شبکه برق کشور در نیمه اول سال جاری با بحرانی ترین عدم تعادل تاریخ مواجه شد. بخش خانگی، واحدهای خدماتی و صنایع بزرگ همگی در تامین برق محدود بودند و اختلالات در بخش تولید و همچنین زندگی روزمره ملموس شد.
بر اساس گزارش اقتصاد جهانی، همزمان کشور وارد ششمین سال متوالی خشکسالی شد و ذخایر سدها به کمترین میزان در دهه های اخیر رسید. این همزمانی بحران برق و آب سوالاتی را در مورد پایداری شبکه، نحوه مدیریت منابع و راهکارهای مقابله با بحران ایجاد کرد.
شایان ذکر است که این چالش ها تنها به کمبود منابع محدود نمی شود، بلکه به موضوعاتی مانند افزایش مصرف، استخراج غیر مجاز، عدم تعادل شبکه و محدودیت در صادرات و واردات برق نیز مربوط می شود. در همین راستا در گفتگو با عباس علی آبادی وزیر نیرو، جزئیات اختلاف نظر در حوزه آب و برق، اقدامات وزارت نیرو در مدیریت تولید و مصرف و همچنین چشم انداز توسعه انرژی های تجدیدپذیر مورد بررسی قرار گرفت.
کاهش بارندگی در سال های اخیر چه تاثیری بر منابع آبی کشور داشته است؟
منابع آبی کشور طی سال گذشته و امسال با کاهش محسوس بارندگی و فشار بر ذخایر سدها همراه بوده است. به طور کلی میزان بارندگی نسبت به میانگین بلندمدت بیش از 40 درصد کاهش داشته و چندین استان کشور کاهش بیش از 50 درصدی را تجربه کرده اند.
این کاهش به طور مستقیم بر ذخیره سدها تأثیر گذاشته و میزان ذخایر و آب ورودی به مخازن نیز به شدت کاهش یافته است. با وجود این شرایط با اجرای یک سری اقدامات مدیریتی و اضطراری از قطعی آب در کلانشهرها جلوگیری شده است.
وضعیت شبکه برق در زمستان امسال چگونه ارزیابی می شود و آیا احتمال قطعی برق وجود دارد؟
پس از عبور از پیک بار تابستانی، تعمیرات اساسی نیروگاه ها آغاز شده و توسعه نیروگاه های خورشیدی نسبت به ابتدای دولت بیش از 100 درصد رشد داشته است. ظرفیت فعلی نیروگاه ها برای تامین برق در زمستان کافی است. با این حال، محدودیت یا خاموشی بستگی به میزان سوخت رسانی به نیروگاه ها دارد. واقعیت این است که ذخایر سوخت برای حدود 12 روز کافی است و تداوم برق رسانی بدون خاموشی به مدیریت مصرف گاز خانگی بستگی دارد.
توسعه نیروگاه های تجدیدپذیر چه تأثیری بر پایداری شبکه برق دارد؟
ظرفیت انرژی های تجدیدپذیر هم اکنون بیش از 3200 مگاوات است و قصد داریم تا تابستان آینده به بیش از 7000 مگاوات برسیم. سهم این نیروگاه ها در تولید برق کشور از یک درصد در سال گذشته به 3 درصد رسیده است و پیش بینی می شود تا پایان زمستان ظرفیت به 5 هزار مگاوات افزایش یابد. این موضوع باعث کاهش وابستگی به سوخت های فسیلی و افزایش پایداری شبکه می شود.
وزارت نیرو در زمینه صادرات و واردات برق چه اقداماتی را در دستور کار قرار داده است؟
رویکرد اصلی کشور در زمینه صادرات و واردات برق بر تامین نیازهای داخلی و مدیریت پایدار شبکه متمرکز است. به طور کلی ایران در زمان پیک مصرف یا عدم تعادل شبکه برق صادر نمی کند و در این شرایط صادرات به طور کامل متوقف می شود تا برق کافی برای مصرف داخلی تامین شود. از سوی دیگر واردات برق از کشورهای همسایه مانند ترکمنستان و ارمنستان به مراتب بیشتر از صادرات است و بخشی از عدم تعادل در شبکه را جبران می کند.
استفاده از ماینرهای غیرمجاز چه تاثیری بر عدم تعادل برق دارد؟
معدنچیان غیرمجاز حدود 5 درصد از برق مصرفی کشور را تشکیل می دهند و پیش بینی می شود در کشور معدنچیان غیرمجاز حدود 2600 مگاوات برق شبکه مصرف کنند. این میزان برق معادل مصرف چند استان است و برای ساخت نیروگاهی معادل این ظرفیت بیش از 3 میلیارد دلار نیاز است.
