ایرنا: پایگاه خبری-تحلیلی «نشنال اینترست» بر این باور است که با وجود سرمایه گذاری گسترده واشنگتن برای نزدیک کردن عربستان سعودی به اسرائیل، نشانه های جدید حاکی از تغییر مسیر راهبردی ریاض است. ریاض نه تنها از عادی سازی روابط با اسرائیل فاصله گرفته، بلکه در حال شکل دادن موازنه های منطقه ای جدیدی است که می تواند معادلات خاورمیانه و سیاست آمریکا در منطقه را به طور اساسی تغییر دهد.
این پایگاه رسانه ای آمریکایی با ادعای همسویی و نزدیکی نسبی اسرائیل و عربستان سعودی در سال های اخیر اعلام کرد که در تل آویو و واشنگتن این امید وجود دارد که ریاض به زودی روابط خود با اسرائیل را به طور رسمی عادی کند. این روند می تواند نقطه اوج تحولات منطقه ای پس از حمله حماس در 7 اکتبر 2023 (15 اکتبر 1402) و پاسخ نظامی گسترده اسرائیل باشد.
لورنس هاس، نویسنده این گزارش معتقد است: «اما در خاورمیانه آشفته، ائتلافها میآیند و میروند، ائتلافهای جدیدی در پاسخ به تهدیدات جدید شکل میگیرند و امیدها برای ثبات منطقهای درازمدت قربانی بازیگران کلیدی میشوند». همین امر در مورد روابط عربستان سعودی و اسرائیل نیز صادق است.
بر اساس این گزارش، «تل آویو و ریاض آنطور که در روزهای منتهی به 7 اکتبر به نظر می رسید، دیگر در مسیر عادی سازی روابط نیستند. اخیراً محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی (MBS) به شدت از رفتار اسرائیل انتقاد کرده و در حال ایجاد یک بلوک منطقه ای جدید برای مقابله با اتحاد رو به رشد اسرائیل و امارات است.
این چرخش عواقب گسترده ای برای آمریکا دارد. دولت «دونالد ترامپ» امیدوار بود که توافق عربستان و اسرائیل به موج دوم «توافقات ابراهیمی» منجر شود و کشورهای عربی بیشتری را به این روند بکشاند. سال گذشته ترامپ با امتیازات اقتصادی و نظامی (از جمله موافقت با فروش ده ها جنگنده پیشرفته F-35 و صدها تانک به ریاض و توافق برای گسترش روابط تجاری و سرمایه گذاری) تلاش کرد عربستان سعودی را تشویق کند.
اما اقدامات اخیر عربستان سعودی، برخی از تحلیلگران را بر آن داشته است که واشنگتن باید در این سیاست تجدید نظر کند. تحویل جت های جنگنده F-35 که مستلزم تایید کنگره و چندین سال زمان است، نگرانی هایی را در مورد حفظ “برتری نظامی کیفی” اسرائیل ایجاد کرده بود. اکنون با افزایش تنش های سیاسی بین ریاض و تل آویو، این نگرانی ها تشدید شده و ممکن است آمریکا را در موقعیت دشواری بین دو شریک مهم منطقه ای قرار دهد.
بر اساس این تحلیل، رقابت بین ریاض و ابوظبی برای نفوذ در یمن، دریای سرخ و شاخ آفریقا تشدید شده و نشانه هایی از تغییر موازنه قدرت منطقه ای را آشکار کرده است. عربستان سعودی در هفته های اخیر مواضع نیروهای مورد حمایت امارات را در یمن هدف قرار داده و همزمان تلاش می کند نفوذ خود را در مصر و سومالی افزایش دهد.
این گزارش با بیان اینکه عربستان اکنون به شدت از سوی اسرائیل و امارات احساس خطر می کند و به همین دلیل روابط خود را با ترکیه تقویت می کند، نتیجه می گیرد: امیدهای آمریکا برای تقویت روابط با ریاض و نهایی شدن عادی سازی روابط عربستان و اسرائیل با محدودیت های داخلی و منطقه ای مواجه شده است. برای واشنگتن منطقی است که چشم انداز در حال تغییر منطقه را مورد ارزیابی مجدد قرار دهد و بر اساس آن برای حفظ منافع خود تصمیم بگیرد.
