العربی الجدید نوشت: سرتیپ حسن رشاد رئیس سازمان اطلاعات مصر صبح روز سه شنبه 28 اکتبر 2025 در سفری غیرمنتظره در میان تدابیر شدید امنیتی وارد بیروت شد. وی در کاخ بعبدا با جوزف عون رئیس جمهور لبنان دیدار کرد. این سفر در حالی انجام می شود که مورگان اورتگاس فرستاده ویژه آمریکا نیز در بیروت حضور دارد و چند روز پس از دیدار رشاد با بنیامین نتانیاهو نخست وزیر رژیم صهیونیستی در قدس اشغالی انجام شد. سلسله این اتفاقات به سفر رشاد جنبه سیاسی و امنیتی بسیار حساسی در برهه پرتنش کنونی خاورمیانه داده است.
به گزارش سرویس بین الملل «میهن تجارت»؛ در ادامه این مقاله آمده است: بر اساس بیانیه ریاست جمهوری لبنان در شبکه «ایکس»، محور گفتگوهای عون و رشاد، مسائل امنیتی و نظامی، هماهنگی دوجانبه و بررسی راه های استفاده از فضای مثبت توافق غزه و نشست شرم الشیخ برای گسترش آن به پرونده لبنان بوده است. در این دیدار وضعیت کلی منطقه به ویژه جنوب لبنان و وضعیت نوار غزه مورد بحث و بررسی قرار گرفت. رشاد در این دیدار با تاکید بر آمادگی مصر برای کمک به “ایجاد ثبات در جنوب لبنان و پایان دادن به بی ثباتی امنیتی موجود” بر حمایت کامل قاهره از لبنان تاکید کرد.
یک منبع آگاه در مصر به روزنامه العربی الجدید گفت: بیروت برای قاهره اهمیت راهبردی دارد و این سفر بخشی از نقش فعال منطقه ای مصر در برقراری صلح و ثبات با هماهنگی آمریکا و دیگر شرکای عربی و بین المللی است. این منبع افزود: لبنان به ویژه پس از تحولات اخیر در سوریه و مرزهای شمالی، جبهه کلیدی در معادلات آتش بس است، مصر می خواهد با ایفای نقش فعال، مانع از لغزش لبنان به سوی یک درگیری تمام عیار شود.
رشاد همچنین با نواف سلام نخست وزیر لبنان دیدار کرد و قرار است با نبیه بری رئیس مجلس نمایندگان نیز دیدار کند. محور این نشست ها بررسی پرونده های امنیتی و سیاسی از جمله وضعیت مرزهای جنوبی، نقش ارتش لبنان در اجرای قطعنامه 1701 شورای امنیت و امکان از سرگیری هماهنگی عربی برای حمایت از نهادهای لبنانی در برابر فشارهای اقتصادی و امنیتی است. برخی منابع لبنانی نیز گفته اند که رشاد احتمالا در یک نشست خصوصی با رهبری حزب الله گفت و گو خواهد کرد که این امر نشان دهنده ابعاد عمیق سیاسی سفر وی است.
ناظران قاهره بر این باورند که این سفر در ادامه سفرهای اخیر رشاد به بیت المقدس است و این احتمال وجود دارد که وی با هدف جلوگیری از تشدید تنش های مرزی، پیام های مستقیم و غیرمستقیم اسرائیل را به مقامات لبنانی برساند. اما روایت دیگری در محافل لبنانی وجود دارد که می گوید هدف اصلی رشاد بررسی احتمال میانجیگری مصر بین لبنان و اسرائیل است، میانجیگری که می تواند به کاهش تنش ها و احیای سازوکارهای تفاهم پس از جنگ 2006 منجر شود.
منابع مصری به العربی الجدید گفتند که قاهره با تکیه بر جایگاه خود نزد همه طرف ها و ارتباطات آشکار خود با واشنگتن، تل آویو و پایتخت های عربی، تلاش می کند نقش دیپلماتیک خود را در خاورمیانه گسترش دهد. این منابع تاکید کردند که مصر پرونده لبنان را نه تنها در چارچوب روابط دوجانبه، بخشی از امنیت کل منطقه می داند و مدتی است که هماهنگی امنیتی نزدیکی با بیروت داشته است. به گفته آنها سفر رشاد بخشی از رویکرد جدید مصر برای جلوگیری از تکرار سناریوهای فروپاشی منطقه ای دهه گذشته است.
چندین منبع لبنانی نیز گزارش داده اند که سفر رشاد پس از رایزنی های فشرده میان قاهره و تعدادی از پایتخت های غربی و عربی انجام شده است. هدف از این تحرکات تشکیل یک جبهه واحد دیپلماتیک عربی برای حمایت از ثبات لبنان و جلوگیری از گسترش تنش از غزه و سوریه به مرزهای شمالی اسرائیل است. این تلاشها در شرایطی صورت میگیرد که هشدارها درباره احتمال درگیریهای نظامی و افزایش حملات هوایی اسرائیل در جنوب لبنان در حال افزایش است و بنابراین ابتکار مصر یکی از معدود تلاشهای جدی برای جلوگیری از انفجار منطقهای گسترده است.
عمرو ناسف، تحلیلگر سیاسی مصری و کارشناس مسائل لبنان در گفت و گو با العربی الجدید اظهار داشت که قاهره با نگاهی واقع بینانه به پرونده لبنان می پردازد و به دنبال یافتن راه حل مصالحه ای است که از درگیری های گسترده جلوگیری کند و ثبات لبنان را حفظ کند. وی افزود: درک قاهره این است که خطر فروپاشی در فلسطین و آنچه در سودان، لیبی و سوریه رخ داد، همه زنگ خطری برای امنیت ملی مصر هستند. بنابراین، اگر منطقه ابزارهای اندک قدرت خود به ویژه گروه های مقاومت را از دست بدهد، عاقلانه نیست.»
به گفته منابع آگاه، هدف اصلی از سفر رشاد کاهش خطر گسترش جنگ است، زیرا در هفته های اخیر تبادل آتش در جنوب لبنان شدت گرفته و خطر درگیری گسترده افزایش یافته است. در همین حال، چنین سناریویی می تواند ترتیبات «روز بعد» در غزه را تضعیف کند و مسیرهای کشتیرانی در شرق مدیترانه و کانال سوئز را تهدید کند. هدف دوم قاهره تثبیت دستاوردهای مسیر غزه است. زیرا از زمان انتصاب رشاد به عنوان رئیس سازمان اطلاعات مصر در اکتبر 2024 به جای عباس کامل، قاهره نقش فعالی در تضمین و نظارت بر توافقات امنیتی با اسرائیل و گروه های فلسطینی ایفا کرده است.
به گفته منابع، دستور کار رشاد در بیروت شامل «پیام های بازدارندگی متقابل» و طرحی موسوم به «مقابله 1701» بود. در چارچوب این طرح، قاهره احتمالاً پیشنهاد عملی برای بازگشت به مفاد کامل قطعنامه 1701 (توقف خصومت ها، ایجاد مناطق عاری از سلاح در جنوب رودخانه لیتانی و تقویت نقش نیروهای یونیفل) ارائه کرده است. این پیشنهاد از طریق کانالهای غیرمستقیم با تلآویو ارائه شد و هدف آن جلوگیری از درگیری در مقیاس بزرگ بدون ایجاد سوء ظن مداخله سیاسی یا تحمیل بر بیروت است. به گفته تحلیلگران، دیدار اخیر رشاد با نتانیاهو، مصر را در موقعیت میانجی قرار داده است که می تواند “نیت ها را آزمایش کند” و پیام های “خط قرمز” را بین دو طرف منتقل کند.
در حالی که دولت لبنان به طور رسمی جزئیات مذاکرات را اعلام نکرده است، ناظران معتقدند که قاهره نقش دوگانه و جدیدی را برای خود ترسیم می کند: از یک سو در روند توافق شرم الشیخ و مراحل بعدی توافق غزه مشارکت فعال دارد و از سوی دیگر با ورود به پرونده لبنان به دنبال ایجاد ثبات در جبهه های مختلف در منطقه است. اگر این سفر بتواند با میانجیگری مصر کانال گفتگوی جدیدی بین بیروت و تل آویو ایجاد کند، می تواند اولین گام به سوی آتش بس غیررسمی باشد که به نفع همه طرف ها باشد و فشار بر جنوب لبنان را کاهش دهد.
علا موسی، سفیر مصر در لبنان نیز تاکید کرد که این سفر “در چارچوب هماهنگی سیاسی و امنیتی” بین دو کشور انجام شده و قاهره در تلاش برای کاهش تنش است. وی هشدار داد که گسترش و شدت حملات اسرائیل در لبنان نیازمند هوشیاری و هماهنگی بیشتر است.
چند روز قبل از سفر به بیروت، رشاد در 21 اکتبر با نتانیاهو دیدار کرد. این نشست بخشی از رایزنی های منطقه ای گسترده تر درباره آتش بس و روند سیاسی پس از آن است. از این منظر سفر رشاد به بیروت را باید حلقه ای از ابتکار همزمان مصر در دو جبهه غزه و مرز لبنان و اسرائیل دانست.
