در کودکان، خطر مسمومیت غذایی بیشتر است و ویتامین های جویدنی ممکن است با آب نبات اشتباه گرفته شوند. بنابراین، آنها باید از دسترس آنها دور نگه داشته شوند.
به گزارش ایسنا به نقل از ایندیپندنت، با وجود استفاده گسترده از مولتی ویتامین ها، شواهد علمی نشان می دهد که این مکمل ها تنها برای گروه های خاصی مفید هستند و نقش بسزایی در پیشگیری از بیماری های مزمن یا افزایش امید به زندگی در افراد سالم با رژیم غذایی متعادل ندارند.
مولتی ویتامین ها برای تکمیل رژیم غذایی و تامین ویتامین ها و مواد معدنی ضروری طراحی شده اند که ممکن است در مصرف روزانه از طریق غذاها کافی نباشد. برخی از این محصولات دارای مواد اضافی مانند پروبیوتیک ها یا آنتی اکسیدان ها هستند. با این حال، اگر میوهها، سبزیجات، غلات کامل، لبنیات و منابع پروتئینی مانند گوشت، ماهی یا حبوبات و غذاهای غنیشده با ویتامینها را مصرف کنید، احتمالاً مواد مغذی مورد نیاز خود را از غذا دریافت میکنید.
فقط برخی از افراد مانند زنان باردار یا شیرده که نیاز بیشتری به مواد مغذی دارند، یا افرادی که دریافت این مواد از طریق غذا برایشان دشوارتر است، مانند افراد مسن، گیاهخواران یا افراد مبتلا به بیماری های خاص که به دلیل محدودیت های غذایی، کاهش اشتها، مشکلات جویدن یا بلعیدن، یا تغییرات مولتی ویتام در جذب مواد مغذی مشکل دارند، نیاز به مصرف مواد مغذی دارند.
مولتی ویتامین ها دقیقا چه کار می کنند؟
مولتی ویتامین ها مکمل های غذایی هستند که حاوی ترکیبی از ویتامین ها و مواد معدنی ضروری هستند. یعنی مواد مغذی که بدن نمی تواند به تنهایی آنها را بسازد و باید از طریق غذا (یا در مورد ویتامین D، از غذا و نور خورشید) دریافت کند. این مواد فقط به مقدار کم مورد نیاز هستند و به همین دلیل به آنها “ریز مغذی ها” می گویند، اما نقش حیاتی در حفظ سلامت و سطح انرژی بدن دارند.
درک این نکته مهم است که مولتی ویتامین ها قرار است مکمل رژیم غذایی باشند نه جایگزین آن. غذاهای کامل ترکیب پیچیده ای از مواد مغذی و سایر ترکیبات مفید را ارائه می دهند که مکمل ها نمی توانند به طور کامل تقلید کنند. به همین دلیل، یک رژیم غذایی متعادل پایه و اساس سلامت مطلوب باقی می ماند.
آیا مصرف مولتی ویتامین واقعا موثر است؟
پاسخ به این سوال به دلیل استفاده از آن بستگی دارد. در ادامه این مقاله شایع ترین دلایل مصرف مولتی ویتامین ها و اثربخشی آن ها بررسی شده است:
– کمک به اصلاح کمبودهای تغذیه ای
اگر آزمایش خون نشان داد که مثلاً ویتامین D یا آهن شما کم است، یا اگر رژیم غذایی دریافت برخی مواد مغذی را دشوار می کند، مکمل ها می توانند بسیار مفید باشند. البته بسته به شدت کمبود، پزشک ممکن است مصرف مکمل تک مغذی با دوز بالا را توصیه کند، زیرا مولتی ویتامین ها معمولا برای رفع کمبود شدید کافی نیستند، اما اگر مشکل از دریافت ناکافی باشد، مولتی ویتامین ها می توانند راه مناسبی برای جبران این شکاف باشند.
– اهمیت در بارداری و شیردهی
بارداری دوره ای است که نیاز به مواد مغذی برای حمایت از سلامت مادر، جنین و جفت افزایش می یابد. در این دوره برخی از مواد مغذی مانند آهن، اسیدهای چرب امگا 3 (به ویژه DHA)، کلسیم، کولین، ید، منیزیم، ویتامین های B6، B12، D و روی اهمیت ویژه ای دارند. به همین دلیل به زنان باردار توصیه می شود در دوران بارداری و حداقل شش ماه پس از زایمان یا تا زمانی که شیردهی ادامه دارد از مکمل های مخصوص استفاده کنند.
یکی از مهم ترین مواد مغذی در این دوران، اسید فولیک است که از نقص لوله عصبی جلوگیری می کند، اما نکته اینجاست که اسید فولیک در همان مراحل اولیه بارداری، گاهی قبل از اینکه فرد حتی از بارداری خود مطلع شود، مورد نیاز است. به همین دلیل توصیه می شود هر خانمی که احتمال بارداری دارد روزانه 400 میکروگرم اسید فولیک به صورت مکمل تک مغذی و یا به صورت مولتی ویتامین مصرف کند.
– امکان افزایش سطح انرژی
یکی از دلایل رایج مصرف مولتی ویتامین افزایش انرژی است. اما آیا واقعا موثر است؟
بر اساس یک بررسی علمی در سال 2020، کمبود برخی ویتامین ها و مواد معدنی از جمله آهن، ویتامین C، منیزیم، روی و ویتامین های B با احساس خستگی بیشتر مرتبط است. بنابراین اگر رژیم غذایی شما به اندازه کافی این مواد را تامین نمی کند، مولتی ویتامین می تواند به افزایش انرژی کمک کند، اما اگر رژیم غذایی شما نیازهای تغذیه ای شما را برآورده کند، بعید است که مولتی ویتامین تاثیر محسوسی بر سطح انرژی شما داشته باشد.
– سلامت پوست، مو و ناخن
ممکن است بعد از مصرف یک مولتی ویتامین معمولی بهبودهایی در سلامت مو، پوست و ناخن مشاهده کنید، اما معمولاً فقط در صورتی که قبلاً کمبود مواد مغذی کلیدی مانند آهن یا روی داشته باشید. همچنین باید در نظر داشت که تغییرات در مو، پوست و ناخن ها زمان بر است و ممکن است هفته ها یا حتی ماه ها طول بکشد.
– امکان بی اثر بودن در پیشگیری از بیماری های مزمن
بر اساس داده های قدیمی تر، یکی از دلایل اصلی مصرف مولتی ویتامین ها، تلاش برای پیشگیری از بیماری است. اما آیا موثر است؟ متأسفانه، چندین مطالعه بزرگ نشان می دهد که پاسخ احتمالاً منفی است.
یک تجزیه و تحلیل در سال 2024 از نزدیک به 400000 بزرگسال آمریکایی سالم که به مدت بیش از 20 سال پیگیری شد، هیچ ارتباطی بین مصرف مولتی ویتامین و کاهش خطر مرگ پیدا نکرد. به طور مشابه، یک مطالعه در سال 2023 هیچ اثر محافظتی در برابر سرطان در افراد مسن پیدا نکرد و بررسی انجمن قلب آمریکا در سال 2018 نیز هیچ فایدهای را برای کاهش خطر یا پیامدهای بیماری قلبی گزارش نکرد.
برخی از مطالعات فواید کمی را در گروههای خاص نشان دادهاند، بهویژه آنهایی که کمبودهای تغذیهای دارند یا دسترسی محدودی به رژیم غذایی متنوع دارند، اما بررسیهای بزرگ در مورد جمعیتهایی که معمولاً به خوبی تغذیه میشوند نشان دادهاند که مولتی ویتامینهای روزانه محافظت خاصی در برابر بیماریهای مزمن ایجاد نمیکنند.
چه کسانی ممکن است به مولتی ویتامین نیاز داشته باشند؟
زنان باردار
زنان شیرده
گیاهخواران و گیاهخواران
افراد مبتلا به اختلالات گوارشی مانند بیماری سلیاک یا بیماری کرون
افرادی که از داروهای خاصی استفاده می کنند (مانند مهارکننده های پمپ پروتون، متفورمین، استاتین ها، استروئیدها و دیورتیک ها)
افرادی که جراحی کاهش وزن داشته اند
افراد بالای 50 سال
افرادی که مصرف مواد غذایی محدود یا نامنظم دارند
افرادی که کمبودهای تغذیه ای تشخیص داده شده دارند
در صورت شک، بهتر است در مورد لزوم مصرف مولتی ویتامین با پزشک یا متخصص بهداشت مشورت کنید.
ملاحظات پزشکی و نظارتی
مولتی ویتامین ها می توانند با برخی داروها تداخل داشته باشند یا برای افراد با شرایط خاص بی خطر نباشند. همچنین از آنجایی که سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) آزمایش ایمنی و خلوص مکمل ها را قبل از عرضه اجباری نمی داند، انتخاب برندهای معتبر و آنهایی که از نظر خلوص و ایمنی مورد تایید نهادهای مستقل قرار گرفته اند بسیار مهم است.
