به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، سید عباس عراقچی در نشست خبری در حاشیه اولین کنگره ملی سیاست خارجی و تاریخ روابط خارجی در مرکز مطالعات سیاسی و بین الملل وزارت امور خارجه به تشریح آخرین تحولات حوزه سیاست خارجی و پاسخ به سوالات خبرنگاران پرداخت.
ما هم از مذاکرات و هم از جنگ درس گرفتیم
وی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه «پس از پایان دور جدید مذاکرات هستهای با آمریکا در مسقط، تفاسیر ارائه شده از سوی شما و سخنگوی وزارت امور خارجه این تصور را در افکار عمومی ایجاد کرده است که این مذاکرات شباهتهایی با پنج دور قبلی مذاکرات منتهی به جنگ دارد؛ موضوعی که نگرانیها را در مورد عدم ابتکار عمل و اراده محدود ایران برای دستیابی به ابتکار عمل تقویت کرده است. پیشنهادات از جمله آنچه از عمان مطرح شد و رویکرد جمهوری اسلامی ایران با دوره های قبل چه تفاوتی دارد، آیا این بار ابتکارات ایران ماهیت متفاوتی دارد؟ وی افزود: تنها شباهت این دور از مذاکرات با دورهای قبل غیرمستقیم بودن آن است و با میانجیگری وزیر امور خارجه عمان انجام می شود و شباهت دیگری نیز در این مرحله وجود دارد و آن این است که این بار فقط در حال مذاکره بر سر موضوع هسته ای هستیم، اما از جهات دیگر به نظر من اختلافات اساسی وجود دارد.
وزیر امور خارجه ادامه داد: جمهوری اسلامی ایران در طول یک سال گذشته چه از مذاکرات قبلی و چه از جنگی که رخ داد درس های زیادی گرفته است. چه در عرصه سیاسی و چه در عرصه دیپلماتیک. ما با در نظر گرفتن تمام اتفاقات گذشته وارد این مذاکرات شده ایم. اولین جلسه، به اعتقاد من، بیشتر یک آزمایش بود. تا چه حد می توان به طرف مقابل اعتماد کرد و تا چه اندازه جدیت آنها برای رسیدن به راه حل مذاکره است. طرف مقابل ما هم مدعی شد که جدیت ما را هم ارزیابی می کنند. فکر می کنم اگر نتیجه ما این باشد که طرف مقابل جدیت داشته باشد، مذاکرات ادامه خواهد داشت.
ادامه تحریم ها و تهدیدات طرف مقابل تردیدهایی را در مورد جدی بودن آنها ایجاد کرده است
عراقچی افزود: نشانه هایی وجود دارد که حاکی از این جدیت است و در عین حال نشانه هایی نیز از این جدیت می کاهد. ادامه برخی تحریم ها و برخی تحرکات در عرصه نظامی طبیعتاً در میزان جدیت و آمادگی طرف مقابل تردید ایجاد می کند. همه این نشانه ها را با هم مشاهده و ارزیابی خواهیم کرد و بر اساس این جمع بندی درباره ادامه مذاکرات تصمیم گیری خواهیم کرد.
شکل مذاکره چندان مهم نیست. آنچه اهمیت دارد محتوای مذاکره است
وزیر امور خارجه درباره نحوه مذاکره با هیأت آمریکایی گفت: در تمام دوره های گذشته مذاکرات به صورت غیرمستقیم انجام می شد، اما به هر حال وقتی هیأت ها وارد یا خارج شدند، طرفین با یکدیگر روبه رو می شدند؛ در حالی که این مذاکرات به صورت غیرمستقیم انجام می شد. این چیز عجیبی نیست. بارها گفتهایم که این یک رویه معمول در رعایت ادب دیپلماتیک است.
مذاکره غیرمستقیم چیز عجیبی نیست
وی افزود: بارها تاکید کرده ام که شکل مذاکره چندان مهم نیست. آنچه اهمیت دارد محتوای مذاکره است. مذاکرات غیرمستقیم اصلا عجیب نیست و در روابط بین الملل بسیار رایج است. به دلایل مختلف، دو کشور ممکن است تمایلی به گفتگو یا رویارویی با یکدیگر نداشته باشند. این می تواند به دلایل تاریخی، دلایل سیاسی یا حتی به دنبال پایان یک جنگ باشد.
عراقچی ادامه داد: به همین دلیل فلسفه میانجی گری در روابط بین الملل شکل گرفته است. نمونه بارز آن مذاکرات روسیه و اوکراین است که با حضور آمریکا ادامه دارد و به طور غیرمستقیم آغاز شده است. یعنی خود آمریکا به عنوان یک میانجی این مذاکرات غیرمستقیم را تسهیل کرد. در روابط بین الملل نمونه های بسیار دیگری نیز وجود دارد و این رویه کاملا جاری است.
مانع اصلی مذاکرات ایران و آمریکا مسائل محتوایی است
رئیس دستگاه دیپلماسی ادامه داد: این روش مذاکره هیچ مانعی برای توافق ایجاد نمی کند. موانع واقعی مسائل محتوایی است، مانند اغراق، ادعاهای غیر منطقی و خواسته های غیر واقعی. نکته مهم رویکرد طرف آمریکایی است. اگر این رویکرد مبتنی بر منافع متقابل، محترمانه، عادلانه و منصفانه باشد، به نظر من می توان به توافق رسید، چه مذاکرات مستقیم و چه غیر مستقیم.
مجموعه ای از اقدامات اعتمادساز در برنامه هسته ای از سوی ما امکان پذیر است
وزیر امور خارجه در پاسخ به این سوال که زمان و مکان مذاکرات بعدی و اینکه گمانه زنی هایی مبنی بر تغییر مکان مذاکرات وجود دارد و اینکه ایران چه برنامه ای در حوزه هسته ای روی میز گذاشته است، گفت: نمی توان درباره جزئیات صحبت کرد، اما کلیت موضوع مشخص است. به هر حال یک سری اقدامات اعتمادساز در برنامه هسته ای از سوی ما امکان پذیر است و در مقابل باید تحریم ها برداشته شود. مجموعه ای از اقدامات وجود دارد که ما می توانیم انجام دهیم و به نوبه خود، مجموعه ای از اقداماتی که آنها می توانند انجام دهند. طبیعتا این موارد نیاز به مذاکره دارد و جزئیات در جریان مذاکرات مشخص خواهد شد.
محل مذاکرات ممکن است تغییر کند
وی ادامه داد: زمان و مکان نشست بعدی در رایزنی های انجام شده توسط وزیر امور خارجه عمان مشخص می شود. مکان مذاکرات ممکن است تغییر کند، زیرا در دور قبلی دو بار به مکان دیگری منتقل شد. به نظر ما شکل مذاکره همچنان غیرمستقیم است و زمان و مکان آن در رایزنی های دیپلماتیک مشخص خواهد شد.
یکی از تفاوت های جدی و مهم مذاکرات این دوره نسبت به مذاکرات 2013-2015 حضور جدی منطقه است.
عراقچی در پاسخ به این سوال که نظر کشورهای منطقه درباره دور جدید مذاکرات ایران و آمریکا چیست، گفت: یکی از تفاوت های جدی و مهم مذاکرات ما با طرف آمریکایی در این دور نسبت به مذاکرات 2013 تا 2015 که منجر به توافق برجام شد، حضور جدی منطقه است. تاکید می کنم حضور جدی به معنای مشارکت یا مشارکت مستقیم در مذاکرات نیست، بلکه رایزنی مستمر با کشورهای منطقه است. در دوره قبل با اینکه اروپایی ها حضور داشتند، این بار کشورهای منطقه هستند که با آنها مشورت می کنیم، آنها را توجیه می کنیم و خودشان کمک می گیرند. ما به حسن نیت و تلاش خالصانه آنها احترام می گذاریم و به نظر من نقش آنها در کاهش تنش ها، جلوگیری از اقدامات حاد و تشویق طرفین به مذاکره بسیار موثر بوده است.
عراقچی افزود: همانطور که در اخبار مشاهده کردید، قبل از شروع آخرین دور مذاکرات، هفت رئیس جمهور منطقه با دکتر مزیکیان تماس گرفتند و در مورد مذاکرات صحبت کردند و پیشنهاد و درخواست کردند که ایران پاسخ مثبت بدهد. این کشورها شامل ترکیه، پاکستان، عربستان سعودی، امارات، قطر، مصر و آذربایجان بودند. همچنین چندین تماس تلفنی با وزرای خارجه منطقه داشتم و به آنها ادامه خواهیم داد.
رئیس دستگاه دیپلماسی ادامه داد: فکر می کنم این حرکت منطقه ای و جلب اعتماد منطقه در خصوص نتایج مذاکرات ایران و آمریکا و توافق حاصل می تواند احتمال تداوم هر توافقی را افزایش دهد. اگرچه نمی تواند آن را تضمین کند.
وی خاطرنشان کرد: زمانی که روز گذشته به دعوت مجمع الجزیره برای سخنرانی افتتاحیه به دوحه سفر کردم، فرصت خوبی برای دیدار با وزیر امور خارجه و نخست وزیر قطر بود. این دیدار بسیار مثبت و سازنده بود. حضور منطقه برای حمایت از مذاکرات حضور بسیار خوبی بود و ما به رایزنی با منطقه ادامه خواهیم داد.
ما چین و روسیه را از جزئیات و روند مذاکرات مطلع کردیم
عراقچی خاطرنشان کرد: در عین حال رایزنی های خود را با چین و روسیه ادامه می دهیم. چین و روسیه دوستان و شرکای استراتژیک ما هستند. معاون من روز گذشته با سفرای چین و روسیه دیدار کرد و جزئیات و روند مذاکرات را به اطلاع آنها رساندیم و به رایزنی با آنها ادامه خواهیم داد.
مهمترین و محوری ترین نکته در مذاکرات قبل از جنگ، اصرار طرف مقابل بر «غنی سازی صفر» بود.
وزیر امور خارجه در پاسخ به این سوال که «رئیسجمهور آمریکا اعلام کرده است که اگر ایران در دوره قبل شرایط فعلی خود را میپذیرفت، جنگ نمیشد، سؤال این است که این شرایط چه بود؟» گفت: مهمترین و محوریترین نکته در مذاکرات گذشته اصرار طرف مقابل بر «غنیسازی صفر» بود. جلسه
وی ادامه داد: مردم ایران حق مسلم دارند که از فناوری غنی سازی پیچیده ای برخوردار باشند که محصول دانشمندان ایرانی است. این فناوری چیزی نیست که ما از خارج وارد کرده باشیم تا بتوانیم بگوییم امروز آن را کنار می گذاریم و فردا دوباره وارد می کنیم. بلکه دستاورد علمی بسیار بزرگی است که دانشمندان ایرانی به آن دست یافته اند و با تکیه بر توان داخلی به وجود آمده است.
غنی سازی به یک افتخار ملی تبدیل شده است و به هیچ وجه نمی توان آن را نادیده گرفت
رئیس دیپلماسی با تاکید بر اینکه برای دستیابی به این دستاورد هزینه های سنگینی انجام شده و دانشمندان ما به خاطر این دستاورد ترور شده اند، گفت: قبل از جنگ خون پاک دانشمندان هسته ای ما پای این غنی سازی ریخته شد و سپس برای آن جنگیدیم. دوازده روز جنگی که در آن بیش از هزار نفر از مردم این کشور به شهادت رسیدند.
عراقچی خاطرنشان کرد: این دستاورد به یک افتخار و افتخار ملی تبدیل شده است و به هیچ عنوان نمی توان آن را نادیده گرفت. ما هرگز از حق مردم ایران برای برخورداری از انرژی صلح آمیز هسته ای از جمله غنی سازی چشم پوشی نخواهیم کرد، بنابراین اگر قرار است مذاکرات به نتیجه موفقیت آمیز برسد، این موضوع باید مورد توجه جدی قرار گیرد.
ما قاطعانه اعلام کردیم که حضور سرباز در مذاکرات را قبول نداریم
وزیر امور خارجه در پاسخ به این سوال که آیا آمریکا نتوانسته شرایط موشکی و منطقه ای را در مذاکرات برآورده کند، گفت: بحث موشکی و مسائل منطقه ای هیچ وقت در دستور کار مذاکرات نبوده، یعنی وارد نشده و اکنون کنار گذاشته شده است. موضوع فعلی مذاکرات فقط هسته ای است و به همین منوال ادامه خواهد داشت.
وی ادامه داد: حضور فرمانده سنتکام تغییری در اصل قضیه ایجاد نمی کند. به ما گفتند که برای بازدید از کشتی خود به منطقه آمده است. این درخواست از طرف آمریکایی بود و در عین حال تاکید کردم که بر اساس رویکردهای مرسوم دیپلماتیک، چنین حضوری قابل قبول نیست. ما قاطعانه اعلام کردیم که حضور یک نظامی در مذاکرات را قبول نداریم، بنابراین هر هدفی که او دنبال کند ربطی به مذاکره ندارد و به نظر ما تاثیری در روند مذاکرات نخواهد داشت.
منبع : به گزارش میهن تجارت
