میهن تجارت – در دوره های رکود اقتصادی که با کاهش رشد تولید، کاهش مصرف و افزایش بلاتکلیفی همراه است، معمولاً بازار سرمایه وارد فاز نزولی می شود و بسیاری از سهام با افت شدید قیمت مواجه می شوند. در چنین شرایطی، سرمایه گذاران به جای تمرکز بر سودهای سریع، به دنبال حفظ ارزش دارایی های خود هستند. تجربه بازارهای مالی نشان میدهد که اگرچه هیچ سهمی کاملاً از ریسک مصون نیست، اما برخی از گروههای بورسی در دوران رکود از ثبات بیشتری برخوردار هستند و به دلیل ماهیت فعالیت خود، افت کمتری را تجربه میکنند.
رکود اقتصادی چه تاثیری بر قیمت سهام دارد؟
رکود معمولاً به معنای کاهش تقاضا برای کالاها و خدمات غیر ضروری است. با کاهش هزینه های مصرف کنندگان، شرکت هایی که به خریدهای لوکس، سرمایه گذاری های بزرگ یا رشد سریع متکی هستند، با کاهش فروش و سودآوری مواجه می شوند. این موضوع باعث افت شدید قیمت سهام در صنایعی مانند خودروسازی، فناوری های نوین، ساختمان سازی و برخی صنایع مرتبط با کالاهای اساسی جهانی می شود. از سوی دیگر، شرکت هایی که محصولات یا خدمات آنها حتی در شرایط سخت اقتصادی مورد نیاز مردم است، کمتر تحت فشار قرار می گیرند.
مفهوم سهام تدافعی در بازار سرمایه
سهام تدافعی شرکت هایی هستند که درآمد و تقاضای نسبتاً ثابتی دارند و وابستگی کمتری به چرخه های اقتصادی دارند. این شرکت ها معمولا در صنایعی فعالیت می کنند که محصولات یا خدمات آنها جزو نیازهای روزمره جامعه است. به همین دلیل حتی با کاهش قدرت خرید مردم، فروش آنها به طور کامل متوقف نمی شود و افت سودآوری محدودتر می شود. سرمایه گذاران اغلب در زمان رکود به سمت این نوع سهام می روند تا از نوسانات شدید بازار جلوگیری کنند.
صنایع مصرف ضروری; رکن اصلی ثبات در رکود
یکی از مهم ترین گروه های دفاعی بازار، شرکت های فعال در زمینه کالاهای مصرفی ضروری هستند. این بخش شامل تولید کنندگان مواد غذایی، نوشیدنی، محصولات بهداشتی، مواد شوینده و لوازم خانگی است. حتی زمانی که اقتصاد در رکود است، مردم همچنان مجبور به خرید این کالاها هستند، اگرچه الگوی مصرف ممکن است تغییر کند یا ممکن است به برندهای ارزانتر روی بیاورند. این ویژگی باعث می شود که فروش این شرکت ها با ثبات نسبی همراه باشد و قیمت سهام آنها کمتر از کل بازار کاهش یابد. این بخش در بسیاری از بحران های اقتصادی گذشته عملکرد بهتری نسبت به شاخص های عمومی بورس داشته است.
بخش بهداشت و درمان؛ یک تقاضای ثابت
صنعت بهداشت و درمان نیز یکی از مقاومترین بخشها در برابر رکود اقتصادی است. خدمات پزشکی، دارو و تجهیزات پزشکی از نیازهای اساسی جامعه است و در سخت ترین شرایط اقتصادی نیز قابل حذف نیست. بیماران نمی توانند درمان خود را به تعویق بیندازند و مصرف داروها به طور ناگهانی کاهش نمی یابد. به همین دلیل معمولاً شرکت های فعال در این زمینه جریان درآمدی پایدارتری دارند. در بسیاری از کشورها حتی در دوران رکود، هزینه های پزشکی یا ثابت می ماند یا در مواردی افزایش می یابد که به سودآوری شرکت های این بخش کمک می کند.
خدمات عمومی و زیرساختی؛ درآمد نسبتاً پایدار
شرکت هایی که در زمینه خدمات عمومی مانند آب، برق، گاز، انرژی و مخابرات فعالیت می کنند نیز جزو سهام دفاعی محسوب می شوند. این خدمات برای زندگی روزمره ضروری هستند و مصرف آنها حتی در شرایط رکود به طور کامل کاهش نمی یابد. خانوارها ممکن است هزینه های خود را برای سرگرمی یا خرید کالاهای لوکس کاهش دهند، اما همچنان قبوض آب و برق را پرداخت می کنند یا از خدمات ارتباطی استفاده می کنند. بسیاری از این شرکت ها همچنین قراردادهای بلندمدت دارند یا تعرفه هایی تعیین می کنند که به تثبیت درآمد آنها کمک می کند. این ویژگی باعث می شود که قیمت سهام این گروه نسبت به صنایع دوره ای کمتر نوسان داشته باشد.
چرا سهام دوره ای بیشترین آسیب را می بیند؟
برخلاف سهام تدافعی، شرکت های دوره ای بیشترین حساسیت را نسبت به رکود اقتصادی دارند. این شرکت ها معمولا به رشد اقتصادی، افزایش سرمایه گذاری و قدرت خرید مصرف کننده وابسته هستند. صنایعی مانند خودروسازی، گردشگری، ساختوساز، فناوریهای پرخطر و کالاهای لوکس در دوران رونق بسیار خوب عمل میکنند، اما با شروع رکود به سرعت کاهش فروش و سود را تجربه میکنند. این موضوع باعث می شود که سرمایه گذاران در شرایط بحرانی از این سهام خارج شوند و افت شدید قیمت آنها شکل بگیرد.
محدودیت های سرمایه گذاری در سهام ایمن تر
با وجود تمام مزایای سهام دفاعی، نباید تصور کرد که این سهام کاملاً بدون ریسک هستند. در رکودهای عمیق یا بحران های مالی گسترده، حتی شرکت های با ثبات ممکن است کاهش سودآوری و کاهش قیمت سهام را تجربه کنند. همچنین بازدهی این سهام در دوره های رونق اقتصادی معمولا کمتر از سهام پر ریسک و رشد است. به عبارت دیگر، سهام تدافعی برای حفظ سرمایه و کاهش نوسانات به جای کسب سودهای بزرگ در کوتاه مدت مناسب تر است.
