به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، در دنیای امروز که شتاب تحولات علمی، از نظر فن آوری و اجتماعی روز به روز در حال افزایش است، آموزش دیگر تنها فرآیندی برای انتقال دانش و ذخایر نیست، بلکه نقش اساسی در شکلدهی شخصیت، مهارتها و آینده شغلی نسلهای جدید دارد و مدرسه بهعنوان اولین محیط رسمی یادگیری، عرصهای برای تربیت شهروندانی آگاه، خلاق و توانمند است که میتوانند نقشی فعال و پویا در جامعه ایفا کنند. بنابراین کیفیت آموزش، محیط یادگیری، امکانات آموزشی و نگرش معلمان به فرآیند یاددهی و یادگیری از جمله مؤلفه های اساسی است که به طور مستقیم بر میزان موفقیت تحصیلی و انگیزه دانش آموزان تأثیر می گذارد.
یک محیط آموزشی سالم و الهام بخش می تواند میل به یادگیری را در دانش آموزان تقویت کند و آنها را به سمت آزمایش، جستجو و خلاقیت سوق دهد. از سوی دیگر کمبود امکانات، محیط فیزیکی نامناسب و یا نبود برنامه های آموزشی غنی باعث افت تحصیلی، کاهش علاقه و حتی ترک زود هنگام مدرسه می شود. مدرسه ای که به نیازهای عاطفی و روانی دانش آموزان توجه کند، بستر گفتگو و همکاری را فراهم کند و معلمانش آموزش دیده و با انگیزه باشند، می تواند به عنوان محرک رشد فردی و اجتماعی عمل کند.
در کنار این موضوع، کیفیت آموزش نیز نقش تعیین کننده ای دارد. آموزش مؤثر، فراتر از انتقال مفاهیم درسی، باید به توسعه مهارت های تفکر انتقادی، حل مسئله، کار گروهی، سواد رسانه ای و مهارت های ارتباطی منجر شود. این مهارت ها ابزارهایی هستند که دانش آموزان را برای زندگی در دنیای واقعی و ورود به بازار کار آینده آماده می کند. در واقع اگر آموزش و پرورش فقط بر رزرو تاکید داشته باشد، دانش آموزان را از درک عمیق مفاهیم و کاربرد دانش در موقعیت های عملی باز می دارد. آموزش با کیفیت زمانی حاصل می شود که یادگیری با تجربه، اکتشاف، خلاقیت و مسئولیت گره خورده باشد.
چالشی که در رابطه با موفقیت تحصیلی دانش آموزان چند سالی است که در بین خانواده ها و دانش آموزان مطرح شده است، شکاف بین تحصیل و اشتغال است. برخی از فارغ التحصیلان اگرچه از نظر تحصیلی توانمند هستند، اما در مهارت های لازم برای اشتغال و کارآفرینی ضعیف هستند. بنابراین «اشتغال پذیری» به یکی از محورهای اصلی سیاست های آموزشی تبدیل شده است. اشتغال پذیری تنها به معنای یافتن شغل نیست، بلکه به معنای داشتن مجموعه ای از مهارت ها، نگرش ها و دانش است که فرد را قادر می سازد در شرایط متغیر اقتصادی و شغلی سازگار، خلاق و سازنده باشد.
مهم است که محیط مدرسه دانش آموزان را با مفاهیم اساسی کار، مسئولیت، یادگیری مهارت و ارزش تلاش آشنا کند. تقویت روحیه کارآفرینی، آموزش مهارت های فنی و حرفه ای متناسب با نیاز بازار، آشنایی با فناوری های نوین و ایجاد پیوند بین آموزش نظری و تجربه عملی از جمله گام های مهم در این مسیر است. کشورهایی که توانسته اند نظام آموزشی خود را با تحولات بازار کار هماهنگ کنند، امروزه نه تنها با نرخ بیکاری کمتری روبرو هستند، بلکه نسل جوان آنها اعتماد به نفس، مهارت و خلاقیت بیشتری در ورود به عرصه کار دارند. با توجه به اهمیت این موضوع به گفت و گو نشستیم علیرضا فروتن، روانشناس و کارشناس ارشد مشاوره شغلی مشروح این گفتگو را در ادامه می خوانید:
به گزارش میهن تجارت: محیط مدرسه، امکانات آموزشی، کیفیت آموزشی و سوالات نسبتاً دشوار امتحان نهایی تا چه اندازه در موفقیت تحصیلی دانش آموزان موثر است؟
فروتن: در سوال به چند مولفه کلیدی یعنی محیط مدرسه، امکانات آموزشی، کیفیت آموزش و سختی سوالات امتحان نهایی اشاره کردید. منظور از محیط مدرسه شامل فضای فیزیکی، فرهنگ مدرسه و روابط اجتماعی در چارچوب مدرسه است. برعکس یک محیط مثبت و حمایتی می تواند انگیزه و تمایل دانش آموزان را برای یادگیری افزایش دهد.
داشتن محیط فیزیکی با تجهیزات مناسب و برنامه های آموزشی و تفریحی که حس تعلق و مشارکت را تقویت می کند، بیانگر فضای مطلوب مدرسه است که موفقیت تحصیلی دانش آموز را تحت تأثیر قرار می دهد. همچنین امکانات آموزشی مانند منابع آموزشی، تجهیزات فنی و زیرساخت های فیزیکی مدرسه نیز نقش بسیار مهمی در موفقیت تحصیلی دانش آموزان دارد.
وجود منابع آموزشی با کیفیت میتواند به دانشآموزان در درک عمیقتر موضوعات و تقویت مهارتهای تحصیلی کمک کند و نبود این منابع میتواند از یادگیری مؤثر جلوگیری کند. همچنین در سالهای اخیر دسترسی به فناوری و نرمافزارهای آموزشی میتواند یادگیری را آسانتر و جذابتر کند و نقش آن در نظام آموزشی کنونی غیرقابل انکار است.
به گزارش میهن تجارت: معنی از کیفیت آموزش در مدرسه چگونه است و چگونه می توان آن را تقویت و ارتقا داد؟
فروتن: کیفیت آموزش یکی دیگر از عوامل مهم موفقیت تحصیلی دانش آموزان است و در واقع کیفیت به روش تدریس، مهارت معلمان و محتوای آموزشی مربوط می شود.
استفاده از روشهای آموزشی فعال و متنوع با نیازهای دانشآموزان میتواند انگیزه و مشارکت دانشآموزان را افزایش دهد، زیرا روشهای سنتی ممکن است نتوانند نیازهای مختلف یادگیری را برآورده کنند و معلمان با مهارت بالا در تدریس، مدیریت کلاس و برقراری ارتباط مؤثر و همچنین آشنایی با روشهای جدید میتوانند به یادگیری بهتر دانشآموزان کمک کنند.
از سوی دیگر، محتوای دوره با کیفیت و به روز می تواند به دانش آموزان کمک کند تا اطلاعات را بهتر درک کنند و علاقه بیشتری به یادگیری نشان دهند. نه اینکه مطالب را غیر قابل استفاده و دور از روزمرگی بدانند.
به گزارش میهن تجارت: برای تقویت و بهبود سایر عوامل موثر در یادگیری دانش آموزان از جمله محیط مدرسه و امکانات آموزشی چه پیشنهادی دارید؟
فروتن: تهیه کتب و منابع علمی جدید و به روز برای کتابخانه مدرسه، استفاده از بسترهای مجازی مناسب و به روز برای دانش آموزان، تهیه تجهیزاتی از جمله تهیه رایانه و وسایل الکترونیکی به دانش آموزان به ویژه در مناطق محروم، برگزاری کلاس های آموزشی برای معلمان و دانش آموزان در زمینه استفاده از نرم افزارها و ابزارهای دیجیتال و استفاده از ابزارهای دیجیتال و نرم افزارهای آموزشی می تواند از جمله شرایط یادگیری جدید باشد. فرآیند
همچنین طراحی کلاسهای درس مدرن با تجهیزات مناسب، نور کافی و فضای کافی برای یادگیری گروهی، طراحی فضاهای باز و آرام برای مطالعه و یادگیری غیررسمی، ارائه دورههای مختلف در زمینههای علمی، هنری و ورزشی که از نظر تنوع و تناسب با زندگی روزمره دانشآموزان از اهمیت ویژهای برخوردار است و همچنین ایجاد فرصتهای مختلف برای مشارکت دانشآموزان در فعالیتهای فرهنگی و هنری استعدادهای درخشان مدرسه، منجر به رشد و توسعه فعالیتهای فرهنگی و هنری مدرسه میشود.
ایجاد کارگاه ها و دوره های آموزشی برای به روز رسانی مهارت های تدریس معلمان، تشویق معلمان به شرکت در کنفرانس ها و سمینارها برای یادگیری روش های جدید، تدریس پروژه محور یا به عبارتی استفاده از پروژه های گروهی و یادگیری تجربی برای افزایش مشارکت، مرور و به روز رسانی محتوای آموزشی به منظور انطباق آن با نیازهای روزمره جامعه و بازار کار، ایجاد و ارائه منابع آموزشی جدید و متنوع به دانشجویان، ایجاد و ارائه منابع آموزشی جدید و متنوع به دانشجویان برای خود ارزیابی و شناسایی نقاط قوت و ضعف خود از دیگر راه های موثر برای تقویت یادگیری و ارتقای موفقیت تحصیلی دانش آموزان است.
به گزارش میهن تجارت: مشاهده برخی چالش های اجتماعی از جمله معضل بیکاری در جامعه باعث از بین رفتن انگیزه و شوق تحصیلی دانش آموزان می شود، نظر شما در این باره چیست؟
فروتن: چالش های اجتماعی جامعه از جمله بیکاری برخی افراد می تواند تأثیرات منفی بسیاری بر انگیزه تحصیل دانش آموزان داشته باشد. این عوامل باعث می شود که نسبت به آینده احساس ناامیدی کنند و از یافتن شغل مناسب مطمئن نباشند و همین کافی است که انگیزه تلاش را از دست بدهند. اما اصلاح و مدیریت این نگرش مهم است و در این زمینه سیاست های خرد و کلان می تواند کمک کننده باشد، به عنوان مثال افزودن دروس جدید و کاربردی به دروس دانشگاهی که در برخی دانشگاه ها شاهد آن هستیم به جای حذف برخی دروس دانشگاهی.
به گزارش میهن تجارت: راهکار شما برای اصلاح و مدیریت این نگرش چیست؟
فروتن: آموزش مهارتهای نرم و سخت به دانشآموزان برای آمادگی بهتر برای ورود به بازار کار در آینده مهم است، یعنی علاوه بر نقش دولت در ایجاد اشتغال و افزایش موقعیتهای شغلی، افراد را نیز اشتغالپذیر میکنیم تا فرد توانایی پیدا کردن شغل، حفظ شغل و توانایی ترک به موقع موقعیت شغلی را داشته باشد و این روند در دوران تحصیل باید اتفاق بیفتد.
با ایجاد برنامه های مهارتی، دوره های کارآموزی و مشاغل، مدارس نقش مهمی در یادگیری مهارتی دانش آموزان ایفا می کنند. این تجربیات عملی می تواند کمک زیادی به افزایش اعتماد به نفس و مهارت آنها کند.
یکی دیگر از الگوهای مفید، آموزش کارآفرینی ویژه برای دانش آموزان است. برخی از دانش آموزان این نسل، کارآفرینان آینده هستند. پس بیایید ابزارهای لازم برای راه اندازی کسب و کارهای کوچک را به آنها آموزش دهیم.
البته همه مدارس دارای کادر مشاوره شغلی نیستند و فعالیت های مسیر شغلی دانش آموزان به درس و کنکور محدود می شود و باید برنامه های حمایتی برای خانواده دانش آموزان در نظر گرفته شود تا فشار اقتصادی کمتری به آنها وارد شود و بتوانند با خیال راحت تری فرزندان خود را مطالعه کنند. در این صورت می توان امیدوار بود که انگیزه و شوق تحصیل در دانش آموزان تقویت شود و با دید مثبت تری به آینده خود بنگرند.
منبع : به گزارش میهن تجارت
