بعدی- اتحادیه اروپا روز پنجشنبه نهم فوریه اعلام کرد که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در فهرست گروه های تروریستی قرار داده است. با توجه به ماهیت این نهاد رسمی نظامی در ایران و تأسیس آن بر اساس قانون اساسی، این اقدام با واکنش تند مواجه شد و از سوی ایران «سیاسی، غیرقانونی و ناموجه» خوانده شد. این اقدام اتحادیه اروپا فراتر از تحریم ها است.
بر اساس گزارش فردا، این اقدام به تصویب شورای اتحادیه اروپا رسیده و اجرای آن در 27 کشور عضو این اتحادیه الزامی است. با توجه به اهمیت سپاه و فعالیت آن در عرصه های مختلف، رسانه ها و تحلیلگران معتقدند اقدام اروپا خالی از تاثیرات منفی نیست. علاوه بر تروریستی اعلام کردن سپاه، بر روابط ایران و اتحادیه اروپا از یک سو و روابط دوجانبه تهران با هر یک از این 27 کشور سایه سنگینی میاندازد. بریتانیا به عنوان کشوری خارج از اتحادیه اروپا نیز قصد دارد همین کار را انجام دهد.
واکنش ایران چیست؟
روابط ایران و اروپا از زمان شروع جنگ در اوکراین در وضعیت بدی قرار داشته است. برخی تحلیلگران معتقدند که وضعیت کنونی روابط ایران و اروپا نسبت به دهه هفتاد و دوران پس از حمله تروریستی میکونوس در آلمان تیرهتر است و ابعاد مختلفی دارد. قرار گرفتن نام سپاه در فهرست گروه های تروریستی این اتحادیه، سطح تنش ها را بالا می برد و نگاه ها به واکنش تهران دوخته شده است.
اخراج سفرای کشورهای اتحادیه، بستن سفارتخانه های کشورهای اروپایی، قرار دادن نام نیروهای مسلح کشورهای اروپایی در لیست گروه های تروریستی ایران و قطع روابط دیپلماتیک آنها از جمله گزینه هایی هستند که در شرایط فعلی وارد گمانه زنی ها شده اند. علی شمخانی نماینده رهبری در شورای دفاع او در توییتر از اقدام متقابل فوری خبر داد.
یک منبع آگاه ناشناس در گفتگو با خبرگزاری مهر از بررسی چهار سناریوی احتمالی ایران برای مقابله با اقدام اتحادیه اروپا خبر داد. بر اساس این مصاحبه، اولین گزینه واگذاری وظیفه حفاظت از اماکن دیپلماتیک اروپایی در ایران از پلیس به سپاه است. سومین گزینه پیشنهادی اخراج دسته جمعی وابستگان نظامی کشورهای اروپایی از تهران و آخرین گزینه بازرسی دیپلمات های اروپایی در فرودگاه های کشور مانند مردم عادی و خارج از پروتکل های دیپلماتیک است.
محسن پاک آیین، سفیر سابق ایران در آذربایجان وی در گفتوگو با همین خبرگزاری گفت: شورای اسلامی میتواند نهادهای نظامی اروپا را سازمانهای تروریستی بداند و نیروهای نظامی کشور را موظف کند که با گروههای نظامی اروپایی همانطور که با داعش و القاعده برخورد میکنیم، در این صورت منافع اروپا در خلیج فارس و دریای عمان به خطر میافتد و در نهایت خود اروپاییها متضرر خواهند شد.
تاثیر اقدامات اروپا بر ایران
مبارزه با تروریسم یکی از اولویت های اصلی اتحادیه اروپا است. به گفته برخی از تحلیلگران سیاسی و امنیتی اروپایی در رسانه های این منطقه، افزودن سپاه به این فهرست دست دادگاه های ملی و کشورهای اروپایی را برای انجام برخی اقدامات باز می گذارد. یکی از نتایج این اقدام اتحادیه اروپا تاثیر سیاسی آن برای فضاسازی علیه ایران است. هفته گذشته با توجه به اتفاقات اخیر در ایران، پارلمان اروپا قطعنامه ای علیه تهران صادر کرد که یکی از بندهای آن درخواست فراهم کردن زمینه لازم برای قرار دادن نام سپاه پاسداران در فهرست گروه های تروریستی بود.
یورونیوز وی در گزارشی به اثرات این اقدام اتحادیه اروپا علیه سپاه پاسداران ایران پرداخت. در گزارش این رسانه وابسته به اتحادیه اروپا، اقدام شورای اتحادیه اروپا فراتر از تحریم های معمول بوده و تاثیر آن بیشتر در حوزه روابط خارجی ایران است. بر اساس این گزارش، برخی از آثار و اقدامات بر اعضا، افراد و شرکتهای تابعه این نهاد نظامی مربوط به ممنوعیت سفر، قطع ارتباطات مالی، توقیف داراییها و… است و هرگونه همکاری شرکتهای اروپایی با شرکتهای مرتبط با این نهاد ممنوع است و با توجه به گستردگی فعالیتهای سپاه در ایران، مجموع این شرایط احتمالاً میتواند منجر به قطع دسترسی کامل به بازار مالی اروپا شود. شرکت ها و افراد خارجی نیز مشمول این تصمیم اتحادیه اروپا هستند. بخشی از این تأثیرات نیز مربوط به فعالیت های قضایی و اطلاعاتی کشورهای اروپایی و ارائه گزارش پیشرفت در اجرای قوانین مذکور است.
