گرانی های جدید بازار خودرو بیش از آن که نتیجه افزایش قیمت کارخانه یا جهش نرخ ارز باشد، ریشه در کمبود عرضه دارد، کارشناسان می گویند حتی با افزایش قیمت کارخانه، در صورت وجود عرضه کافی، بازار توانایی کنترل را دارد. اما نبود خودرو در بازار زنجیره ای از رشد قیمت، دلالی و شکاف مجدد بین کارخانه و بازار را ایجاد کرده است.
به گزارش ایسنا، تقاضا در بازار داخلی همچنان پابرجاست و رکود عمیقی در بازار خودروهای داخلی وجود ندارد، اما افزایش قیمت های جدید دو خودروساز داخلی شوک جدیدی به بازار خودرو وارد نکرده است و تعرفه های جدید اگرچه برای برخی خودروها مناسب است، اما باعث افت و کاهش انگیزه خریداران و فروشندگان شده است.
در سگمنت خودروهای مونتاژی به خصوص خودروهای چینی روند بازار متفاوت است. با افزایش نرخ ارز و هزینه های تولید، این خودروها به محدوده قیمتی 1.5 تا 2 میلیارد تومان رسیده و عملا از دسترس اقشار متوسط خارج شده اند و مونتاژکاران بیشتر به سمت تولید خودروهای گران قیمت با تیراژ کمتر و حاشیه سود بالاتر رفته اند.
در حال حاضر تقاضا برای خرید و فروش در بازار خودروهای داخلی وجود دارد و برخلاف گذشته، بازار در رکود کامل نیست و خرید و فروش انجام می شود و تنها بخشی از بازار که همچنان در رکود است، بازار خودروهای خارجی است و رکود این بخش به دلیل تعطیلی واردات خودرو برای ایرانیان مقیم خارج از کشور و اعلام تعرفه جدید است.
دلیل افزایش قیمت خودرو در بازار بیشتر به دلیل کمبود عرضه است تا افزایش قیمت خودروسازان؛ گاهی اوقات افزایش قیمت کارخانه وجود دارد اما عرضه مناسب مانع از افزایش قیمت در بازار می شود و مشکل اصلی در حال حاضر کمبود عرضه است.
بازار خودروهای داخلی و خارجی تا حدودی به یکدیگر وابسته هستند و واردات صحیح می تواند در سیاست های کنترل قیمت موثر باشد. در سال 1402 با وجود رشد 100 درصدی نرخ ارز، افزایش قیمت خودرو تنها حدود 10 تا 15 درصد بود و دلیل اصلی این تفاوت، آستانه تحمل قیمت در بازار خودرو بود، زیرا بازار کشش لازم برای افزایش بیشتر قیمت را نداشت.
یکی دیگر از عوامل تاثیرگذار، میزان واردات خودرو است. همین میزان واردات بر کنترل رشد قیمت خودرو تأثیر روانی مثبت و معناداری داشت. امروزه بازار دیگر به سرعت خود را با قیمت های جدید وفق نمی دهد و گردش مالی گذشته رخ نمی دهد.
اگر عرضه کافی نباشد، قیمت بازار حتی بیشتر از مقدار کارخانه رشد خواهد کرد. لازم است در صورت اعطای مجوز افزایش قیمت به خودروسازان، تعهدات افزایش تولید، عرضه قطعات و عرضه کافی به بازار از آنها دریافت شود.
در غیر این صورت کمبود عرضه باعث ایجاد رانت، فعالیت دلالی گسترده و تشدید شکاف بین قیمت کارخانه و بازار می شود و دسترسی مصرف کننده واقعی به خودرو را دشوارتر می کند.
