میهن تجارت- بورس با بازگشت خریداران وارد هفته سوم آذرماه می شود اما هنوز بلاتکلیفی از تالار شیشه ای خارج نشده است. در آستانه هفته سوم دی ماه 1404، تحلیل های منتشر شده از روند معاملات در بازار سرمایه به چند محور اصلی اشاره دارد که می تواند مسیر کوتاه مدت بورس را روشن کند. تحلیلگران بر این باورند که بورس تهران همچنان در فاز صعودی و متعادل به سر می برد. آنها معتقدند بخشی از رشد هفته های اخیر ناشی از افزایش اعتماد سرمایه گذاران واقعی و وجود نقدینگی در نمادهای شاخص است که به ایجاد جهت گیری مثبت در معاملات کمک کرده است.
از سوی دیگر کارشناسان اعلام کرده اند که با وجود روند صعودی، بازار رفتار محتاطانه ای از خود نشان می دهد و برای تثبیت حرکت نیازمند سیگنال های تقویتی است. در این میان انتشار گزارش های مثبت از عملکرد شرکت ها و بهبود شاخص های بنیادی می تواند منجر به شکست مقاومت های فنی و تقویت تقاضا در گروه های دلارمحور و کالایی شود.
اما در این تحلیل تاکید شده است که حجم و ارزش معاملات خرد همچنان در سطوحی است که بازار را متعادل نگه می دارد و در صورت افزایش نقدینگی واقعی و ورود آن به بازار، شانس ادامه روند صعودی افزایش می یابد. در مجموع چشم انداز هفته پیش رو برای بازار سرمایه افزایشی و کم ریسک نسبت به گذشته ارزیابی می شود که ادامه این مسیر منوط به حمایت متغیرهای بنیادی و تقویت اعتماد معامله گران است.
در هفته دوم دی در بورس چه گذشت؟
این در حالی است که بورس تهران در معاملات آخرین روز هفته گذشته که پیش از این دو روز منفی و نسبتا سنگین را تجربه کرده بود، نشانه های واضحی از تغییر فاز را نشان داد. حمایت هایی که از سهام پرمعامله و نمادهای شاخص ساز صورت گرفت به تدریج از شدت فشار فروش کاسته و باعث شد تا تابلوی معاملات از جو هیجانی منفی فاصله بگیرد. این تغییر رفتار بیش از هر چیز نشان دهنده کاهش هیجان فروش و بازده نسبی خریداران است. موضوعی که می توان آن را نشانه ای از پایان اصلاح کوتاه مدت اخیر دانست.
تجربه معاملات هفته گذشته بار دیگر نشان داد که صندوق های حمایتی همچنان نقش فعالی در کنترل احساسات بازار در روزهای منفی ایفا می کنند. حضور این بازیگران باعث شد که اصلاحات اخیر برخلاف دوره های گذشته نه عمق قابل توجهی پیدا کند و نه وارد فاز فرسایش شود. حتی در شرایط فروش هیجانی مانند آنچه در معاملات روز چهارشنبه مشاهده شد، بازار در مدت زمان کوتاهی توانست به تعادل خود بازگردد. در کنار این حمایت ها، تغییر فاز جریان اخبار نیز تاثیری بر بهبود فضای معاملاتی نداشت. پس از واکنش اولیه و سنگین بازار به اظهارات دونالد ترامپ، به نظر می رسد حساسیت معامله گران به چنین اخباری کاهش یافته و بار دیگر تمرکز فعالان بازار به سمت متغیرهای درون زا و عوامل بنیادی معطوف شده است.
در این بین مهمترین محرک روزانه بورس، روند صعودی نرخ دلار در تالار دوم مرکز مبادلات ارزی است. افزایش مستمر این نرخ انگیزه خرید سهام دلاری و شرکت های صادرات محور را تقویت کرده و عملا به موتور اصلی تقاضا در بورس تبدیل شده است. بورس تهران از شهریورماه و همزمان با رشد دلار رسمی وارد مسیر صعودی شد و با راه اندازی تالار دوم و افزایش نرخ در این بازار، این روند شتاب بیشتری گرفت. در شرایط فعلی تا زمانی که نرخ دلار در تالار دوم بالای محدوده 120 هزار تومان باشد، باز هم توجیه اساسی برای ادامه رشد بورس وجود خواهد داشت. اما افت احتمالی این نرخ از سطوح فعلی حدود 126 هزار تومان می تواند احتیاط را در سمت تقاضا افزایش دهد و رشد بازار را کند کند.
بیشتر بخوانید: همتی بورس را از سایه بیرون کشید!
نقش حمایت هدفمند در ثبات این روند صعودی را نمی توان نادیده گرفت. این حمایت ها اجازه نداده است که اصلاحات عمیق و بلندمدت قیمت رخ دهد و این باعث افزایش اعتماد سرمایه گذاران ریسک پذیر شده است. مقایسه رفتار فعلی بازار با دوره های مشابه در سال های گذشته نشان می دهد که ترکیب متغیر بنیادی دلار و حمایت های محاسبه شده تا حدودی رفتار بورس را تغییر داده است. با این حال، نادیده گرفتن نقش دلار تالار دوم در زمان بندی و نحوه حمایت می تواند خطر خطای سیاست ها را افزایش دهد و تعادل شکننده فعلی بازار را بر هم بزند.
در کنار این عوامل، انتصاب رسمی عبدالناصر همتی به عنوان رئیس کل بانک مرکزی نیز به عنوان متغیری موثر در افق میان مدت بازار محسوب می شود. تحلیلگران انتظار دارند اولویت اول او ساماندهی بازار رسمی ارز و حرکت به سمت همگرایی نرخ ها در تالار اول و دوم باشد. مسیری که می تواند منجر به رشد نرخ دلار در سالن اول و نزدیک شدن آن به نرخ های تالار دوم شود. چنین تحولی برای بخشی از صنعت بورس فرصت و برای بخشی دیگر چالش خواهد بود. در عین حال، برنامههای احتمالی همتی در حوزه شبکه بانکی، کنترل اضافه برداشت و واقعیتر کردن نرخ سود متغیرهایی هستند که آثار آن به تدریج در بازار سرمایه ظاهر میشود و میتواند بر جریان نقدینگی تأثیر بگذارد.
بورس در سایه بودجه سال آینده
مریم محبی، تحلیلگر ارشد بازار سرمایه با اشاره به تحولات بازار سهام در هفته گذشته گفت: هفته گذشته از منظر بازار سرمایه هفته متفاوتی بود اما در عین حال گیج کننده بود و پس از چندین سال برنامه ریزی و پیگیری، بالاخره شاهد تغییر رئیس کل بانک مرکزی بودیم؛ تغییری که در نهایت به شکل مدیریتی و در نهایت به دلیل مشکلاتی که در این زمان به دلیل عملکرد ما به وجود آمد، به وجود نیامد. این موضوع از منظر فعالان بازار از اهمیت ویژه ای برخوردار بود: «تعویض رئیس سابق بانک مرکزی با آقای همتی در شرایطی اتفاق افتاد که ایشان از قبل تجربه وزارت و حتی استیضاح را در کارنامه خود داشتند.
این تغییرات طبیعتاً تأثیر مستقیمی بر بازارهای مالی دارد و بازارهای حساستر از جمله بازار سرمایه با سرعت بیشتری واکنش نشان میدهند.» محبی با اشاره به انتظارات اولیه بازار از این انتصاب، توضیح داد: اگرچه آقای همتی از افرادی است که سازوکار بازار اوراق و بازار سرمایه را به خوبی میشناسد، اما میتوان انتظار داشت که اخبار مربوط به ریاست بانک مرکزی باعث کاهش نگرانیهای مثبت در بازار سرمایه شود. جو موضوع این است که بازار به این نتیجه رسیده است که باید برای اصلاحات ساختاری برنامه مشخص و منسجمی داشته باشد و اصلاحات اساسی بیش از شوک درمانی یا خبر درمانی نیاز است.
این تحلیلگر ارشد بازار سرمایه تاکید کرد: آقای همتی در زمینه مدیریت شوک های اقتصادی و سیاست های کوتاه مدت کارنامه و عملکرد قابل قبولی دارد، البته حضور ایشان لزوما به معنای اصلاحات عمیق و ماندگار در اقتصاد نخواهد بود. بنابراین باید دید بازار سرمایه چه واکنشی به این موضوع خواهد داشت.»
وی در ادامه به تحولات بازارهای جهانی اشاره کرد و گفت: در کنار مسائل داخلی، تلاش های جدید جامعه جهانی برای ایجاد صلح بین روسیه و اوکراین باعث کاهش نسبی قیمت جهانی طلا شد. این اتفاق در بازار داخلی نیز بازتاب داشت و شاهد کاهش قیمت طلا و سکه در بازار ایران بودیم. همچنین کاهش تقاضای مصرف کننده در بازارهای جهانی با توجه به تعطیلات سال نو میلادی، بی تاثیر از افت کوتاه مدت قیمت کالاها نبود.
محبی معتقد است: بسیاری از تحلیلگران این افت قیمت را موقتی ارزیابی می کنند و افت قیمت طلای جهانی را فرصتی برای خرید به ویژه برای بازار ایران می دانند و این در شرایطی رخ داد که تحت تاثیر اخباری مبنی بر حضور آقای همتی که از سوی برخی فعالان بازار به عنوان یک فرصت تلقی شد، شاهد کاهش ناگهانی نرخ دلار بودیم.
وی در بخشی دیگر از سخنان خود با اشاره به سیاست های بودجه ای و حمایتی گفت: حذف نشدن ارز ترجیحی گروه دارویی در لایحه بودجه از نکات مثبتی بود که بازار آن را مطلوب ارزیابی کرد و آثار آن در معاملات این گروه نیز دیده شد. اما عدم موافقت مجلس با لایحه بودجه کلی دولت در سال 1405 فضای بلاتکلیفی را تشدید کرد.
به گفته محبی، «همه این اتفاقات باعث نوسانات شدید در بازارهای مختلف شد و بازار سرمایه با توجه به عمق کمتر نسبت به سایر بازارها واکنش سریع و شدیدتری داشت و شرایط منفی قابل توجهی را به ویژه در معاملات روز سه شنبه شاهد بودیم. اعتراض به مسائل اقتصادی پیام روشنی از شرایط پیچیده اقتصادی داشت و این موضوع بر تصمیمات اقتصادی سرمایه گذاران تأثیرگذار بود.
وی در پایان با اشاره به چشمانداز هفته جاری گفت: با توجه به تعطیلی اولین روز هفته و تجربه خروج نقدینگی در روزهای پایانی هفته بهویژه از سوی سرمایهگذاران واقعی و حرکت به سمت صندوقهای با درآمد ثابت، به نظر میرسد شرایط مشابهی در هفته جاری نیز تکرار شود؛ مگر اینکه شاهد آغاز مذاکرات جدید و بهبود فضای سیاسی بازار باشیم، انتظار نمیرود بازار سرمایه بهبود یابد. به احتمال زیاد، ادامه رفتار هفته گذشته با شدت کمتر و حرکت تدریجی بازار به سمت تعادل است.
منبع: دنیای اقتصاد
