به گزارش تسنیم، اما نوسانات ارز، کمبود موقت دارو و مشکلات توزیع انسولین، بیماران دیابتی را در شرایطی قرار می دهد که گاهی یافتن یک قلم ساده انسولین به یک چالش روزمره تبدیل می شود.
در همین راستا به مناسبت روز جهانی دیابت میزبان جناب آقای دکتر امیرکمران نیکوساخن مدیر عامل انجمن دیابت ایران بودیم. شرح قسمت اول این گفتگو را در ادامه می خوانید:
دکتر، مشکلات اصلی بیماران دیابتی این روزها چیست؟
مشکلات دیابتی ها زیاد است و شاید در مرحله اول بتوان گفت بزرگترین مشکل دیابتی ها در کشور در حوزه آموزش است. دیابت یک بیماری مزمن است که تمام جنبه های زندگی فرد را در بر می گیرد و همه جوانب آن را تحت تاثیر قرار می دهد. امروزه گفته می شود بیش از 80 درصد درمان دیابت به عهده خود بیمار است، بنابراین بیماران باید مهارت های خودمراقبتی را بیاموزند و این امر مستلزم آموزش مداوم و استاندارد است.
ارائه آموزش های لازم به بیماران در کشور را چگونه ارزیابی می کنید؟
طبق پروتکل های بین المللی، هر فرد دیابتی باید حداقل 10 ساعت در سال آموزش ببیند و این آموزش ها مستمر و قابل پیگیری باشد. هزینه آموزش را هم باید بیمه ها بپردازند اما متاسفانه آموزش جایگاه خاصی در نظام سلامت کشور ما ندارد. شرکت های بیمه هزینه ای برای تحصیل پرداخت نمی کنند و استاندارد ملی مشخص و مدون برای آموزش بیماران دیابتی وجود ندارد.
با وجود پیگیری های مستمر انجمن های دیابت و تصویب این موضوع در شورای عالی بیمه، مصوبه مربوط به پرداخت شهریه تحصیلی همچنان در کمیسیون معلق و چند سالی است که بلاتکلیف مانده است.
اکنون اکثر بیماران دیابتی از فضای مجازی آموزش می بینند که متاسفانه بسیاری از این آموزش ها اشتباه و غیرعلمی است. صفحات در شبکه های اجتماعی به خصوص اینستاگرام با هدف سودجویی و تبلیغات نادرست به بیماران اطلاعات نادرست می دهند. ماه گذشته جلسه ای در این باره در سازمان نظام پزشکی داشتیم. در آن جلسه تاکید شد که با این صفحات مجازی که اطلاعات نادرست منتشر می کنند برخورد قانونی شود و از طرفی امکانات آموزشی واقعی در کشور توسعه یابد.
از طرفی تغذیه سالم یکی از اصول کنترل دیابت است. این در حالی است که در سطح شهر بیلبوردهای زیادی وجود دارد که متاسفانه به جای ترویج سبک زندگی سالم، «فست فود» و غذاهای ناسالم را تبلیغ می کنند، ضمن اینکه باید با استفاده از همه امکانات موجود در شهرستان ها، از بیماری های غیرواگیر مانند دیابت، بیماری های قلبی، سرطان و بیماری های مزمن ریوی اطلاع رسانی و پیشگیری کرد. در واقع ما با “سیل” این بیماری ها روبرو هستیم و هنوز قادر به کنترل آن نیستیم. سن ابتلا به این بیماری ها روز به روز کمتر می شود و نیازمند اقدامات فوری و موثر هستیم. به نظر می رسد چالش اصلی کشور در زمینه دیابت آموزش است و در کنار آن باید به امکانات و تجهیزات پزشکی توجه شود.
آیا در حال حاضر بیماران دیابتی در زمینه دسترسی به داروها و تجهیزات پزشکی مورد نیاز خود مشکل خاصی دارند؟
برای کنترل قند خون بیماران به داروها و تجهیزات خاصی نیاز دارند. بسیاری از بیماران، به ویژه کودکان دیابتی، به سنسورهای نظارت مداوم قند خون نیاز دارند. خوشبختانه با تلاش انجمن های دیابت، صندوق صعب العلاج یک سال هزینه سنسورها را پرداخت می کند، اما با تغییر نرخ ارز، قیمت ها افزایش یافته و پوشش بیمه ای دیگر کفایت نمی کند. فرآیند پرداخت و دریافت این تجهیزات نیز بسیار پیچیده است، به طوری که بسیاری از بیماران ابتدا باید هزینه ها را خودشان بپردازند و توانایی مالی لازم را ندارند.
قیمت نوار تست قند خون به شدت افزایش یافته است و این نیز نتیجه تغییر نرخ ارز است، در ماه های اخیر حتی نرخ ارز برخی از انواع انسولین نیز تغییر کرده است و این وضعیت واقعا فاجعه بار است زیرا انسولین دارویی حیاتی و نجات دهنده است. زمانی که یک دیابتی به انسولین کافی دسترسی نداشته باشد، کنترل بیماری او مختل می شود. بارها دیده ام که بیماران انسولین کافی نداشتند و مجبور بودند کمتر از دوز تجویز شده تزریق کنند تا سهمیه ماهیانه شان تمام نشود زیرا دریافت قلم انسولین رایگان برای بسیاری از خانواده ها بسیار سخت و گران است.
در برخی موارد دیده می شود که پزشک مقدار مشخصی انسولین را برای بیمار تجویز کرده است، اما در هنگام تایید بیمه، کارشناس بیمه آن را کاهش داده است، گویی از وضعیت بیمار بیشتر از پزشک متخصص اطلاع دارد! یکی دیگر از مشکلات انسولین ها این است که شروع تجویز انسولین فقط به متخصصان غدد واگذار می شود، در حالی که اکثر بیماران دیابتی ما در کشور توسط پزشکان خانواده و عمومی ویزیت می شوند، اما متاسفانه این پزشکان اجازه شروع انسولین را ندارند، اینها مسائلی است که در حال حاضر بیماران دیابتی کشور با آن دست و پنجه نرم می کنند و نیازمند توجه فوری نهادهای بهداشتی و درمانی و تصمیم گیری آن است.
سازمان غذا و دارو چند سالی است که بر استفاده از انسولین های تولید داخل تاکید دارد. انسولین های تولید شده در کشور چه تفاوتی با انواع برند آن دارند و آیا کیفیت انسولین های ایرانی با انسولین های خارجی متفاوت است؟
ببینید وقتی دارویی تولید می شود چندین سال حق اختراع دارد، در این مدت هیچ شرکتی در دنیا اجازه تولید داروی مشابه را ندارد. در مورد انسولین، زمانی که مشابه آن ساخته شود، این داروها را انسولین بیوسیملار می نامند.
این انسولین ها مشابه انسولین اصلی هستند، اما دقیقاً یکسان نیستند، زیرا انسولین یک ماده شیمیایی نیست که بتوان از ترکیب چند ماده در آزمایشگاه تهیه کرد و دارای خواص مشابه با داروی اصلی باشد. بلکه انسولین زیست پزشکی (بیولوژیکی) است. بنابراین شرایط خاص تولید در هر شرکت دارویی می تواند باعث شود که انسولین بیوسیملار کاملاً مشابه انسولین برند نباشد، به همین دلیل در سال 2017 فدراسیون بین المللی دیابت در اروپا دستورالعمل های خاصی را برای تولید انسولین های بیوسیملار تدوین کرد.
طبق این دستورالعمل، هر شرکتی که انسولین بیوسیملار تولید می کند، باید مطالعات علمی دقیقی انجام دهد تا نشان دهد این انسولین از نظر اثربخشی و پاسخ های ایمنی کاملاً مشابه انسولین اصلی است. هدف از تولید انسولینهای بیوسیملار افزایش دسترسی بیماران به انسولین بود، زیرا قرار بود قیمت این انسولینها حداقل نصف قیمت انسولینهای برند اصلی باشد، اما مشکل اینجاست که وقتی این انسولینها وارد بازار شدند، تقریباً قیمت انسولینهای اصلی را داشتند. به جای کاهش قیمت انسولین های بیوسیملار در کشور، با حذف ارز ترجیحی، قیمت انسولین های برند نیز افزایش یافت، در نتیجه عملا مشکل به شکل دیگری حل شد، بدون اینکه مشکل واقعی بیماران حل شود.
از سوی دیگر، طبق همین راهنمای بالینی، تغییر انسولین در سطح داروخانه مجاز نیست، به این معنا که اگر پزشک انسولین خاصی را برای بیمار تجویز کند، داروخانه مجاز به جایگزینی انسولین مشابه دیگری نیست. زیرا همانطور که گفته شد اثرات انسولین ها متفاوت است مثلاً اگر بیمار قبلاً 20 واحد انسولین خاصی تزریق کرده باشد ممکن است همان مقدار از همان انسولین اثر متفاوتی داشته باشد یا به اندازه کافی موثر نباشد یا قند خون را بیش از حد کاهش دهد.
متأسفانه این تغییرات در کشور ما رخ می دهد و پزشک نمی تواند مطمئن باشد که بیمار دقیقاً همان انسولین تجویز شده را دریافت کرده است، از طرفی مارک های مختلف انسولین در داروخانه ها باعث سردرگمی بیماران شده است. بیمار امروز یک برند می گیرد و ممکن است ماه آینده برند دیگری به او داده شود، این تغییرات نه تنها کمکی نکرده بلکه مشکلات بیماران را چند برابر کرده است.
حتی در یک مقطع تصمیم گرفته شد که پزشکان اجازه ندارند مارک انسولین را در نسخه الکترونیکی بنویسند، به این معنی که پزشک نمی تواند مشخص کند که بیمار باید چه مارک خاصی از انسولین را مصرف کند. باید تاکید کرد که بیمار دیابتی که تحت درمان با نوع خاصی از انسولین است، هرگز نباید نوع انسولین خود را تغییر دهد.
با انسولین های ایرانی یا بیوسیملار مشکلی نداریم، اما اگر بیمار از ابتدا درمان خود را با انسولین بیوسیملار شروع کند، قند خونش کنترل شود و دوز انسولین او تنظیم شود، ادامه استفاده از همان انسولین اشکالی ندارد. تحویل دهید
