کند که دوباره به طور کامل تعامل کند. در سطح شورای عالی امنیت ملی به این نهاد گفته ایم که اگر پیشنهاد همکاری دارد اعلام کند و اگر این پیشنهاد مطابق با قوانین کشور باشد، همکاری را پیگیری می کنیم.»
وی درباره مفاد مذاکره با آمریکا گفت: پس از جنگ تحمیلی 12 روزه و حمایت هایی که آمریکا از رژیم صهیونیستی در حمله به ایران کرد، تمام پل های پشت آن را برای اعتمادسازی شکست. به نظر می رسد آمریکا همچنان با همان روحیه استکباری رفتار می کند. در مورد اروپاییها، بعد از تمام مذاکراتی که سعی کردیم اروپاییها را متقاعد کنیم، باز هم کار خود را انجام دادند و با وجود اینکه به هیچ یک از تعهدات برجامی خود عمل نکردهاند، باز هم مدعی اسنپبک شدند و در شرایطی که کاملاً غیرقانونی بود، آن را فعال کردند. بیانیه چین و روسیه در کنار ایران در محکومیت این اقدام نیز نشان از صداقت ایران دارد. اعضای جنبش غیرمتعهدها نیز با صدور بیانیه ای به صراحت اعلام کردند که از بازگشت قطعنامه ها حمایت نمی کنند و طبیعتا آن را اجرا نخواهند کرد. فکر نمی کنم در آینده نزدیک با آمریکا و اروپا مذاکره کنیم. دیپلماسی کشور باید به طور جدی به سمت کشورهایی که در دوران تحریم با ما همکاری کردهاند روی بیاورد و جبهه چندجانبهگرایی در برابر آمریکا را تقویت کنیم. از چین و روسیه گرفته تا کشورهای آسیایی، آفریقایی و آمریکای جنوبی باید هر چه زودتر در دستور کار دیپلماتیک ما قرار گیرند و انرژی که برای متقاعد کردن آمریکایی ها به کار بردیم صرف راهبردهای موثر برای همکاری با کشورهای دوست شود.
