دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین روز جمعه تلاش کرد تا حدس و گمان های رسانه ای شدید درباره تغییرات احتمالی در بالاترین سطوح سیاست خارجی روسیه را کم اهمیت جلوه دهد. دلیل این شایعات چیست؟ سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در جلسه شورای امنیت روسیه در روز چهارشنبه، زمانی که ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه احتمال انجام آزمایش های هسته ای تمام عیار را مطرح کرد، به وضوح غایب بود.
توضیح اینکه چرا این یک خبر است کمی کرملینولوژی نیاز دارد. روز چهارشنبه، روزنامه تجاری روسی “کومرسانت” به نقل از “منابع آگاه” گزارش داد که این دیپلمات کهنه کار “بر اساس توافق قبلی” در نشست عالی رتبه با پوتین غایب بوده است.
علاوه بر این، ناظران خاطرنشان کردند که لاوروف تنها عضو دائمی شورای امنیت بود که در این نشست غایب بود. در عین حال مشخص شد که وزیر امور خارجه در اجلاس سران گروه ۲۰ در ژوهانسبورگ در اواخر ماه جاری ریاست هیئت روسیه را نخواهد داشت. در 4 نوامبر، پوتین با صدور فرمانی، یک مقام جوان تر، ماکسیم اورشکین، معاون دفتر اجرایی ریاست جمهوری را به رهبری هیئت منصوب کرد.
این سوال مطرح شد: آیا لاوروف از پوتین فاصله گرفته است و آیا این نشانه تغییرات احتمالی در دولت روسیه است؟
خبر غیبت لاوروف تنها چند هفته پس از ناکام ماندن دیدار رودررو پوتین و دونالد ترامپ رئیس جمهور سابق آمریکا در بوداپست منتشر شد. لاوروف مسئول اصلی برگزاری این نشست بود اما پس از تماس تلفنی با مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، این نشست لغو شد. مقامات آمریکایی گفتند روس ها از موضع سخت خود در قبال اوکراین عقب نشینی نکرده اند و دولت ترامپ تحریم های جدیدی را علیه مسکو اعمال کرده است.
در حالی که این ممکن است به عنوان یک شکست دیپلماتیک در مسکو تلقی شود، کرملین تلاش می کند هر گونه اختلافات داخلی را از دید عموم پنهان نگه دارد. ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا به سیانان گفت که لاوروف در سمت خود باقی میماند و غیبت او در نشست روز چهارشنبه یک «اتفاق طبیعی» است.
لاوروف بیش از دو دهه است که چهره دیپلماسی روسیه بوده و پیش از این سفیر روسیه در سازمان ملل بود. او در دوره پرتنش رویارویی روسیه با غرب، از جنگ مختصر روسیه و گرجستان در سال 2008 تا حمله و الحاق کریمه در سال 2014 و ورود روسیه به جنگ داخلی سوریه در سال 2015، صادقانه خدمت کرده است. او همچنین مدافع سرسخت حمله روسیه به اوکراین در سال 202 بوده است.
لاوروف، 75 ساله، سبکی جسورانه و متخاصم از دیپلماسی ایجاد کرده است که اغلب با جاه طلبی های امپراتوری پوتین همسو بوده است. در نشست اخیر در آنکوریج، آلاسکا، با ترامپ، وزیر خارجه روسیه با ژاکتی منقش به آرم CCCP، مخفف سیریلیک اتحاد جماهیر شوروی، ظاهر شد.
اما این رویکرد فقط تا حدی موثر است، به ویژه در برابر دولت ترامپ. پس از اعلام ترامپ مبنی بر لغو نشست بوداپست، کریل دمیتریف، رئیس صندوق سرمایه گذاری روسیه و فرستاده ویژه کرملین برای کنترل خسارت به آمریکا رفت.
با این حال، در دوران پوتین، وفاداری و تداوم همچنان ارزش دارد. به عنوان مثال، سال گذشته کرملین جایگزینی برای سرگئی شویگو، وزیر دفاع کهنه کار روسیه را اعلام کرد، اما به جای اخراج مستقیم او، به سمت دبیر شورای امنیت روسیه منتقل شد.
حتی در مواجهه با شکستهای بزرگ، پاسخ رهبر کرملین اغلب صرفاً حرکت دادن صندلیها است.
