بعدی- اقدامات اخیر دولت نشان می دهد که قصد دارد نسل Z را در جریان مسائل روز ایران قرار دهد، اما سبک و سلیقه این نسل با ساختار سنتی مشاغل همخوانی ندارد.
بر اساس گزارش فردا، نسل Z که شامل متولدین اواسط دهه 70 تا پایان دهه 80 می شود، احساس می کند از ساختار شغلی امروزی فاصله زیادی دارد. دغدغه آنها برای اشتغال با نسل های گذشته متفاوت است، در حالی که نمایندگان مجلس همچنان همان نگرش قدیمی را دارند و زیرساخت های لازم برای مشاغل مورد علاقه این نسل فراهم نیست. نمونه بارز این موضوع آزادکاری است. با وجود سپری شدن دوران کرونا، هنوز چارچوب سیستماتیکی برای این نوع فعالیت ها وجود ندارد و بسیاری از سازمان ها، شرکت ها و ادارات با آن موافق نیستند.
بنابراین این سوال مطرح می شود که دغدغه اصلی نسل Z در حوزه کاری چیست؟ چرا مشاغل موجود برایشان جذاب به نظر نمی رسد؟ آیا مشکل صرفا اقتصادی است یا موانع و بن بست های دیگری در ذهن آنها وجود دارد که دولت به آن توجه نکرده است؟
حمید حاج اسماعیلی کارشناس و فعال عرصه کار و کارگر در گفتگو با به گزارش میهن تجارت وی به بررسی این موضوع پرداخت و گفت: دولت حاکمیت نسل Z را نمی پذیرد و رفتارش با نسل Z مناسب نبود و فکر می کرد آنها شیطانی هستند در حالی که این خصلت نسل جدید است و باید با آن برخورد و درک کرد. دولت باید فرصت هایی را برای آنها فراهم کند.»
بازار غیررسمی در کشور گسترش یافته است
حمید حاج اسماعیلی به به گزارش میهن تجارت گفت: وی ادامه داد: برای نسل Z باید ظرفیت های بازار کار را به طور کلی افزایش دهیم تا قدرت جذب نیروی انسانی داشته باشیم، این اولین قدمی است که باید برداشته شود، دولت باید شرایط اقتصادی را در سطح کلان فراهم کند، در حال حاضر در این بخش با مشکل مواجه هستیم، زیرا بازار کار ایران به دلیل تحریم ها و مشکلات اقتصادی از جمله تورم و افزایش ریسک سرمایه گذاری در کشور، روز به روز محدودتر شده است. گام دولت باید ایجاد و تقویت بازار رسمی کار باشد.
بازار کار سنتی ایران برای نسل Z جذابیتی ندارد
وی افزود: موضوع دوم مربوط به ذائقه و شرایط نسل جدید به ویژه نسل Z است که دیدگاه ها، انگیزه ها و سلایق متفاوتی دارند، بازار کار ایران همچنان سنتی است و بسیاری از مشاغل سنتی گذشته جاذبه و انگیزه لازم را برای این نسل ندارند، بنابراین باید با استفاده از تجربیات جهانی، مشاغلی ایجاد کنیم که با ذائقه این نسل و نیازهای واقعی آن ها در بازار، زمینه های حضور موثر در بازار را فراهم کند.
نسل Z به مشاغل مرتبط با فناوری اطلاعات علاقه مند است. چیزی که نداریم
وی ادامه داد: سومین موضوع جدی توجه به مشاغل مبتنی بر فناوری اطلاعات است؛ رشته ای که هنوز جایگاه جدی و ساختارمندی در ایران پیدا نکرده است و نتوانسته ایم مشاغل مرتبط با فناوری اطلاعات و فضای مجازی را به درستی جایگزین یا نهادینه کنیم، در حالی که مشاغل مرتبط با بسترهای اینترنتی و اقتصاد دیجیتال از جمله بخش هایی هستند که برای نسل جدید بسیار جذاب هستند و انگیزه بالایی برای کار در آنها وجود دارد.
نسل Z نمی خواهد برای دولت کار کند
حاج اسماعیلی یادآور شد: نکته بعدی فراهم کردن شرایط برای حضور فعال تر بخش خصوصی در ایجاد کسب و کارهای جدید و کارآفرینی است، نسل Z تمایل چندانی به کار برای دولت یا دیگران ندارد، بلکه می خواهد خودش کارآفرین باشد، کسب و کار راه اندازی کند و شرکت راه اندازی کند، بنابراین باید فرصت های واقعی در این سه نسل جدید، انطباق و توسعه نیازهای رسمی، انطباق با نیازهای روزافزون بازار، ایجاد کنیم. مشاغل فناورانه.”
وی پیشنهاد کرد: برای تحقق این اهداف باید ابزارها و زیرساختهای لازم را فراهم کرد؛ بهویژه در حوزه فناوری اطلاعات، بسترهای اینترنتی و پایگاههای مجازی که امروز هسته اصلی اقتصاد دیجیتال را در جهان تشکیل دادهاند، در این زمینه عقب هستیم، در حالی که سهم اقتصاد دیجیتال در بسیاری از کشورها بین 35 تا 50 درصد است. بهره وری
مشکل اصلی اقتصاد دیجیتال ضعف اینترنت است/ فیلترینگ عامل بازدارنده کسب و کارهای نسل Z است
این فعال کارگری گفت: یکی از مشکلات اساسی در حوزه اقتصاد دیجیتال ضعف زیرساخت های اینترنت در کشور است که سرعت پایین اینترنت، توسعه ناکافی دولت و وجود محدودیت های متعدد از موانع جدی در مسیر رشد این بخش است و بسترهای اینترنتی و فضای مجازی نیز با مشکلات مختلفی از جمله مسائل امنیتی و فیلترینگ مواجه هستند که این ابزارهای بازدارنده و علاقه مند نسل جدید برای حذف این فناوری ها هستند. موانع، اتخاذ تصمیمات جدی و عملی در زمینه بهبود زیرساخت ها ضروری است: «اگر هدف ما ایجاد شرایط برای رشد مشاغلی است که نسل Z دوست دارد، باید فضایی را فراهم کنیم که بتوانند آزادانه و با انگیزه از فناوری های جدید به ویژه اینترنت و فضای مجازی بهره مند شوند.
وی افزود: از طرفی نسل Z تمایل زیادی به کارآفرینی دارد و دولت باید روند صدور مجوز را تسهیل کند و باید حمایت های مالی و تسهیلاتی را افزایش داد تا بانک ها بتوانند با اعطای وام و حمایت اعتباری فعالیت این نسل را فراهم کنند و علاوه بر این، دولت به عنوان نماینده حاکمیت باید نقش فعال آموزشی، مشاوره ای، آموزشی، آموزشی و فرهنگی را ایفا کند. از طریق تبلیغات و فرهنگ سازی، برای ترغیب نسل Z به ماندن و کار در کشور، به جای گرایش به مهاجرت و یا داشتن ناهنجاری های اجتماعی، می توان در سطح کلان، آرامش سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی ایجاد کرد، زیرا در بخش اقتصادی، ریسک پذیری و ثبات در نرخ ارز باید کاهش یابد. انگیزه ای برای فعالیت و سرمایه گذاری در کشور وجود ندارد».
دستمزد در ایران جوابگوی لباس نسل نیست
این کارشناس کارگری گفت: عدم جذابیت شغل برای نسل Z نقش پررنگی در مسائل اقتصادی دارد، وقتی فردی وارد بازار کار می شود در مرحله اول باید برای آن انگیزه ایجاد شود، اما مشاغل سنتی برای نسل جدید رغبتی ایجاد نمی کند، موضوع دوم درآمد است، در ایران دستمزدها پایین است و جوابگوی نیازهای نسل جوان امروزی نیست، حتی میزان حقوقی که در ایران می تواند کمترین لباس را تامین کند، نیست. منطقه و فردی که حقوق کم می گیرد انگیزه ای برای سرکار رفتن ندارد، بنابراین انگیزه های اقتصادی اولین دلیل جذاب نبودن کار است.
دولت فکر می کند که نسل Z شر است/ اما مانعی برای نسل Z در تجارت است
وی افزود: اما ما در حوزه اجتماعی هم مشکل داریم، دولت نسل Z را قبول ندارد و رفتارش با نسل Z مناسب نبود و آنها را شرور میدانست، در حالی که این ماهیت نسل جدید است و باید با آن برخورد و درک کرد. اگر نماز می خوانی، باید اینگونه لباس بپوشی… اینها محدودیت های بازدارنده ای است که نسل Z نمی پذیرد».
ما حضور نسل زد در عرصه سیاسی را نپذیرفته ایم
وی ادامه داد: در حوزه سیاسی و فرهنگی نیز مشکلاتی داریم، از نظر فرهنگی سال هاست که نگاه خاصی به نسل زد تحمیل شده و این موضوع آنها را از ما دور کرده است و باید اجازه دهیم فرهنگ های مختلف از جمله فرهنگی که نسل جدید با آن آشناست و به آن علاقه مند است، همزیستی کنند و رفتار آنها با منافع ملی مغایرت نداشته باشد و بر اساس آداب و رسوم مشارکت سیاسی در کشور، چارچوبی را می توان تعیین کرد. مسائلی که برای اداره کشور به حرف و نظر مردم نیاز است، باید نظر نسل آینده را جویا شویم تا آنها به مشارکت علاقه مند شوند و بتوانند حق خود را ادا کنند.»
فریلنسینگ برای کاهش هزینه ها ضروری است
حاج اسماعیلی گفت: در حوزه مشاغل آزاد هم هستیم در حالی که دولت باید به این سمت حرکت می کرد، شرایطی که در دهه اخیر چه در دوران کرونا و چه در دوران جنگ 12 روزه و آلودگی هوا، مردم را مجبور کرد از راه دور در محل کار حضور نداشته باشند و کار توسط افراد دورکار انجام می شد تا بتوانند به دلیل هزینه های سنگین حمل و نقل، به دلیل هزینه های سنگین حمل و نقل و کاهش هزینه های شغلی، به کارهای سنگین خود ادامه دهند. ازدحام خیابانی و ما مجبور شدیم به سمت مشاغل آزاد برویم، اما هرگز به طور کامل اجرا نشد: «شاید هنوز انگیزه لازم در زمینه توسعه و پیشرفت کشور آنقدر قوی نباشد که احساس کنیم تعطیلی یک ساعت کار چقدر می تواند به اقتصاد آسیب برساند.
دولت باید کارآفرینی را در اقتصاد کاهش دهد و با بخش خصوصی شکل بگیرد
وی افزود: این نشان میدهد که اقتصاد به دلیل اینکه در دست دولت است، توجه چندانی به این موضوع ندارد و اگر دولت به مسئولیت ذاتی خود در قبال بخش خصوصی و مردم عمل میکرد، شاید زمینه این مشاغل فراهم میشد و دولت به سمت آن حرکت میکرد، یکی از انتقادات دولت این است که تا زمانی که اقتصاد زیر نظر اوست، هیچیک از این برنامهها نباید در دستور کار دولت قرار گیرد که تقاضای کلان را کاهش دهد. اشتغال در اقتصاد و واگذاری کار به مردم تا بخش خصوصی واقعی شکل بگیرد، در این صورت خود دولت مجبور است همه این راهکارها و برنامه ها را برای بهینه سازی شرایط کشور اجرا کند.
فریلنسینگ برای نسل Z جذاب تر است/ آنها می خواهند بدون رئیس کار کنند
این فعال حوزه کارگری گفت: فریلنسری برای نسل Z جذابیت بیشتری دارد، زیرا علاقه دارند بدون آقا بالاسر هر طور که می خواهند کار کنند. ما معمولاً تحت نظارت خاصی کار کردهایم و این باعث شده نتوانیم سازنده و خلاق باشیم و از فناوریهای جدید برای پیشبرد کار استفاده کنیم. واضح است که نسل Z علاقه ای به گذشته ندارد و می خواهد با مدیریت خودش کارها را انجام دهد. مانند تمام دنیا، این روش ها رایج است. اما دولت علاقه ای به کار آزاد ندارد و این نوع کار را به رسمیت نمی شناسد. تضاد رویکردی بین نسل جدید و ساختار حاکمیتی قدیمی و سنتی وجود دارد و این تضاد آشتی را غیرممکن میکند و هر دو گروه بر رویکردهای خود پافشاری میکنند. بنابراین، آشتی مستلزم تغییر دیدگاه ما است.»
