دکتر محمد منفرد با اشاره به عملکرد سازمان های بیمه گر در پرداخت مطالبات داروخانه ها گفت: سازمان تامین اجتماعی از شهریورماه و همچنین بیمه سلامت و نیروهای مسلح از مهرماه سهم خود را پرداخت نکرده است. این در حالی است که حداقل تا پایان آذر باید حساب داروخانه ها تسویه می شد.
30000 همت مطالبات داروخانه ها از سازمان های بیمه گر
به گزارش ایسنا، وی با بیان اینکه میزان مطالبات داروخانه ها در سراسر کشور تنها از سازمان های بیمه گر حدود 30 هزار میلیارد تومان (همات) است، تصریح کرد: آمار و ارقام مطالبات داروخانه ها در شرایطی ارائه می شود که سازمان های بیمه گر باید تا پایان آذرماه مطالبات داروخانه ها را تسویه می کردند، اما مطالبات شهریور ماه همچنان پابرجاست. با توجه به شرایط اقتصادی موجود و افزایش روزانه قیمت داروها، مطالبات داروخانه ها باید در کانون توجه قرار گیرد.
نوسانات نرخ ارز مواد جانبی و ملزومات دارویی
وی درباره تغییرات نرخ ارز و تاثیر آن بر قیمت دارو توضیح داد: علاوه بر شرایط اقتصادی و تغییرات روز به روز قیمت داروها، با موضوع تغییر نرخ ارز نیز مواجه هستیم. به طور متوسط حداکثر 30 درصد قیمت دارو مربوط به ماده اولیه و حدود 70 درصد به مواد کمکی اختصاص دارد. این در حالی است که ارز ترجیحی تنها به مواد اولیه تعلق می گیرد و سایر اجزای دارو مشمول افزایش قیمت ارز می شوند و همین موضوع باعث افزایش شدید قیمت دارو در برخی اقلام شده است.
کمبود نقدینگی مانع از جایگزینی دارو در داروخانه ها می شود
نایب رئیس انجمن داروسازان ایران درباره عواقب ادامه این شرایط گفت: داروخانه ها چند ماهی است که برای تهیه و تامین داروی امروز بیماران و نیاز کشور اقدام می کنند و این در حالی است که در دریافت مطالبات خود از بیمه ها با تاخیرهای طولانی مواجه هستند و همین موضوع شرایط را سخت کرده است. اگر مطالبات داروخانه ها در اسرع وقت پرداخت نشود، نمی توانند داروی فروخته شده را جایگزین کنند. شاید بتوان گفت که داروخانه ها می توانند کمتر از 50 درصد داروهایی که فروخته اند را مجدداً تامین کنند.
خطر کاهش شدید موجودی دارو در داروخانه ها
منفرد با بیان اینکه داروخانه ها روز به روز خالی می شوند، تصریح کرد: چون سازمان های بیمه گر مشکل پرداخت دارند و نمی توانند مطالبات داروخانه ها را به موقع پرداخت کنند، داروخانه ها روز به روز خالی می شوند. شرایط پرداخت بیمه به گونه ای است که داروخانه فقط با پول دریافتی می تواند نفس بکشد و فقط به زندگی خود ادامه دهد، اما توانایی نگهداری موجودی دارو روز به روز کمتر می شود.
جلوگیری از «کمبود کاذب دارو»
نایب رئیس انجمن داروسازان ایران نسبت به افزایش کمبود دارو در طول زمان هشدار داد و گفت: اگر امروز از کمبود حدود 200 دارو صحبت می کنیم، با ادامه این روند تا دو ماه آینده کمبود دارو به 300 دارو و پس از مدتی به 400 دارو خواهد رسید. همچنین احتمال تشکیل «کمبود کاذب» وجود دارد; منظور از کمبود کاذب این است که دارو در بازار وجود دارد، اما داروخانه ها توان خرید آن را ندارند یا ترجیح می دهند هزینه زیادی برای داروهای بیمه ای که 94 تا 97 درصد تحت پوشش بیمه هستند و با 6 تا 7 ماه تاخیر پرداخت می شوند، صرف نکنند.
وی با بیان اینکه وضعیت فعلی توجیه اقتصادی ندارد، گفت: داروسازان سوگند ارائه خدمت کرده اند و تا زمانی که آسیب جدی به خود، خانواده و اقتصادشان وارد نشده است، انجام وظیفه ادامه دارد و وقتی فشارها به حدی می رسد که داروساز در مضیقه مالی قرار می گیرد و وام بانکی پاسخگوی شرایط موجود نیست و دلیلی برای عدم تضعیف دارو در زندگی شخصی وی است. کمبود در بازار
اوراق بهادار تامین اجتماعی، نوشدارویی پس از مرگ سهراب
نایب رئیس انجمن داروسازان ایران درباره پایان اوراق تخصیصی به سازمان تامین اجتماعی برای پرداخت بدهی های این سازمان بیمه گر توضیح داد: شهریور ماه سال جاری برای نخستین بار با تصمیم سران سه قوه، بدهی های سازمان تامین اجتماعی در قالب اوراق “گام” به داروخانه ها پرداخت شد. فرآیند تبدیل اوراق «گام» به پول و تزریق آن به محل هایی که بدهی داشتند، حدود دو و نیم تا سه ماه به طول انجامید و در زمانی که کارایی لازم را نداشت به داروخانه ها رسید. موضوعی که می توان از آن به عنوان «معجون پس از مرگ سهراب» یاد کرد. روند بوروکراسی به گونه ای بود که تا زمانی که پول به داروخانه ها تزریق می شد، دل داروخانه ها خون می شد.
افزایش چک برگشتی داروخانه ها
منفرد با اشاره به پیامدهای درازمدت کمبود نقدینگی در زنجیره تامین دارو گفت: در ادامه این روند داروخانه ها مجبور می شوند یا برخی از داروها را اصلا عرضه نکنند و یا به صورت محدود بیاورند. همچنین کمبود نقدینگی باعث افزایش چک های برگشتی داروخانه ها شده است و شرکت های دارویی نیز داروخانه هایی را که چک برگشتی دارند تحریم کرده و به آنها دارو نمی دهند. این فشار به شرکت های دارویی منتقل می شود و در نهایت به تولیدکنندگان و واردکنندگان می رسد که آنها نیز با کمبود نقدینگی ریالی و ارزی مواجه هستند. چنین شرایطی می تواند در درازمدت باعث کمبودهای گسترده شود.
عواقب خواب طولانی پول داروخانه ها در بیمه ها
این داروساز اضافه کرد: احتمال وجود دارو در کارخانه وجود دارد اما داروخانه توان خرید آن را ندارد یا به دلیل خواب طولانی پول در سازمان های بیمه گر از خرید منصرف می شود. این وضعیت در درازمدت می تواند باعث شود تولیدکننده تصمیم به تولید دارو نگیرد و دارو از چرخه تولید خارج شود و ضرر نهایی متوجه مردم شود.
وام با بهره بالا
نایب رئیس انجمن داروسازان ایران درباره خطر تعطیلی داروخانه ها به دلیل کمبود نقدینگی گفت: برخی داروخانه ها تعطیل شده اند اما آمار رسمی تعطیلی داروخانه ها را ندارم. بسیاری از همکاران ما تحت فشار شدید مالی کار می کنند و چهره خود را سرخ نگه می دارند. وام های سنگین، فروش خودرو، طلا و حتی اموال شخصی برای ادامه فعالیت داروخانه ها به واقعیت تبدیل شده است. سود داروخانه ها 12-15 درصد است اما سود تسهیلات بانکی به 25-35 درصد می رسد، این روند می تواند منجر به ورشکستگی داروخانه ها شود.
پیامدهای ورود سرمایه گذاران به صنعت داروسازی
وی با بیان اینکه با توجه به شرایط موجود امکان ورود سرمایه گذاران غیرحرفه ای به داروخانه ها وجود دارد، گفت: شرایط به گونه ای است که احتمال واگذاری داروخانه ها به افراد غیرحرفه ای اما سرمایه گذار وجود دارد. زمانی که داروخانه به دلیل مشکلات اقتصادی به دست سرمایه گذار بیفتد، ممکن است قوانین و مقررات حرفه ای سازمان غذا و دارو نقض شود. در چنین شرایطی اقداماتی مانند عرضه بی رویه آنتی بیوتیک، داروهای تزریقی و بدون نسخه افزایش می یابد و پیامدهای منفی بسیاری از جمله گسترش مصرف خودسرانه دارو و مقاومت میکروبی به همراه دارد.
بودجه دارو باید طبق کار کارشناسی سازمان غذا و دارو باشد
منفرد در بخشی دیگر از سخنان خود به بودجه دارو در مجلس اشاره کرد و گفت: سازمان غذا و دارو بر اساس کار کارشناسی در سال های گذشته اعداد و ارقامی را برای بودجه دارو پیشنهاد می کرد که معمولا مجلس 30 تا 40 درصد این ارقام را کاهش می داد. مدیرعامل سازمان بیمه سلامت در گفت وگویی اعلام کرد: «بیمه سلامت» در حال حاضر با حدود ۸۰ درصد کسری بودجه برای سال های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ مواجه است که بخشی از آن ناشی از این کاهش هاست. کاهش بودجه دارو نه تنها مشکلات را حل نمی کند، بلکه وضعیت را بدتر می کند.
نایب رئیس انجمن داروسازان ایران با بیان اینکه بودجه دارویی را نمی توان با دستور و سلیقه تعیین کرد، گفت: نمایندگان مجلس باید بر اساس کار کارشناسی انجام شده در سازمان غذا و دارو بودجه دارویی را تعیین کنند. سازمان غذا و دارو بودجه پیشنهادی را بر اساس نسخه، مصرف جامعه و پزشکانی که دارو را تجویز می کنند تامین می کند و تعداد پیشنهادی این سازمان براساس کار دانشگاهی است. هر تلاشی برای کاهش بودجه پیشنهادی خود را به صورت کمبود دارو در بیمارستان ها و داروخانه ها نشان می دهد. مشکلات موجود در زنجیره تامین دارو به دلیل کاهش بودجه پیشنهادی است.
تاثیر نوسانات نرخ ارز بر قیمت دارو
نایب رئیس انجمن داروسازان ایران درباره نوسانات نرخ ارز و تاثیر آن بر قیمت دارو نیز گفت: اگرچه نرخ ارز ماده اولیه تغییر نکرده است، اما بخش عمده ای از قیمت دارو مربوط به اجزای دیگری است که تحت تاثیر افزایش نرخ ارز قرار دارند. حداکثر 30 درصد قیمت دارو مربوط به ماده اولیه و حدود 70 درصد به مواد کمکی اختصاص دارد. ما مخالف افزایش قیمت دارو برای واقعی شدن قیمت آن نیستیم اما این موضوع نباید منجر به افزایش پرداخت از جیب مردم شود. تحقق قیمت دارو اقدامی مثبت است و می تواند از قاچاق معکوس و مصرف بی رویه جلوگیری کند. اقدام سازمان غذا و دارو برای واقعی شدن قیمت دارو خوب است اما آیا بیمه ها پوشش مناسبی دارند؟ یا سهم پرداختی از جیب مردم هم افزایش می یابد؟
عدم افزایش پرداخت از جیب مردم به معنای واقعی
وی افزود: در صورت افزایش قیمت دارو و حرکت به سمت واقعی، سازمان های بیمه گر نیز باید سهم خود را افزایش دهند. داروها روز به روز در حال افزایش قیمت هستند اما سازمان تامین اجتماعی با فاصله زیادی در حال انجام اقداماتی برای تغییر قیمت ها است. زمانی که این فاصله زمانی وجود داشته باشد، بیمار افزایش قیمت را از جیب خود پرداخت می کند. به خصوص داروهای گرانقیمتی که قیمت های سرسام آوری دارند.
منفد گفت: وقتی قیمت یک دارو 100 یا 500 درصد افزایش می یابد آیا سازمان های بیمه گر نباید میزان پرداخت را تغییر دهند. به عنوان مثال قیمت دارو 1000 تومان و پرداخت از جیب بیمار 10 درصد است که معادل 100 تومان است. وقتی همین دارو با قیمت 5 هزار تومان فروخته می شود، پرداخت جیبی بیمار با احتساب 10 درصد، 500 تومان می شود. آیا مبلغ 100 و 500 تومان یکی است؟ در چنین شرایطی پرداخت از جیب بیمار 5 برابر شده است. فرمول های سازمان بیمه گر به گونه ای باشد که پرداخت از جیب بیمار افزایش پیدا نکند; زیرا توانایی پرداخت با قیمت های فعلی برای مردم وجود ندارد.
نایب رئیس انجمن داروسازان ایران در پایان گفت: در حال حاضر حدود 19 هزار داروخانه فعال در کشور وجود دارد که نزدیک به 10 درصد آن را داروخانه های دولتی تشکیل می دهند.
