بزرگترین زلزله های تاریخ/ ۱۰ رویداد ویرانگر که جهان را لرزاندند

نکته علمی: قدرت تخریب زلزله نه تنها به بزرگی (ریشتر)، بلکه به عمق زلزله و تراکم جمعیت در آن منطقه نیز بستگی دارد.

10. آسام – تبت، 1950 – بزرگی 8.6 ریشتر

حداقل 1500 نفر بر اثر این زمین لرزه در شرق تبت و آسام هند جان خود را از دست دادند. این زمین لرزه در استان های سیچوان و یوننان چین و حتی شهر کلکته در هند احساس شد. رانش زمین رودخانه ها را مسدود کرد و هنگامی که آب راه خود را باز کرد، امواج ناشی از آن چندین روستا را ویران کرد و صدها نفر را کشت. اگرچه مرکز این زمین لرزه در تبت بوده است، اما به زلزله آسام-تبت یا زلزله آسام معروف است.

9. سوماترای شمالی، اندونزی، 2005 – قدر 8.6

8. جزایر رت، آلاسکا، 1965 – بزرگی 8.7

زمانی که این زمین لرزه عظیم رخ داد و سونامی با ارتفاع بیش از 10 متر ایجاد کرد، تنها هفت سال از تبدیل شدن آلاسکا به ایالت می گذشت. علیرغم شدت زیاد، زلزله خسارات کمی به بار آورد زیرا در منطقه ای دورافتاده از جزایر آلوتی رخ داد. سونامی ناشی از این زمین لرزه در هاوایی گزارش شده و به ژاپن نیز رسیده است.

7. در سواحل اکوادور، 1906 – بزرگی 8.8

زمین لرزه 8.8 ریشتری فاجعه بار باعث سونامی قدرتمندی شد که 500 تا 1500 کشته بر جای گذاشت. سونامی در سواحل آمریکای مرکزی گسترش یافت و حتی به سانفرانسیسکو و ژاپن نیز رسید. این زمین لرزه در امتداد مرز بین صفحه نازکا و صفحه آمریکای جنوبی رخ داد.

6. Maule، شیلی، 2010 – قدر 8.8

در پی وقوع این زمین لرزه و سونامی در مرکز شیلی حداقل 500 نفر جان خود را از دست دادند و 800000 نفر آواره شدند. بیش از 1.8 میلیون نفر در شیلی تحت تأثیر این زمین لرزه قرار گرفتند و کل خسارت اقتصادی آن 30 میلیارد دلار برآورد شد. این زمین لرزه در امتداد مرز بین صفحات تکتونیکی نازکا و آمریکای جنوبی رخ داد.

5. شبه جزیره کامچاتکا، روسیه، 1952 – بزرگی 9

اولین زمین لرزه به بزرگی 9 ریشتر در سواحل شرقی کامچاتکا رخ داد. این زمین لرزه باعث تشکیل سونامی به ارتفاع 13 متر شد. کرسنت سیتی کالیفرنیا نیز تحت تأثیر سونامی قرار گرفت. این زمین لرزه تلفات جانی نداشت اما در هاوایی حدود یک میلیون دلار خسارت مالی به بار آورد. کامچاتکا در سال 1923 زلزله ای به بزرگی 8.5 ریشتر را تجربه کرد.

4. در سواحل شرقی هونشو، ژاپن، 2011 – بزرگی 9

در 11 مارس 2011 زلزله ای به بزرگی 9 ریشتر باعث سونامی و کشته شدن حدود 29000 نفر و خسارت به برخی راکتورهای هسته ای در ژاپن شد. این بزرگترین زمین لرزه ثبت شده در تاریخ ژاپن است. پس لرزه ها جزیره هونشو را نیز لرزاند. بیش از 50 پس لرزه به بزرگی 6 ریشتر و سه پس لرزه با بزرگی بیش از 7 ریشتر رخ داد. رانش گسل در مرز بین صفحات تکتونیکی اقیانوس آرام و آمریکای شمالی باعث این زمین لرزه شد.

3. سواحل غربی سوماترای شمالی، 2004 – بزرگی 9.1

به دلیل این زمین لرزه و سونامی پس از آن، در مجموع ۲۲۷۸۹۸ نفر در ۱۴ کشور جنوب شرقی آسیا و شرق آفریقا جان خود را از دست دادند یا مفقود شدند و ۱.۷ میلیون نفر آواره شدند. تعداد تلفات این سونامی بیش از هر نمونه ثبت شده دیگری در تاریخ بود، اگرچه برخی تخمین ها می گویند که تلفات زلزله سال 2010 هائیتی بیشتر بود. برخورد صفحات تکتونیکی هند و برمه باعث این زمین لرزه شد.

2. پرنس ویلیام ساند، آلاسکا، 1964 قدر 9.2

این زلزله مهیب و البته سونامی پس از آن باعث کشته شدن 128 نفر و خسارت مالی 311 میلیون دلاری شد. خسارات زمین لرزه در بسیاری از شهرها از جمله آنکوریج که در 120 کیلومتری شمال غربی مرکز زمین لرزه قرار داشت، سنگین بود. این زمین لرزه در امتداد یک گسل فعال بین صفحات آمریکای شمالی و اقیانوس آرام رخ داد. لرزش این زمین لرزه سه دقیقه به طول انجامید.

1. شیلی، 1960 – قدر 9.5

در جریان این زلزله مهیب حدود 1655 نفر جان خود را از دست دادند، هزاران نفر مجروح و میلیون ها نفر آواره شدند. شیلی جنوبی 550 میلیون دلار خسارت دید. این زمین لرزه باعث سونامی شد که بر اثر آن 61 نفر در هاوایی، 138 نفر در ژاپن و 32 نفر در فیلیپین کشته شدند. این زمین لرزه به دلیل رانش گسل بین صفحه نازکا و صفحه آمریکای جنوبی رخ داده است.

جدول مقایسه ای 10 زمین لرزه قدرتمند ثبت شده در تاریخ جهان

سوالات متداول

• بزرگترین زمین لرزه ثبت شده در تاریخ چه بوده است؟ زمین لرزه 9.5 ریشتری شیلی در سال 1960.

• آیا زلزله های بزرگ همیشه بیشترین تلفات را دارند؟ خیر؛ تلفات به زیرساخت ها و نزدیکی به مراکز جمعیتی بستگی دارد (مثلاً زلزله هائیتی با شدت کمتر خسارات بسیار سنگینی داشت).

منبع: عصر ایران