در حالی که به اواسط دومین ماه زمستان رسیده ایم، سدهای تامین آب تهران با کاهش شدید ذخایر مواجه هستند. به طوری که کل پر شدن سدهای پنج گانه به حدود 9 درصد رسیده است.
به گزارش مهر، تهران و چند شهر بزرگ کشور با وجود ورود به فصل زمستان همچنان در وضعیت تنش آبی هستند. حتی تنظیم فشار آب در ساعات شب باعث نارضایتی شهروندان شده است. این موضوع برخلاف انتظار عمومی از بهبود وضعیت آب پس از بارندگی های زمستانی است.
این در حالی است که پنجمین ماه از سال آبی جدید می گذرد اما میزان بارندگی در استان تهران همچنان کمتر از حد نرمال است. طبق آمارهای رسمی امسال عملاً بارندگی موثری در تهران وجود نداشت. اتفاقی که کارشناسان آن را در آمارهای اقلیمی بی سابقه می دانند. میانگین بارندگی سالانه استان تهران حدود 280 میلی متر است اما تأخیر بارندگی امسال تأثیر مستقیمی بر منابع سطحی داشته است.
بررسی وضعیت پنج سد تهران نشان می دهد که وضعیت ذخایر آبی به مرز هشدار رسیده است. در حال حاضر ذخیره سد لار به حدود 10 میلیون مترمکعب رسیده است که تنها یک درصد از ظرفیت این سد را نشان می دهد. این رقم نسبت به مدت مشابه سال قبل 26 درصد کاهش داشته است.
سد امیرکبیر (کرج) با ذخیره حدود 6 میلیون متر مکعب، تنها 3 درصد پر است و کاهش 83 درصدی ذخایر آن نسبت به سال گذشته زنگ خطری جدی برای تامین آب شرب پایتخت است.
مجموع ذخایر سدهای ماملو و لتیان به 23 میلیون مترمکعب رسیده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته هفت درصد پر بودن و 49 درصد کاهش داشته است. در این میان سد طالقان با ذخیره 88 میلیون مترمکعبی و 21 درصد پر بودن وضعیت نسبتاً بهتری دارد اما همین سد نسبت به سال گذشته با کاهش 59 درصدی ذخایر آبی نیز مواجه است.
بر اساس داده های جمع آوری شده، کل ذخایر سدهای تهران حدود 170 میلیون مترمکعب برآورد شده است. رقمی که تنها حدود 9 درصد از ظرفیت اسمی سدها را شامل می شود و بخشی از آن به دلیل رسوب گذاری عملاً غیرقابل استفاده است. این در حالی است که نسبت به سال گذشته بیش از 210 میلیون متر مکعب ذخیره آب در سدهای پایتخت به ثبت رسیده است.
از سوی دیگر، ورودی آب به سدهای تهران در دو ماه اخیر کمتر از 50 درصد میانگین بلندمدت بوده و خروجی سدها در مقیاس کشوری نیز با کاهش قابل توجهی همراه بوده است. بر اساس آمارهای رسمی، خروجی آب از سدهای کشور به 5.58 میلیارد مترمکعب رسیده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته 25 درصد کاهش نشان می دهد.
کارشناسان هشدار می دهند که در صورت ادامه این روند، تابستان پیش رو می تواند یکی از سخت ترین دوره ها برای تامین آب تهران باشد. به خصوص که پایتخت وارد ششمین سال متوالی خشکسالی شده و حاشیه ایمنی منابع آبی به حداقل رسیده است.
این وضعیت تنها محدود به تامین آب آشامیدنی نیست، بلکه کاهش حجم آب سدها بر تولید برق نیروگاه های برق آبی نیز تاثیر گذاشته است. در شرایطی که برخی از سدها نزدیک به حجم مرده هستند، عملا امکان تولید برق از این نیروگاه ها نیز از بین می رود. موضوعی که می تواند فشار مضاعفی بر شبکه برق کشور در ماه های گرم سال وارد کند.
در چنین شرایطی، مسئولان حوزه آب تاکید می کنند که در کنار راهکارهای فنی از جمله انتقال آب بین حوضه ای، تکمیل پروژه های تصفیه خانه و کاهش نشت شبکه، مشارکت مردمی و اصلاح الگوی مصرف نقش تعیین کننده ای دارد.
تهران اکنون در آستانه آزمونی جدی در مدیریت منابع حیاتی خود قرار دارد. اگرچه بخش مهمی از بحران ریشه در تغییرات اقلیمی دارد، اما رفتار مصرفی شهروندان و تصمیمگیری به موقع مدیران در ماههای آینده مشخص میکند که پایتخت تابستانی معتدل را تجربه میکند یا یکی از سختترین دورههای تامین آب و برق را پیش رو خواهد داشت.
