سکه‌های حراجی ناخالصی دارند؟

به گزارش میهن تجارت، برخی شنیده ها حاکی از آن است که دارندگان سکه های حراج بانک مرکزی به دلیل وجود ناخالصی و عیار پایین تر، هنگام فروش این سکه ها با قیمت کمتری از سوی خریداران مواجه می شوند. پیگیری های «دنیای اقتصاد» از سوی برخی فعالان این حوزه به این پاسخ رسید که برخی ربع و نیم سکه ها به دلیل عدم دقت در ضرب، شفافیت کمتری دارند و کدر هستند. البته این افراد تاکید کردند که ارزش این سکه ها با سایر سکه ها تفاوتی ندارد. از سوی دیگر سخنگوی مرکز مبادلات طلا و ارز در گفت و گو با «دنیای اقتصاد» ضمن تکذیب این ادعا، این شبهات را از سوی افرادی که از این کلاهبرداری ها سود می برند، عنوان کرد. بانک مرکزی از سال گذشته اقدام به حراج سکه برای ساماندهی بازار طلا و سکه کرد و تاکنون 10 مرحله از این حراج انجام شده است. در حراج های اولیه فقط ربع سکه عرضه می شد اما کمی بعد نیم سکه و سکه تمام نیز در این حراجی ها عرضه شد.

پس از گذشت چند ماه از شروع حراج، عده ای این موضوع را مطرح کردند که در زمان اقدام به فروش این سکه ها، برخی طلافروشی ها با این ادعا که سکه های حراج دارای ناخالصی بوده و عیار آن ها با سایر سکه ها متفاوت است، قیمت کمتری ارائه کردند. ارزش واقعی سکه را به صاحبش پیشنهاد کردند.

آیا سکه های حراج ابری هستند؟

در همین راستا «دنیای اقتصاد» به بررسی صحت این موضوع رفت. سهراب اشرفی، فعال و کارشناس حوزه طلا در گفت و گو با خبرنگار دنیای اقتصاد با تاکید بر اینکه تمام سکه های ضرب شده توسط بانک مرکزی از سال 1308 تاکنون 900 عیار است، ناخالصی این سکه ها را تکذیب کرد. به گفته وی، اگر قیمت های متفاوتی برای این سکه های حراج اعلام می شود، ناشی از مکانیزم عرضه و تقاضا در بازار است و ربطی به ارزش این سکه ها ندارد. همچنین آیت محمدولی یکی دیگر از کارشناسان این حوزه به خبرنگار «دنیای اختزد» گفت: استعلام اینجانب از فعالان این حوزه نشان می دهد که متأسفانه سکه های عرضه شده توسط بانک مرکزی در حراجی ها به دلایل مختلف یکسان نیست. رنگ و لعاب و شفافیت مانند سکه های قبلی و به نوعی کدر است.

وی در خصوص علت این موضوع گفت: ممکن است در زمان ضرب این سکه ها دقت کافی وجود نداشته باشد و ابزار نیز کیفیت لازم را نداشته باشد. به گفته محمدولی، به دلیل این تفاوت در رنگ و شفافیت سکه ها، تقاضا برای خرید آن کاهش یافته و در نتیجه خریداران این سکه ها را با قیمت کمتری خریداری می کنند. این فعال حوزه طلا در پاسخ به این سوال که این تفاوت رنگ و شفافیت به معنای عیار کمتر این سکه ها است، پاسخ داد: این موضوع به معنای عیار متفاوت این سکه ها نیست، بلکه تنها به این معناست که در طول مدت این فرآیند با دقت کافی انجام نشده است. فرآیند ضرب. محمدولی همچنین با اشاره به اینکه این موارد به صورت ربع و نیم سکه رعایت شده است، در رابطه با میزان کسر قیمتی که هنگام فروش این سکه ها صورت می گیرد، گفت: به عنوان مثال اگر ربع سکه را 8 میلیون تومان فرض کنیم. بین 7 میلیون شارژ می شود و از 800 هزار تومان تا 7 میلیون و 900 هزار تومان می خرند.

مرکز مبادلات: مراقب سوء استفاده کنندگان باشید

از سوی دیگر، اصغر بالسینی، سخنگوی مرکز مبادلات طلا و ارز ایران در گفت و گو با «دنیای اقتصاد» با بیان اینکه سکه های ضرب و تحویل بانک مرکزی در حراج سکه بورس طلا و ارز ایران، گفت: مرکز شامل تمام سکه، نیم سکه و ربع سکه بهار است. آزادی ضرب سکه های بانک مرکزی است، گفت: همه این سکه ها دارای استانداردهای بانک مرکزی هستند و شبهه هایی در خصوص ویژگی های آن توسط کسانی ایجاد می شود که از این حواشی بهره می برند.

وی ادامه داد: سکه تمام بهار آزادی عرضه شده در صرافی ایران 8.136 گرم است. دارندگان توجه داشته باشند که عیار آن 900 در هزار و طرح روی سکه تهمت بهار آزادی بانک مرکزی نیز تصویر امام خمینی (ره) و امام رضا (ع) است. طرح دو روی ربع و نیم سکه آزادی به نام مبارک امام علی (ع) و بارگاه امام رضا (ع) است، وی گفت: هر دو سکه 900 در هزار است. وزن نیم سکه 4.068 گرم و این عدد برای ربع سکه 2.034 گرم است. بالسینی در پایان با تاکید بر اینکه ارزش هر سه نوع سکه تحویلی در مرکز مبادلات ایران 900 در هزار و معادل 21.6 است، افزود: دارندگان این سکه ها مراقب افرادی باشند که به دنبال سوء استفاده از آنها هستند. طرح مسائل نادرست در مورد عیار و کیفیت سکه های تحویلی به مرکز مبادلات.

شکاف قیمت بازار و حراج

مرکز مبادلات طلا و ارز ایران تاکنون 10 نوبت حراج سکه برگزار کرده است. بانک مرکزی در ماه های گذشته حراج شمش طلا را آغاز کرده بود که البته فقط فعالان بازار طلا و صاحبان مجوز می توانستند در آن شرکت کنند. اما نکته مهم در حراج سکه طلا حضور مردم در آن بود. به نظر می رسد هدف از برگزاری حراج سکه و شمش مدیریت تقاضا و کنترل قیمت طلا بوده است، اما به نظر می رسد این حراجی ها چندان در کنترل قیمت ها موثر نبوده است. بررسی های «دنیای اقتصاد» نشان می دهد از اولین حراج تا کنون قیمت ربع سکه در بازار آزاد 25.9 درصد افزایش داشته است. میانگین قیمت اعلامی ربع سکه در حراجی ها نیز به طور میانگین 8 درصد با بازار تفاوت داشت که باعث آربیتراژ و هجوم تقاضا به سمت حراج شد. این در حالی است که در زمان تحویل قیمت ربع سکه بیش از پیش افزایش یافته است.

بر اساس اعلام مرکز مبادلات ایران، از مجموع 10 حراج برگزار شده تاکنون 117 هزار و 742 قطعه سکه طلا به متقاضیان حراج اختصاص یافته است. در این حراجی ها متقاضیان در زمان خرید سکه ها را پرداخت می کردند و حدود 10 روز پس از پرداخت آن هزینه، سکه ها را دریافت می کردند. البته امکان دریافت سکه ها با تاخیر بیشتری نیز وجود داشت اما در صورت تاخیر در دریافت سکه هزینه های ذخیره سازی بر عهده گیرنده خواهد بود. این حراج در روزهای اول و اولین مراحل حراج سکه با استقبال متقاضیان مواجه شد و میزان سفارشات و دریافتی ها همواره تفاوت زیادی داشته است. به این ترتیب به نظر می رسد مزایده ای که با هدف مدیریت تقاضا برگزار شد، موجب سردرگمی در حوزه تقاضا شد.

آربیتراژ قیمت

نگاهی به وضعیت ربع سکه که از حراج اول در لیست سکه ها قرار گرفت به ما نشان می دهد که این حراج ها تاثیر چندانی در کنترل قیمت ربع سکه نداشته و تنها باعث توزیع نوعی اجاره بین کسانی که توانستند در حراج سکه شرکت کنند. . زمانی که ربع سکه در اولین حراج عرضه شد، در سیزدهم اسفند 1402، قیمت ربع سکه در بازار آزاد 12 میلیون و 150 هزار تومان بود، البته در زمان برگزاری دهمین حراج که آخرین حراج است. در حراج تا امروز قیمت ربع سکه در بازار آزاد 15 میلیون و 300 هزار تومان بود. ربع سکه 25.9 درصد افزایش قیمت گزارش شد. همزمان با افزایش قیمت ها در بازار آزاد، قیمت ها در حراج نیز با شیب مشابهی افزایش یافته و به طور میانگین حدود 8 درصد کمتر از نرخ بازار آزاد است.

سیاست مکرر بازارهای چند نرخی

سیاست بازارهای چند نرخی نوعی مداخله است که بارها و در بازارهای مختلف در اقتصاد ایران اجرا شده است. شاخص ترین مصداق اجرای این سیاست نرخ ارز است. به گفته رئیس مرکز پژوهش های شورای اسلامی، در حال حاضر هفت نوع نرخ ارز در کشور وجود دارد. ارزهای ترجیحی مختلف، سیستم های متفاوت و مداخلات قیمتی که در نهایت به ایجاد آربیتراژ در بازار ارز منجر شد و به سرعت ذخایر ارزی کشور را تخلیه کرد. برخلاف آنچه ادعا می شود، این سیاست به دنبال مدیریت تقاضا نبود، بلکه در واقع منجر به سردرگمی در سمت تقاضای بازار و ایجاد جهش ارزی شد. حال به نظر می رسد سیاست گذار از تجربیات ناموفق خود در حوزه ارزی درس نگرفته و این سیاست را در حوزه طلا امتحان کرده است. نرخ سکه چند نرخی نتیجه موثرتر و بهتری نسبت به چند نرخی بودن نرخ ارز نداشته است. کارشناسان می گویند این موضوع نشان دهنده بی توجهی نظام حکمرانی اقتصادی به تجربیات خود و نیز آموزه های علم اقتصاد است.

منبع:

دنیای اقتصاد