بعدی- استفن کالیسون، تحلیلگر ارشد امور بین الملل برای CNN.
به گزارش به گزارش میهن تجارت به نقل از سی ان ان، با حمله ای که گفته می شود سیا به تاسیسات بندری انجام داده، رویارویی آمریکا و ونزوئلا وارد مرحله جدید و بسیار حساسی شده است. در حالی که دونالد ترامپ در حال نزدیکتر شدن به تصمیمهای بزرگتر برای تشدید تنش است، دولت او هنوز توضیح عمومی روشن، منسجم و قابل فهمی درباره دلیل و هدف این اقدامات ارائه نکرده و حتی افکار عمومی آمریکا را برای پیامدهای احتمالی ادامه این مسیر آماده نکرده است.
مسدود کردن نفتکش ها، هدف قرار دادن قایق ها؛ تشدید مرحله ای در کارائیب
مقامات ارشد هنوز مشخص نکرده اند که این گردهمایی بزرگ نیروهای دریایی آمریکا در دریای کارائیب تا چه زمانی ادامه خواهد داشت و دقیقاً چه ماموریتی از نیروهای نظامی آمریکا می خواهند در عملیاتی که قبلاً باعث نگرانی های قانونی شده است. نه ترامپ و نه مشاوران ارشد سیاست خارجی او هیچ تصویر روشنی از “نتیجه مطلوب” این تقابل ارائه نکرده اند. رویارویی که به تدریج شدیدتر شده است: با فشار دیپلماتیک شروع شد، سپس به حمله به قایق های مشکوک به قاچاق مواد مخدر در دریای کارائیب رسید، سپس به محاصره نفتکش ها کشیده شد و اکنون به حمله زمینی رسیده است.
اگر هدف واقعی این اقدامات واقعاً سرنگونی نیکلاس مادورو باشد، کاخ سفید هنوز به مردم آمریکا برنامه روشن و قابل فهمی را نشان نداده است که پس از خروج او چه کاری انجام دهند. این موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا می کند که به یاد تجربیات تلخ پس از سرنگونی حاکمان عراق، افغانستان و لیبی می افتیم. در همین زمینه، آدام اسمیت، ارشدترین دموکرات در کمیته نیروهای مسلح مجلس نمایندگان آمریکا، روز سه شنبه در مصاحبه ای با برایانا کیلر از CNN گفت: «نگرانی اصلی این است که این روند از اینجا به کجا می رسد، زیرا ترامپ به وضوح می خواهد مادورو را برکنار کند؛ اما حمله به قایق ها و سایر فشارها ظاهراً نتیجه مطلوب را نداشته است، بنابراین سؤال این است که اگر ترامپ چه کاری انجام می دهد، گام بعدی چگونه خواهد بود. برو برای تغییر رژیم در ونزوئلا.
با این حال، این ابهام ممکن است عمدی باشد; اگر تشدید و تشدید مرحلهای بخشی از یک جنگ روانی برای غافلگیری مادورو یا متقاعد کردن اطرافیانش باشد که بدون او امنتر خواهند بود، پس همین سردرگمی میتواند نقش «سلاح» را بازی کند. در این زمینه، حتی از بیرون نیز واضح است که حمله سیا به تأسیسات بندری بیشتر یک هشدار نمایشی بود تا نشان دهد که ایالات متحده ابزارهای فشار بسیار گسترده تری در اختیار دارد.
اما با جدیتر شدن بحران، نیاز دولت به توضیح واضح برنامهها و اهداف خود برای مردم آمریکا بیش از پیش ضروری میشود. رئیس جمهور هرگز قرار نبود با تصمیم شخصی خود کشور را وارد جنگ کند. همچنین تجربه نشان داده است که جنگ های بزرگ و پیچیده اغلب با اقدامات محدود شروع می شود و سپس به تدریج به مسیرهایی می رود که از کنترل خارج شده است; جنگ ویتنام نمونه بارز این موضوع است.
کارائیب روی لبه تیغ; از پهپاد سیا تا رویای تغییر رژیم
با توجه به اینکه انفجار تاسیسات بندری یک عملیات مخفی سیا بود. اما مبهم بودن جزئیات چندان عجیب نیست. ترامپ روز دوشنبه به خبرنگاران گفت که “انفجاری مهیب” در نزدیکی اسکله ای که در آن قایق ها برای حمل مواد مخدر بارگیری شده بودند روی داد، اما از توضیح بیشتر در مورد این حمله خودداری کرد. این حمله که بعداً CNN گزارش داد توسط یک پهپاد انجام شده و توسط سازمان سیا انجام شده است.
این واقعیت که رئیس جمهور از یک عملیات مخفیانه صحبت کرد به خودی خود گیج کننده است، زیرا با این کار او «انکار معقول» را از بین برد. همان امتیازی که اقدام پنهان معمولاً به دولت می دهد تا مسئولیت مستقیم را انکار کند. شاید ترامپ می خواست با علنی کردن ماجرا بر مادورو فشار بیشتری وارد کند، اما اکنون که همه از آن مطلع هستند، ممکن است دستان خود را بسته باشد. زیرا به سختی می توان باور کرد که انفجار یک تأسیسات بندری می تواند مادورو را از سمت خود ساقط کند.
دریاسالار بازنشسته جیمز استاوریدیس، فرمانده سابق نیروهای ترکیبی ناتو، به سی ان ان گفت که این امکان وجود دارد که ترامپ مجوز عملیات مخفیانه بیشتری را در ونزوئلا علیه اهداف مرتبط با مواد مخدر بدهد، اما یورش سیا همچنین این تصور را تقویت کرده است که داستان در درجه اول درباره «تغییر رژیم» است. او توضیح داد که اگر تغییر رژیم واقعاً هدف باشد، ترامپ با یک انتخاب نسبتاً روشن روبرو است: افزایش شدت، دامنه و مقیاس حملات، هدف قرار دادن ارتش ونزوئلا، سیستمهای دفاع هوایی آن و در نهایت، حتی رهبری سیاسی.
استفاده از سیا برای یک عملیات نسبتا ساده با توجه به قدرت و مأموریت گسترده این سازمان قابل توجه است. یک توضیح احتمالی این است که عملیاتهای اطلاعاتی مخفی معمولاً نیازی به مجوز صریح کنگره یا اعلان جنگ مانند اقدام نظامی رسمی ندارند: در این مورد، رئیسجمهور یک «مصوبه محرمانه» صادر میکند و به آژانسهای مربوطه اجازه میدهد تا اقدامی انجام دهند، و تنها نیاز به اطلاع کمیتههای اطلاعاتی کنگره دارد. با ادامه تشدید فشارها، بعید است که این آخرین حمله از این دست به خاک ونزوئلا باشد. اما تکرار این مسیر میتواند خطر دیگری نیز داشته باشد: اینکه ایالات متحده وارد یک جنگ پنهانی طولانی و بیپایان شود که در واقع دور زدن محدودیتهای قانونی و قانون اساسی را آسانتر میکند و سابقه ترامپ در گسترش اختیارات خود به مرزها و حتی فراتر از آنها در سایر زمینهها، این نگرانی را جدیتر میکند.
شبکه همسو با ماگا؛ رویای نفوذ در آمریکای لاتین
دونالد ترامپ در روز کریسمس گفت که ارتش ایالات متحده حملاتی را علیه گروههای اسلامگرا در نیجریه انجام داده است که به گفته او مسیحیان را تهدید میکنند، اما دولت هنوز توضیح عمومی روشنی درباره اهداف این حملات ارائه نکرده است. او روز دوشنبه تهدید کرد در صورت از سرگیری برنامه های موشکی یا هسته ای ایران، حملات نظامی جدیدی علیه ایران انجام خواهد داد. در نتیجه تصویر رئیسجمهوری که بیشتر بر اساس تصمیمهای تکانه و لحظهای جلو میرود جسورتر شده است. به همین دلیل، بیش از هر زمان دیگری برای مردم آمریکا مهم است که بدانند به نام آنها در ونزوئلا چه می شود. به خصوص زمانی که هزاران نیروی نظامی در حالت ماموریت فعال هستند و ممکن است جان برخی از آنها در خطر باشد.
ترامپ و چند مقام ارشد می گویند اقدامات آنها موجه است، زیرا آنها ونزوئلا را حلقه مهمی در شبکه قاچاق مواد مخدر می دانند. شبکه ای که سالانه هزاران آمریکایی را می کشد. اما منتقدان اشاره می کنند که ونزوئلا به عنوان مسیر اصلی قاچاق فنتانیل شناخته نشده است. علاوه بر این، ترامپ با عفو رئیس جمهور سابق هندوراس که به اتهام قاچاق مواد مخدر به 45 سال زندان فدرال محکوم شده بود، عملاً به استدلال خود ضربه زد.
رویکرد دولت ترامپ به ونزوئلا چندین هدف و شخصیت را در حلقه داخلی رئیس جمهور به هم مرتبط می کند: اول، موضوع بازگشت مهاجران غیرقانونی. در این دیدگاه، اگر دولت همسو با ایالات متحده در ونزوئلا اجرا شود، بازگشت مهاجران بدون اسناد ونزوئلا سریعتر خواهد بود. که هدف اصلی استیون میلر معاون رئیس کارکنان کاخ سفید است.
دوم، فشار بر دولت های چپ. مارکو روبیو سالهاست که رویکردی تهاجمی در نیمکره غربی دارد و می خواهد استبداد چپ را تضعیف کند. برخی تحلیلگران حتی می گویند که اگر مادورو سقوط کند، کوبا ممکن است بعدی باشد.
سوم، نمایش قدرت نظامی. حضور تعداد زیادی کشتی جنگی آمریکا در دریای کارائیب به پیت هگست، وزیر دفاع، فرصتی برای نمایش قدرت با صدای بلند می دهد. و در مجموع، صرف نظر از اینکه هدف نهایی تغییر رژیم است یا دسترسی به نفت عظیم ونزوئلا یا ایجاد شبکه ای از دولت های همسو با ماگا در آمریکای لاتین، حداقل این اقدامات با استراتژی امنیت ملی تازه رونمایی شده دولت مطابقت دارد.
بازگشت مونرو با چهره ای جدید نیمکره غربی در نقشه امنیتی ترامپ
در سند راهبرد امنیت ملی آمده است که پس از سال ها غفلت، آمریکا می خواهد دوباره «دکترین مونرو» را اجرا کند تا برتری خود را در نیمکره غربی بازگرداند و از قلمرو خود و همچنین دسترسی به نقاط کلیدی منطقه محافظت کند. این سند به هشدار جیمز مونرو در سال 1823 اشاره دارد، زمانی که او گفت آمریکا به قدرت های اروپایی اجازه نخواهد داد استعمار خود را در منطقه گسترش دهند. نسخه جدید منتسب به ترامپ تاکید میکند که دولت میخواهد توانایی «رقبای فرا نیمکره» برای استقرار نیرو در منطقه یا مالکیت و کنترل داراییهای حیاتی را از بین ببرد. وی همچنین می گوید قرار است این رویکرد با تکیه بر «دوستان قدیمی در نیمکره» برای کنترل مهاجرت، توقف جریان مواد مخدر و تقویت ثبات و امنیت در خشکی و دریا پیش برود.
این استراتژی می گوید که استقرار هدفمند باید برای “ایمن سازی مرزها و شکست کارتل ها” انجام شود و در صورت لزوم باید به جای سیاست چند دهه ای که صرفاً مبتنی بر اجرای قانون است از “نیروی مرگبار” استفاده شود. اما پاسخی به سوالات حقوقی و بحث حاکمیت ملی درباره کمپین ترامپ در ونزوئلا نمی دهد. به همین دلیل، بعید است که این چارچوب بتواند هم دموکراتهای منتقد و هم جمهوریخواهانی را که به اساس قانون اساسی اقدامات رئیسجمهور شک دارند را متقاعد کند و هم بخشی از محافظهکاران بزرگ را که فکر میکنند ترامپ از «اول آمریکا» دور شده است، راضی کند. با این حال، حداقل نشان می دهد که منطق نسبتاً روشنی در پشت اقدامات ترامپ فراتر از سخنان لحظه ای و تهدیدهای پراکنده وجود دارد. و شاید وقت آن رسیده است که این منطق را به طور واضح و گسترده تر با مردم به اشتراک بگذاریم.
