میهن تجارت سامانه معاملات آنلاین و سامانه معاملات اختیار معامله، فرآیند خرید و فروش اوراق بهادار را برای فعالان بازار سرمایه ساده کرده است. همچنین آموزش های تخصصی به سرمایه گذاران کمک می کند تا بتوانند از این سیستم ها و ابزارهای مالی مانند سهام، قراردادهای اختیار معامله و انواع اوراق قرضه به صورت حرفه ای استفاده کنند. در کنار این ابزار و آموزش ها، اطلاع از شرایط پذیرش شرکت ها در بورس و فرابورس بسیار حائز اهمیت است; زیرا هر شرکتی نمی تواند آزادانه وارد این بازارها شود و باید یک سری معیارها را رعایت کرد.
ورود شرکت ها به بورس یا فرابورس علاوه بر فراهم آوردن امکان تامین مالی، باعث افزایش شفافیت و نظارت می شود. این فرآیند تحت تأثیر نوع بازار، تاریخچه شرکت و ساختار مالی آن است. برای درک بهتر این موضوع، ابتدا باید تفاوت بین بازارهای اولیه و ثانویه را درک کرد. زیرا پذیرش شرکت ها در نهایت منجر به معامله سهام آنها در بازار ثانویه می شود.
بازار اولیه جایی است که شرکت برای اولین بار سهام می فروشد. این مرحله بیشتر به دوره تاسیس یا تامین مالی اولیه برمی گردد و سرمایه گذاران در واقع بخشی از مالکیت شرکت را در زمان تشکیل می خرند. از سوی دیگر، بازار ثانویه بستری است که معاملات بعدی سهام در آن انجام می شود. کلیه اوراقی که قبلاً در بازار اولیه عرضه شده اند در بازار ثانویه بین سرمایه گذاران معامله می شود و شرکت ناشر هیچ نقشی در این مبادلات ندارد. مهمترین کارکرد این بازار افزایش نقدینگی اوراق و تسهیل در معاملات برای سرمایه گذاران است.
بیشتر بخوانید: چرخش سبد در بورس چیست؟
بازارها و تابلوهای بورس و فرابورس نیز بر اساس معیارهای پذیرش شرکت ها از یکدیگر تفکیک می شوند. تفاوت اصلی بورس با فرابورس این است که ورود به بورس مستلزم شرایط سخت گیرانه تری است اما فرابورس فضای انعطاف پذیرتری دارد و می توان شرکت های کوچکتر یا جدیدتر را پذیرفت.
شرایط پذیرش شرکت در بورس
پذیرش در بورس بر اساس سه تابلو است: بازار دوم، بازار اول تابلوی فرعی و بازار اول تابلوی اصلی. در هر نوع شرکت باید سهامی عام باشد و جزئیات پذیرش متفاوت است.
- حداقل سرمایه ثبت شده: بازار دوم 200 میلیارد ریال، بازار دوم 500 میلیارد ریال، بازار اصلی اول 1000 میلیارد ریال
- نوع سهام: در اولین بازار سهام اصلی، سهام باید عادی باشد
- حداقل سهام شناور: بازار دوم 10 درصد، بازار اول ثانویه 15 درصد، بازار اول اصلی 20 درصد
- حداقل تعداد سهامداران: بازار دوم 250 نفر، بازار ثانویه اول 750 نفر، بازار اصلی اول 1000 نفر
- حداقل تجربه در صنعت: بازار دوم 2 سال، دو بازار دیگر 3 سال
- حداقل دوره سودآوری: بازار دوم یک دوره مالی منجر به پذیرش، بازار اول ثانویه دو دوره، بازار اول اصلی سه دوره
- زیان انباشته: بازار اولیه نباید زیان انباشته داشته باشد
- حداقل نسبت حقوق صاحبان سهام به کل دارایی ها: 15 درصد در بازار دوم، 20 درصد در بازار ثانویه، 30 درصد در بازار اصلی.
- داشتن اساسنامه به مصداق هیئت مدیره سازمان: فقط در بازار اصلی اول الزامی است.
- مدیر بازار: در هر سه بازار باید حداقل یک مدیر بازار وجود داشته باشد
- گزارش حسابرس: در اولین بازار اصلی، گزارش حسابرس نباید رد یا عدم اظهار نظر باشد.
- دعاوی حقوقی: هیچ گونه دعاوی حقوقی نباید بر صورت های مالی در بازار اولیه تأثیر بگذارد
این تفاوت ها نشان می دهد که هر زمان شرکتی قصد ورود به تابلوی اصلی بورس را دارد باید از نظر سودآوری، شفافیت، تعداد سهامداران و وضعیت مالی در سطح بالاتری قرار گیرد.
شرایط پذیرش شرکت در فرابورس
فرابورس شامل چهار بازار پایه، SME، بازار دوم و بازار اول است. این تقسیم بندی باعث شده تا شرکت های کوچک، متوسط و یا حتی شرکت هایی که هنوز به سوددهی نرسیده اند، بتوانند در بازار سرمایه حضور پیدا کنند.
- ثبت نام در سازمان: در همه بازارها به جز SME الزامی است
- سهام باید با نام باشد: در بازار دوم و اول ضروری است
- سهام باید 100٪ مشترک باشد: در هر دو بازار دوم و اول ضروری است
- محدودیت قانونی موثر در نقل و انتقال: پذیرفته شده در همه بازارها
- پرداخت کل ارزش اسمی سهام: در سه بازار SME دوم و اول ضروری است
- سهام شناور: به تشخیص هیئت پذیرش در بازار SME، حداقل 5 درصد در بازار دوم، حداقل 10 درصد در بازار اول.
- سابقه فعالیت: بازار SME حداقل یک سال، بازار دوم حداقل یک سال، بازار اول حداقل دو سال
- سرمایه ثبت شده: پایه مورد نیاز نیست، SME حداقل 1 میلیارد و حداکثر 500 میلیارد ریال، بازار دوم و اول حداقل 200 میلیارد ریال.
- زیان انباشته: در SME و بازار دوم باید یک برنامه عملیاتی برای خروج زیان ارائه شود. بازار اول نباید زیان انباشته داشته باشد
- گزارش حسابرس: در همه بازارها نباید رد یا عدم اظهار نظر وجود داشته باشد
- سیستم اطلاعات حسابداری: در سه بازار کوچک و متوسط، بازار دوم و اول باید مطلوب باشد
- سودآوری: فقط در بازار اول مورد نیاز است
- نسبت حقوق صاحبان سهام به کل دارایی ها: فقط در بازار اول حداقل 15%
- عدم وجود ادعاهای قانونی: در SME باید افشا شود، در بازار دوم و اول نباید وجود داشته باشد.
- حسابرس مورد اعتماد سازمان: در بازار SME انتخاب حسابرس در اولین جلسه الزامی است
- محکومیت کیفری اعضای هیئت مدیره یا مدیرعامل: نباید در همه بازارها وجود داشته باشد
- کارمزد: بازار پایه و SME دو در هزار تا 200 میلیون ریال، بازار دوم و اول دو در هزار تا 1000 میلیون ریال.
ورود به بازارهای مختلف فرابورس نسبت به بورس از انعطاف بیشتری برخوردار است و همین امر باعث شده بسیاری از شرکت ها فرابورس را به عنوان آغاز راه ورود به بازار سرمایه انتخاب کنند.
