ایرنا: با پایان دوره قطعنامه 2231، موضوع ایران در جلسات شورای حکام از دستور کار برجام خارج می شود و بر اساس جدول زمانی منتشر شده از سوی دبیرخانه آژانس بین المللی انرژی اتمی، تنها در چارچوب توافقات پادمانی پیگیری می شود.
دبیرخانه آژانس بینالمللی انرژی اتمی در پیام خود اعلام کرده است که نشست شورای حکام چهارشنبه هفته آینده (28 آبان 1404) در وین برگزار میشود و موضوعات آن شامل موضوعاتی از قبیل عضویت کشورها، گزارشهای همکاری فنی، ایمنی و حمل و نقل مواد رادیواکتیو، وضعیت راستیآزمایی در کره شمالی و سوریه، پرونده پیشران هستهای از جمله کشورهای عضو، اجرای توافق هستهای ایران در استرالیا و استرالیا خواهد بود.
در این دستور جلسه، اشاره دیگری به قطعنامه 2231 و تعهدات انجام نشده وجود دارد و نام ایران تنها در بند توافقنامه پادمانی ذکر شده است. موضوعی که نشان می دهد پیگیری موضوعات مرتبط با برجام از دستور کار شورای حکام حذف شده است.
با پایان دوره 10 ساله قطعنامه 2231 در 26 مهر 1404، وظیفه مدیرکل برای ارائه گزارش از اجرای تعهدات ایران ذیل برجام به پایان رسیده است و به همین دلیل پرونده ایران در زمینه منع اشاعه دیگر در دستور کار شورای حکام قرار ندارد.
میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در وین پیشتر گفته بود: آژانس بین المللی انرژی اتمی از این پس فعالیت های هسته ای ایران را تنها در چارچوب توافق جامع پادمان بررسی می کند. ما شاهد شرایط جدیدی پیرامون برنامه هسته ای ایران هستیم.
در همین حال سفرای سه کشور ایران، روسیه و چین در وین دو نشست دیپلماتیک در خصوص موضوع هسته ای ایران برگزار و مواضع خود را در آستانه نشست شورای حکام هماهنگ کردند. آنها همچنین با رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی دیدار و درباره دستور کار نشست آتی شورا تبادل نظر کردند.
گروسی در گزارشی محرمانه به اعضای شورای حکام از ایران خواست اجازه دسترسی به ارزیابی ذخایر اورانیوم غنی شده را بدهد. این درخواست در ادامه اختلافات ایران و آژانس که پس از حملات هوایی آمریکا و رژیم صهیونیستی به تاسیسات نطنز، فردو و اصفهان در جریان جنگ دوازده روزه خرداد 1404 تشدید شد، مطرح شد و وی در این گزارش مدعی شده است که عدم دسترسی به این مواد هستهای به مدت پنج ماه باعث به تعویق افتادن دوره بازنگری و انهدام این مواد هستهای شده است. نخبگان آژانس بین المللی انرژی اتمی در مورد ذخایر قبلی مواد هسته ای ایران.
این گزارش در شرایطی منتشر شد که در اواخر اکتبر 2025، ایران، روسیه و چین در نامه ای مشترک به وی رسما پایان ماموریت برجام را اعلام کردند. با این حال، گروسی در هفته های گذشته تلاش کرده است تا موضوع ایران را در فضای شلوغ خبری بین المللی زنده نگه دارد. وی طی مصاحبه ای در مقر سازمان ملل تاکید کرد که ایران در حال ساخت سلاح هسته ای نیست و در حال حاضر نیز در میانه چنین برنامه ای قرار ندارد.
مدیر کل آژانس همچنین به فایننشال تایمز گفت که ایران باید به طور جدی همکاری خود را با بازرسان سازمان ملل بهبود بخشد تا از تشدید تنش با غرب جلوگیری کند.
همکاری ایران و آژانس پس از حملات غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی و همچنین بر اساس مصوبه شورای اسلامی ایران محدود شده است. اگرچه در شهریورماه امسال تفاهم فنی بین ایران و آژانس برای مدیریت همکاری ها حاصل شد، اما اقدام اروپا برای فعال سازی مکانیسم عقب نشینی باعث توقف اجرای این توافق شد.
جمهوری اسلامی ایران تاکید می کند که مبنای همکاری با این سازمان، قانون مصوب مجلس و الزامات حفاظتی است. سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: ایران همچنان عضو NPT است و تعامل با این آژانس تنها در چارچوب قانونی پادمان ها و زیر نظر شورای عالی امنیت ملی انجام خواهد شد.
