به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، عواطف را می توان مسیرهای پیچیده و دقیقی در اقیانوس وجود انسان دانست که پیام های ارزشمندی را از درون به بیرون منتقل می کند. تعریف دقیق احساسات، فراتر از واکنش های لحظه ای، تجربیات ذهنی و فیزیکی هستند که به ما می گویند چه چیزی برای ما مهم است، چه چیزی ما را تهدید می کند و چه چیزی ما را آرام می کند و شناخت و توجه به این سیگنال های درونی یک ضرورت انکارناپذیر برای سلامت روان است، زیرا احساسات نقش راننده خودروی زندگی را ایفا می کنند و در صورت نادیده گرفتن آنها، نه تنها مسیر خطرناک را نیز نادیده می گیرند.
نادیده گرفتن احساسات در واقع تلاشی برای خاموش کردن این سیستم هشدار دهنده طبیعی است و بسیاری از مردم به اشتباه بر این باورند که اگر درد، غم یا عصبانیت خود را نادیده بگیرند، ناپدید می شوند، اما آنچه نادیده گرفته می شود ناپدید نمی شود، بلکه در ضمیر ناخودآگاه زیرزمینی پنهان می شود و انرژی بسیار زیادی برای حفظ خود مصرف می کند. این انرژی که باید صرف زندگی، خلاقیت و ارتباط سالم شود، درگیر حفظ دیوار سکوت می شود و به تدریج انسان را از خود واقعی اش دور می کند.
هنگامی که درهای بیان عاطفی بسته می شود، فشار درونی راهی برای خروج پیدا می کند و اغلب خود را از طریق رفتارهای ناسازگار و آسیب زا نشان می دهد. رفتارهایی مانند پرخاشگری بی دلیل، عصبانیت طولانی مدت، کناره گیری اجتماعی یا حتی اعتیاد به مواد مخدر و رفتارهای پرخطر در واقع زبان بدن احساسات سرکوب شده هستند. کسی که احساساتش شنیده نمی شود ممکن است کلماتی برای بیان رنجش نداشته باشد، اما رفتارش فریاد می زند که چیزی در درونش فرو می پاشد.
پیامدهای نادیده گرفتن احساسات تنها به اختلالات رفتاری محدود نمی شود، بلکه پیامدهای جسمی و روانی مخربی نیز به همراه دارد; از نظر جسمی، احساسات نادیده گرفته شده به صورت سردردهای میگرنی، مشکلات گوارشی، فشار خون بالا و بیماریهای خودایمنی ظاهر میشوند و از نظر روانشناختی، این غفلت منجر به اضطراب مزمن، افسردگیهای مداوم، احساس پوچی و قطع ارتباط با واقعیت میشود. بدن و ذهن انسان یک سیستم یکپارچه هستند و نادیده گرفتن پیام های احساسی در واقع به معنای نادیده گرفتن سلامت کل سیستم است.
نادیده گرفتن احساسات؛ پیامدهای مکانیسم دفاعی برای فرار لحظه ای از تنش و درد / نادیده گرفتن احساسات چیست؟
زهرا سادات کاظمی، روانشناس و مشاور آموزشی به خبرنگار به گزارش میهن تجارت با بیان اینکه نادیده گرفتن احساسات یک مکانیسم دفاعی است که در آن فرد برای رهایی از درد یا تنش لحظه ای، آگاهانه یا ناآگاهانه از تجربه و ابراز احساسات واقعی خود دست می کشد، گفت: اگرچه در کوتاه مدت ممکن است احساس امنیت کاذب ایجاد کند، اما در دراز مدت مانند نگه داشتن زودپز است که روزی منفجر می شود. عواطف نادیده گرفته شده از بین نمی روند، بلکه در لایه های ناخودآگاه ذهن و بدن جمع می شوند و انرژی ذهنی فرد را برای فعالیت های سالم مصرف می کنند و این انباشتگی عاطفی زمینه را برای بروز انواع اختلالات روانی و کاهش کیفیت زندگی فراهم می کند.
وی با بیان اینکه یکی از پیامدهای مستقیم نادیده گرفتن احساسات، بروز رفتارهای پرخاشگرانه و طردکننده است، می افزاید: دردهای درونی زمانی که راهی برای تخلیه پیدا نمی کنند، اغلب به صورت انفجارهای خشم بی دلیل، کناره گیری های اجتماعی سرد و یا حتی انتقام های کوچک و بزرگ ظاهر می شوند. فردی که احساساتش نادیده گرفته می شود اغلب نمی تواند دلیل ناراحتی خود را بیان کند، بنابراین ممکن است با فریاد زدن، شلاق زدن یا تخریب روابط واکنش نشان دهد و این رفتارها در واقع زبان بدن رنج است که هیچ کلمه ای برای بیان آن باقی نمی ماند.
این روانشناس و مشاور آموزشی بیان می کند: آثار مخرب نادیده گرفتن احساسات فراتر از رفتارهای اجتماعی است و به سلامت جسم و روان آسیب می زند. تحقیقات نشان می دهد که نادیده گرفتن احساسات می تواند منجر به افزایش فشار خون، مشکلات گوارشی، ضعف سیستم ایمنی و بدن دردهای مزمن شود و از نظر روانی، این بی توجهی اغلب منجر به اضطراب فراگیر، افسردگی، احساس پوچی و بی تفاوتی نسبت به زندگی می شود.
چگونه به افرادی که احساسات خود را نادیده می گیرند کمک کنیم؟
کاظمی در ادامه با بیان اینکه برخورد با افرادی که چنین رفتارهایی از خود نشان می دهند، نیازمند صبر، درک و تغییر راهبرد از اصلاح به درک است، می گوید. اولین قدم این است که اطرافیان متوجه شوند که رفتار پرخاشگرانه یا سرد یک فرد یک هدف نیست، بلکه یک فریاد کمک است و به جای واکنش تند به رفتار او یا نصیحت کردن، فضای امنی ایجاد شود تا فرد احساس کند بدون ترس از قضاوت می تواند احساسات خود را بیان کند.
وی با اشاره به اینکه شنونده فعال بودن و اعتبار بخشیدن به احساسات حتی اگر منطقی به نظر نرسد، رمز باز شدن قفل روانی این افراد است، می گوید: یکی از مهمترین راهکارها در تعامل با این افراد پرهیز از مشاوره و ارائه راه حل های فوری است و این نوع همدلی باعث می شود فرد احساس امنیت کند و به تدریج از حالت تدافعی خارج شود.
این روانشناس و مشاور آموزشی می افزاید: گاهی اوقات بهترین راه برای کمک به این افراد این است که به آنها فضا بدهید و به حد و مرزهایشان احترام بگذارید و سوق دادن آنها به صحبت یا تعقیب آنها برای گفتن احساساتشان اغلب منجر به مقاومت بیشتر و انزوای عمیق می شود.
رفتارهای طردکننده و پرخاشگرانه؛ بازتاب درد عاطفی عمیق
مهرداد دشتی، روانشناس و مشاور خانواده به گزارش میهن تجارت با بیان اینکه رفتارهای طردکننده، پرخاشگرانه یا گوشه گیر اغلب نشانه افکار نادرست نیست، بلکه بازتاب دردهای عاطفی عمیقی است که فرد قادر به بیان مستقیم آن نیست، به خبرنگار به گزارش میهن تجارت می گوید: تمرکز بیش از حد بر اصلاح افکار منطقی، بدون توجه به احساسات، معمولاً باعث دور شدن فرد از خود می شود.
وی با بیان اینکه احساساتی مانند شرم، خجالت، شکست و تحقیر اجتماعی در صورت نادیده گرفتن می تواند منجر به افسردگی و انزوا عمیق تر شود، می افزاید: فردی که احساساتش دیده نمی شود، نه تنها پذیرش شرایط را به تعویق می اندازد، بلکه در برابر هر گفت و گوی سازنده ای مقاومت می کند.
این روانشناس و مشاور خانواده با اشاره به اینکه بین همدردی سطحی و درک عمیق احساسات تفاوت زیادی وجود دارد، بیان می کند: گفتن «ما هم غمگینیم» با گفتن واضح و آگاهانه «می فهمم الان چه حس دردناکی را تجربه می کنی» متفاوت است و این نوع بیان به انسان حس دیده شدن و امنیت می دهد.
مواجهه با احساسات عمیق و زخم های عاطفی همراه با درد
دشتی با بیان اینکه در چنین شرایطی توصیه ها، تذکرات و توصیه های منطقی مکرر نه تنها مفید نیست، بلکه فشار روانی بیشتری ایجاد می کند، ادامه می دهد: در این مرحله فرد نیاز به شنیده شدن دارد نه اینکه اصلاح شود و حتی درمان تخصصی زمانی موثر است که فرد بتواند بر شکایات روحی غلبه کند و به درد دل واقعی برسد.
وی با بیان اینکه سوگواری فرآیندی است که در آن انسان با احساسات عمیق و زخم های عاطفی خود مواجه می شود، می گوید: این برخورد اگر در محیطی امن و شنوایی اتفاق بیفتد می تواند آرامش بخش و شفابخش باشد و بسیاری از مردم سال ها با این دردها زندگی می کنند بدون اینکه کسی آن را بشنود.
این روانشناس و مشاور خانواده با بیان اینکه از سوی دیگر هل دادن، تعقیب و گریز یا تمرکز بیش از حد روی وضعیت مصدوم معمولاً نتیجه معکوس دارد، می افزاید: توصیه می شود به فرد اجازه داده شود مدتی با احساسات خود خلوت کند و اطرافیان مسیر زندگی عادی خود را ادامه دهند و روی سلامت روان خود کار کنند.
نیاز به توجه به احساسات زمانی آشکار می شود که متوجه شویم احساسات خوب یا بد نیستند و همه آنها اطلاعات ارزشمندی را ارائه می دهند. خشم اعلام می کند که مرزها زیر پا گذاشته شده اند، غم و اندوه نشان می دهد که چیزی یا کسی گم شده است و ترس هشدار می دهد که خطری در پیش است. شناخت و نامگذاری این احساسات اولین قدم برای مدیریت سالم آنهاست و زمانی که احساسات خود را بشناسیم و نامگذاری کنیم، می توانیم تصمیم بگیریم که چگونه به آنها پاسخ دهیم.
برخورد با افرادی که رفتارهای ناشی از نادیده گرفتن احساسات خود را نشان می دهند، نیازمند ظرافت و هوش هیجانی بالایی است. این افراد اغلب در پوسته ای سفت و سخت و تدافعی پنهان می شوند و هر توصیه و انتقادی را حمله به وجود خود می دانند. بهترین راه برای تعامل با آنها ایجاد یک فضای امن و بدون قضاوت است که در آن احساسات آنها تأیید شود و به جای تمرکز بر رفتار پرخاشگرانه، باید به احساس دردناک پشت آن رفتار توجه کنید و به فرد نشان دهید که درک می کنید.
در این فرآیند، گوش دادن فعال و همدلی عمیق قدرتمندترین ابزار برای شکستن دیوارهای دفاعی است. وقتی به فردی که سال ها احساسات خود را نادیده گرفته است، اجازه می دهند بدون ترس از سرزنش درد خود را بیان کند، در واقع اجازه می دهیم بار سنگینی از روی دوش او برداشته شود و این گوش دادن باید بدون عجله و بدون راه حل های عجولانه باشد. هدف در این مرحله حل مشکل نیست، بلکه حضور در کنار فرد و تایید حق او برای داشتن آن احساسات است.
درمان و مدیریت عواطف نادیده گرفته شده مسیری است که نیازمند زمان، حوصله و گاهی کمک متخصصان است، اما نقطه شروع این مسیر پذیرش این واقعیت است که احساسات جزء لاینفک انسان بودن است و فرهنگ سازی برای توجه به سلامت روان، تشویق به ابراز احساسات از دوران کودکی و آموزش مهارت های عاطفی می تواند از زخم های عمیق در آینده جلوگیری کند.
منبع : به گزارش میهن تجارت
