تجربه خارج از بدن قرن ها به عنوان یک پدیده مرموز شناخته شده است. اما در یک پروژه پیشگامانه، دانشمندان مؤسسه Kalsrohe آلمان با استفاده از اسکن های پیشرفته مغز نشان دادند که این تجربه در واقع نتیجه یک فعالیت غیرعادی در سیستم ناوبری مغز است.
شبیه سازی “شبح” با واقعیت مجازی
برای درک این پدیده، محققان از 15 داوطلب در زیر اسکنر مغز استفاده کردند. آنها با استفاده از هدست های ویدئویی، به داوطلبان تصویر «دیدگاه سوم شخص» را نشان دادند. به طوری که فرد تصور می کند آن طرف اتاق ایستاده است و به بدن خود که زیر دستگاه MRI خوابیده نگاه می کند.
فریب مغز با حس لامسه
دانشمندان با لمس همزمان بدن واقعی و بدن خیالی (که داوطلب در هدست دید) مغز را فریب دادند. این تصور باعث شد که داوطلبان باور کنند که در بدن عجیبی هستند. جالب اینجاست که وقتی این «جسد خارجی» با چاقو تهدید شد، مغز داوطلبان واکنشهای تدافعی شدیدی نشان داد. انگار خطر کاملا واقعی است.
منشا علمی تجربه خارج از بدن در مغز
اسکن های ثبت شده نشان داد که الگوهای فعالیت در بخش های خاصی از مغز با این حس جابجایی مطابقت دارد:
-
لوب گیجگاهی و جداری: این نواحی مسئول شکل گیری تجربه ادراکی از موقعیت بدن در فضا هستند. فعالیت غیر طبیعی در این نواحی (به دلیل مصرف دارو یا کمبود اکسیژن) می تواند باعث ایجاد احساس کناره گیری شود.
-
هیپوکامپ (نرون های GPS): محققان فعالیت خاصی را در سلول های هیپوکامپ شناسایی کردند. جایی که “نرون های GPS” مغز در آن قرار دارند. اختلال در این سلول ها باعث می شود که مغز موقعیت فیزیکی فرد را به اشتباه تشخیص دهد.
سوالات متداول
1. آیا این یافته ها به معنای نفی مسائل ماورایی است؟ این تحقیق از دیدگاه «علوم اعصاب» به موضوع نگاه میکند و ثابت میکند که مغز انسان توانایی ایجاد چنین ادراکی را از نظر بیولوژیکی دارد، مخصوصاً زمانی که تحت استرس شدید یا کمبود اکسیژن است.
2. چه عواملی این قسمت های مغز را تحریک می کند؟ محرومیت از اکسیژن، برخی داروها یا شوک های عصبی شدید می تواند باعث فعالیت غیر طبیعی در لوب تمپورال و هیپوکامپ شود.
منبع: عصر ایران
