به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، در تربیت، رفتار کودک ملاک اصلی قضاوت است، اما آنچه اغلب از دید والدین پنهان می ماند، لایه ای عمیق تر و تاثیرگذارتر از رفتار است که به دنیای عواطف کودک مربوط می شود و بی توجهی به این لایه پنهان باعث می شود که بسیاری از تلاش های تربیتی تنها نقش آرامش بخشی را ایفا کند.
گاهی اوقات کودکی که پرخاشگرانه عمل می کند، از درس کناره گیری می کند، یا خود را کنار می کشد، بد رفتاری یا بی انگیزه نیست، بلکه در مقابل احساساتی واکنش نشان می دهد که راهی برای ابراز آنها پیدا نکرده است. وقتی فقط از کودک انتظار می رود که رفتار صحیحی داشته باشد، بدون اینکه فرصتی برای شناخت و ابراز احساسات خود داشته باشد، فشارهای درونی خود را در قالب رفتارهای مشکل ساز نشان می دهد.
رفتار فقط نوک کوه یخ است که بیشتر آن به شکل احساسات در زیر سطح پنهان شده است. ترس، خشم، اندوه یا ناامیدی، اگر دیده و شنیده نشود، به تدریج تشدید می شود و از راه های نادرست راه می یابند. والدینی که تنها به ظاهر رفتار واکنش نشان می دهند، ناخواسته وارد چرخه ای از پند، تنبیه و اصلاحات کوتاه مدت می شوند که نتایج پایداری به همراه ندارد.
احساسات و عواطف کودکان؛ یک عنصر اصلی نادیده گرفته شده در فرزندپروری
مهرداد دشتی، روانشناس و مشاور خانواده وی در گفت و گو با خبرنگار به گزارش میهن تجارت یکی از مهم ترین و در عین حال مغفول ترین جنبه های تربیتی را توجه به احساسات و عواطف فرزندان عنوان کرد و اظهار داشت: در اکثر خانواده ها تمرکز اصلی والدین این است که کودکان منطقی فکر کنند، رفتار صحیح داشته باشند و رشد ذهنی و شناختی داشته باشند.
وی با بیان اینکه در نتیجه این تمرکز، اصلاح رفتار، تقویت منطق و افزایش اطلاعات ذهنی کودک به اولویت اصلی تربیتی تبدیل می شود، افزود: در عین حال دنیای احساسات و عواطف کودک کمتر مورد توجه قرار می گیرد و بسیاری از والدین در مواجهه با رفتارهای نامطلوب مانند پرخاشگری، بی انگیزگی، افت تحصیلی، انزوای مستقیم کودک به سمت رفتار صحیح کودک، کمتر مورد توجه قرار می گیرند.
این روانشناس و مشاور خانواده تصریح کرد: والدین معمولاً می پرسند که چرا فرزندشان عصبانی است، چرا درس نمی خواند یا چرا با دیگران جور در نمی آید، اما به ندرت به این فکر می کنند که چه احساسی در درون کودک می گذرد که باعث چنین رفتاری شده است.
هیچ رفتاری بدون حمایت عاطفی شکل نمی گیرد/ بین فکر و رفتار انسان شبکه پیچیده ای از احساسات و عواطف وجود دارد.
دشتی با بیان اینکه در واقع هیچ رفتاری بدون حمایت عاطفی شکل نمی گیرد، ادامه داد: این احساسات است که به رفتار جهت و انرژی می بخشد و اگر والدین فقط بر رفتار تمرکز کنند و عواطف را نادیده بگیرند همیشه با عواقب و پیامدهایی درگیر خواهند بود.
وی با بیان اینکه این رویکرد باعث می شود مشکلات رفتاری به صورت سطحی مدیریت شود و ریشه آنها باقی بماند، گفت: یکی از نشانه های ضعف خودآگاهی در بزرگسالان ناآشنایی با احساسات شخصی آنهاست و بسیاری از افراد یاد نگرفته اند که احساسات خود را بشناسند یا درباره آن صحبت کنند.
این روانشناس و مشاور خانواده با بیان اینکه آموزش سنتی بیشتر بر منطق، رفتار و موفقیت های بیرونی تاکید دارد و کمتر بر دنیای درونی انسان تاکید دارد، افزود: در حالی که بین اندیشه و رفتار انسان شبکه پیچیده ای از احساسات و عواطف وجود دارد که در تصمیم گیری ها و عملکرد فرد نقش تعیین کننده ای دارد.
توجه به نشانه های بدن یکی از موثرترین راه های شناخت احساسات است/ راهکاری برای ارتباط کودکان با دنیای عاطفی خود
این روانشناس و مشاور خانواده اضافه کرد: یکی از موثرترین راه های شناخت هیجانات توجه به نشانه های جسمانی است و باید توجه داشت که بدن اغلب زودتر از ذهن احساسات را بروز می دهد که شامل احساس سنگینی یا سبکی در قفسه سینه، تنش در عضلات یا تغییرات جزئی در وضعیت جسمانی است.
دشتی با بیان اینکه این علائم می تواند سرنخ هایی باشد که افراد را به شناخت احساسات درونی خود سوق دهد، تصریح کرد: در تربیت کودکان نیز می توان از همین مسیر استفاده کرد و به جای تمرکز صرف بر رفتار، از کودک بپرسید که در بدن خود چه احساسی دارد و چه تغییراتی را تجربه می کند.
وی با اشاره به اینکه این نوع سوالات به کودک کمک می کند تا با دنیای عاطفی خود ارتباط برقرار کند و احساسات خود را بشناسد، ادامه داد: شناخت عواطف پیش نیاز تنظیم هیجان و مدیریت رفتار است و زمانی که کودک بتواند عواطف خود را بشناسد و ارتباط آنها را با افکار و رفتارهایش درک کند، مسیر کنترل و بهبود رفتار برای او هموارتر می شود.
یکی از چالش های اصلی در این مسیر، ناآشنایی بزرگسالان با زبان احساسات است. بسیاری از والدین در محیطی بزرگ شده اند که صحبت از احساسات جایی ندارد و موفقیت، منطق و کنترل احساسات ارزش محسوب می شود. طبیعی است که والدینی که احساسات خود را نمی شناسند یا ابراز نمی کنند در درک دنیای عاطفی فرزندشان با مشکل مواجه می شوند.
شناخت احساسات از ذهن شروع نمی شود، بلکه بدن اولین پیام آور احساسات است. تغییرات جسمانی مانند تنش، سنگینی، بی قراری یا خستگی ناگهانی می تواند نشانه احساسات سرکوب شده باشد و توجه به این نشانه ها و پرسش از کودک در مورد تجربیات جسمانی خود راهی ساده اما موثر برای نزدیک شدن به احساسات درونی اوست.
هنگامی که کودک یاد می گیرد احساسات خود را شناسایی و نامگذاری کند، گام بزرگی به سمت خود تنظیمی برمی دارد. در چنین شرایطی، کنترل رفتار دیگر یک اجبار بیرونی نیست، بلکه تبدیل به یک مهارت درونی می شود و فرزندپروری موثر از جایی شروع می شود که به جای مبارزه با آن رفتار، به احساسات پشت آن گوش می دهیم.
منبع : به گزارش میهن تجارت
