به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، دستگیری نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا در عملیات بیسابقه آمریکا، این کشور بحرانزده آمریکای لاتین را در برابر یک سوال مهم قرار داده است: آیا ونزوئلا به سمت گذار سیاسی و ثبات پیش خواهد رفت یا در آستانه خلاء قدرت، مداخله خارجی و تکرار تجربیات پرهزینه عراق و افغانستان خواهد بود؟
ونزوئلا بدون مادورو چه کسی قدرت دارد؟
اگرچه واشنگتن از “کنترل” ونزوئلا صحبت می کند، اما واقعیت میدانی نشان می دهد که نیروهای آمریکایی کنترل مستقیمی بر این کشور ندارند و ساختارهای دولتی در کاراکاس همچنان فعال هستند.
دولچی رودریگز، معاون مادورو، خود را رئیسجمهور موقت معرفی کرده و آنچه را که «آدمربایی» خواند، محکوم کرده است و نهادهای رسمی ونزوئلا همچنان فعال هستند. این وضعیت نشانه ای از شکل گیری یک خلاء قدرت مبهم و چند لایه است. وضعیتی که می تواند به شکاف حکمرانی بین «قدرت مستقر داخلی» و «ادعای مدیریت بیرونی» منجر شود.
بیشتر بخوانید: دادگاه عالی ونزوئلا رودریگز را به عنوان رئیس جمهور موقت منصوب کرد
ادعای «گذر امن»؛ برنامه آمریکا چیست؟
دونالد ترامپ اعلام کرده است که ایالات متحده تا زمانی که “انتقال ایمن، سنجیده و عادلانه” حاصل شود، مسئولیت ونزوئلا را بر عهده خواهد داشت. با این حال، کاخ سفید هنوز نقشه راه روشنی برای چگونگی شکل گیری این انتقال، زمان وقوع یا بازیگران داخلی که می خواهد ارائه نکرده است.
ابهام در این برنامه نگرانی ها در مورد تکرار الگوی “انتقال نامطمئن” را تقویت کرده است. مدلی که منجر به فروپاشی ساختارهای حکومتی، ناامنی مزمن و مداخلات طولانی مدت در عراق، افغانستان و لیبی شد.
نفت ونزوئلا؛ موتور بازسازی یا راننده بحران؟
ترامپ آشکارا از بازگشت شرکت های بزرگ نفتی آمریکایی به ونزوئلا و بهره برداری از بزرگترین ذخایر نفتی جهان صحبت کرده است. اگرچه نوسازی زیرساخت های نفتی قدیمی می تواند به احیای اقتصاد ونزوئلا کمک کند، منتقدان هشدار می دهند که تمرکز زودهنگام بر نفت، بدون ثبات سیاسی، می تواند منجر به افزایش رقابت داخلی، فساد و وابستگی بیشتر این کشور به بازیگران خارجی شود.
این تاکید بر نفت بسیاری را به یاد تجربه عراق پس از سال 2003 می اندازد. جایی که وعده بازسازی اقتصادی در سایه ناامنی و درگیری های داخلی رنگ باخت.
جامعه ونزوئلا؛ صلح شکننده یا انفجار اجتماعی؟
در ساعات اولیه پس از دستگیری مادورو، خیابانهای ونزوئلا عمدتاً ساکت بود. با این حال، هجوم مردم برای خرید مواد غذایی و سوخت نشانه نگرانی عمومی نسبت به آینده است. تجمعات پراکنده حامیان مادورو از یک سو و ابراز خوشحالی بخشی از مردم و مهاجران ونزوئلا از سوی دیگر، تصویری از جامعه دوپاره را ترسیم می کند.
این شکاف اجتماعی در صورت تداوم ابهام سیاسی می تواند منجر به اعتراضات گسترده و یا حتی درگیری های داخلی شود.
مخالفان مادورو؛ جایگزین آماده یا خلاء رهبری؟
اگرچه مخالفان مادورو سال ها از حمایت بخشی از جامعه و غرب برخوردار بوده اند، اما ترامپ قصد خود را برای همکاری با ماریا اعلام کرده است. کورینا ماچادوچهره مخالف را ندارد. این موضع یک سوال جدی در مورد وجود یک آلترناتیو داخلی منسجم برای اداره کشور ایجاد می کند.
در غیاب رقم اجماع، این خطر وجود دارد که ونزوئلا وارد مرحله رقابت داخلی بی نتیجه شود. وضعیتی که می تواند مسیر گذار سیاسی را مسدود کند.
واکنش جهانی؛ ونزوئلا در آستانه یک بحران بین المللی؟
انتقاد روسیه و چین و هشدار دبیرکل سازمان ملل متحد در مورد یک «سابقه خطرناک» نشان می دهد که پرونده ونزوئلا می تواند فراتر از یک بحران داخلی رفته و به عرصه تنش های ژئوپلیتیکی تبدیل شود. تشکیل جلسه شورای امنیت نیز حاکی از امکان گسترش این بحران به سطح جهانی است.
ونزوئلا به کجا می رود؟
در مجموع، سرنوشت ونزوئلا در مکان نامشخصی قرار دارد. سه سناریو محتمل تر از سایر سناریوها به نظر می رسد:
-
انتقال کنترل شده سیاسی با مشارکت محدود بازیگران داخلی و نظارت خارجی
-
خلاء برق و ناپایداری داخلی با خطر درگیری و فروپاشی نهادی
-
مداخله آمریکا و حضور طولانی مدت با پیامدهای اقتصادی، امنیتی و انسانی گسترده
آنچه آینده ونزوئلا را تعیین می کند نه تنها سرنوشت مادورو در دادگاه های آمریکا، بلکه پاسخ به این سوال اساسی است: آیا این کشور راه خود را برای خروج از بحران خواهد داشت یا صحنه تکرار تجارب شکست خورده تغییر رژیم در دهه های اخیر خواهد شد؟
منبع : به گزارش میهن تجارت
