از نشانه‌های کوچک تا عوارض بزرگ بیماری دیابت

به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، دیابت یکی از شایع ترین بیماری های مزمن در جهان است که با افزایش غیرطبیعی قند خون همراه است. این بیماری زمانی رخ می‌دهد که بدن نتواند انسولین کافی تولید کند یا سلول‌ها به انسولین پاسخ مناسبی ندهند و انسولین هورمونی است که به سلول‌ها اجازه می‌دهد از گلوکز موجود در خون برای تولید انرژی استفاده کنند. بدون انسولین کافی یا عملکرد مناسب آن، سطح قند خون افزایش می یابد و به مرور زمان می تواند آسیب جدی به اندام های بدن وارد کند.

دیابت به دو دسته تقسیم می شود که شامل نوع 1 و نوع 2 می شود. دیابت نوع 1 یک بیماری خود ایمنی است که بیشتر در دوران کودکی یا نوجوانی شروع می شود و در آن سلول های تولید کننده انسولین در پانکراس از بین می روند. دیابت نوع 2 در بزرگسالان شایع تر است و با مقاومت به انسولین و تولید ناکافی انسولین همراه است. علاوه بر این، دیابت بارداری نیز وجود دارد که در دوران بارداری ظاهر می شود و معمولاً پس از زایمان بهبود می یابد، اما خطر ابتلا به دیابت نوع 2 را در آینده افزایش می دهد.

سطح طبیعی قند خون در افراد سالم بین 70 تا 100 میلی گرم در دسی لیتر در حالت ناشتا است و دو ساعت بعد از غذا، قند خون طبیعی کمتر از 140 میلی گرم در دسی لیتر است. اگر قند خون ناشتا بین 100 تا 125 میلی گرم در دسی لیتر باشد، فرد در مرحله پیش دیابت قرار دارد و خطر ابتلا به دیابت نوع 2 را افزایش می دهد و اندازه گیری منظم قند خون و توجه به این اعداد نقش مهمی در پیشگیری و تشخیص زودهنگام دارد.

دیابت در مراحل اولیه می‌تواند بدون علامت باشد، اما برخی از افراد علائم کلاسیکی مانند تشنگی شدید، تکرر ادرار، خستگی، کاهش وزن غیرعادی، تاری دید و زخم‌هایی که به کندی بهبود می‌یابند را تجربه می‌کنند. تشخیص زودهنگام از طریق غربالگری به پیشگیری از عوارض جدی کمک می کند و درمان به موقع می تواند کیفیت زندگی بیماران را به میزان قابل توجهی بهبود بخشد.

فاصله 8 تا 11 ساله تشخیص دیابت در برخی افراد / چه عواملی باعث دیابت می شود؟

علی کچویی فوق تخصص غدد و متابولیسم وی با بیان اینکه دیابت نوع 2 که بیش از 90 تا 95 درصد دیابتی ها را شامل می شود، یک بیماری تدریجی و مرموز است، به خبرنگار به گزارش میهن تجارت گفت: در بسیاری از بیماران بین شروع بیماری تا تشخیص آن بین 8 تا 11 سال فاصله وجود دارد و این بدان معناست که ممکن است فرد سال ها به دیابت مبتلا باشد اما از آن اطلاعی نداشته باشد.

وی با بیان اینکه به همین دلیل غربالگری و شناسایی به موقع افراد در معرض خطر بسیار حائز اهمیت است، افزود: اضافه وزن، چاقی، سابقه خانوادگی دیابت، سابقه بیماری های قلبی عروقی در خانواده، فشار خون بالا و مصرف داروهای کنترل فشار خون از عوامل خطر مهمی هستند که می توانند احتمال ابتلا به دیابت و عوارض آن را افزایش دهند.

این فوق تخصص غدد و متابولیسم با بیان اینکه افراد دارای اضافه وزن یا بالای 35 سال به ویژه اگر سابقه خانوادگی دیابت یا بیماری قلبی دارند باید غربالگری شوند، اظهار کرد: اندازه گیری شاخص BMI و بررسی سایر عوامل خطر راهی ساده و موثر برای شناسایی این افراد است.

دیابت کنترل نشده بر کلیه ها تأثیر می گذارد / دیابت چگونه بر کلیه ها تأثیر می گذارد؟

کچویی با بیان اینکه کنترل دیابت نقش بسیار مهمی در پیشگیری از آسیب کلیوی دارد، ادامه می دهد: اگر بیماری به خوبی کنترل شود، یعنی بیمار داروهای خود را به طور منظم مصرف کند، رژیم غذایی مناسب داشته باشد و ورزش سبک انجام دهد، بسیاری از عوارض کلیوی و سایر عوارض قلبی عروقی به حداقل می رسد.

وی با بیان اینکه دیابت کنترل نشده می تواند منجر به مشکلات کلیوی شود، می گوید: تخمین زده می شود که 40 تا 50 درصد بیماران دیابتی از مشکلات کلیوی رنج می برند و خطر بروز حوادث قلبی عروقی در این افراد افزایش می یابد به طوری که میزان مرگ و میر بیماران مبتلا به مشکلات کلیوی سه برابر افراد فاقد چنین مشکلی است.

فوق تخصص غدد و متابولیسم با بیان اینکه قند خون بالا باعث تغییرات همودینامیک، متابولیک و التهابی در گلومرول کلیه می شود، می افزاید: این تغییرات به انبساط مزانژیال معروف است و باعث اسکلروز و فیبروز گلومرولی می شود و در نتیجه گلومرول قادر به تصفیه خون و دفع مواد زائد نیست و این وضعیت می تواند منجر به دیالیز شدن کلیه شود.

دیابت نوع 2 چیست و سطح قند خون ناشتا باید چه اندازه باشد؟ / مراقب عوارض دیابت در مرحله پیش دیابت باشید

مریم رجالی، پزشک خانواده و دیابت به خبرنگار به گزارش میهن تجارت با بیان اینکه در دیابت نوع 2 در نتیجه گلوکز به جای مصرف در سلول ها در خون باقی می ماند و به عروق و اندام های مختلف آسیب می زند، گفت: نکته مهم این است که دیابت اغلب علائم مشخص و واضحی ندارد و فقط در مراحل پیشرفته و زمانی که قند خون به سطوح بسیار بالا می رسد علائمی مانند پرخوری، کبودی شدید، کبودی شدید، کبودی بیش از حد، کبودی بیش از حد، زیاده روی در دیابت ظاهر می شود.

وی با بیان اینکه به همین دلیل تشخیص زودهنگام از طریق غربالگری منظم و انجام آزمایشات دوره ای بسیار حائز اهمیت است، افزود: طبق توصیه های پزشکی افراد بالای 30 سال باید به طور مرتب از نظر قند، فشار و چربی خون غربالگری شوند.

این پزشک خانواده و دیابت با بیان اینکه در صورت وجود عوامل خطر مانند اضافه وزن، سابقه خانوادگی دیابت، دیابت بارداری، سندرم پلی کیستیک یا کم تحرکی غربالگری زودهنگام برای افراد زیر 30 سال ضروری است، تصریح کرد: از نظر عددی قند خون ناشتا کمتر از 99 طبیعی تلقی می شود.

وی با اشاره به اینکه مقادیر بین 100 تا 125 به عنوان پیش دیابت شناخته می شود و از 126 به بالا تشخیص دیابت در نظر گرفته می شود، ادامه داد: پیش دیابت مرحله بسیار مهم و حساسی است که نباید نادیده گرفته شود، زیرا عوارض دیابت حتی در این مرحله نیز می تواند آغاز شود و شناسایی و مدیریت به موقع آن می تواند نقش جدی در پیشگیری از پیش دیابت داشته باشد.

ضرورت تشخیص و پایش صحیح دیابت / چه زمانی دیابت تشخیص داده می شود؟

وی با بیان اینکه دیابت یکی از بیماری های مزمن و چندوجهی است که تشخیص و پایش صحیح آن نیازمند رویکردی جامع و علمی است، گفت: شاخص های آزمایشگاهی متعددی برای تشخیص و ارزیابی وضعیت قند خون وجود دارد که از مهمترین آنها می توان به قند خون ناشتا و هموگلوبین A1C اشاره کرد.

این پزشک خانواده و دیابت افزود: قند خون ناشتا که قبل از صبحانه اندازه گیری می شود، مطمئن ترین شاخص اولیه برای بررسی وضعیت متابولیک بدن است و اگر این عدد کمتر از 99 باشد، وضعیت فرد طبیعی تلقی می شود و محدوده 100 تا 125 نشان دهنده مرحله پیش دیابت است.

رجالی با بیان اینکه پیش دیابت مرحله بسیار مهمی است که اغلب نادیده گرفته می شود، خاطرنشان کرد: عوارض دیابت از این مرحله شروع می شود و عدد 126 به بالا نشان دهنده تشخیص قطعی دیابت است.

اگر دیابت کنترل نشود، می تواند عوارض جدی از جمله آسیب به رگ های خونی و اعصاب، مشکلات قلبی عروقی، بیماری های کلیوی، مشکلات بینایی و نابینایی، آسیب به پاها و افزایش خطر عفونت ایجاد کند. این عوارض با افزایش طول مدت بیماری و سطح قند خون بالا همراه است و مدیریت صحیح قند خون می تواند خطر ابتلا به آنها را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.

غربالگری دیابت به ویژه در افراد پرخطر از جمله افراد دارای سابقه خانوادگی دیابت که دارای اضافه وزن یا بالای 45 سال هستند بسیار مهم است و این غربالگری شامل تست قند خون ناشتا، تست A1C یا تست تحمل گلوکز است و هدف آن تشخیص زودهنگام بیماری یا پیش دیابت است و تشخیص به موقع امکان پیشگیری و پیشرفت مجدد بیماری را فراهم می کند.

تغییر سبک زندگی نقش عمده ای در پیشگیری و کنترل دیابت دارد و فعالیت بدنی منظم، رژیم غذایی متعادل با کاهش مصرف قند و چربی های ناسالم، حفظ وزن مناسب و ترک سیگار می تواند خطر ابتلا به دیابت نوع 2 را کاهش دهد. در بیماران دیابتی کنترل منظم قند خون، رعایت توصیه های پزشک و مصرف داروهای تجویزی به مدیریت بیماری کمک می کند.

دیابت یک بیماری قابل کنترل اما جدی است که بدون مراقبت مناسب می تواند عوارض شدید و طولانی مدتی را به همراه داشته باشد و آگاهی از علائم، انجام غربالگری منظم، کنترل قند خون و پیروی از سبک زندگی سالم کلید حفظ سلامت و پیشگیری از عوارض است و آگاهی عمومی از این بیماری و اقدامات پیشگیرانه می تواند نقش مهمی در کاهش بار دیابت در جامعه داشته باشد.

دیابت نه تنها قند خون را بالا می برد، بلکه می تواند زندگی روزمره و سلامت کلی بدن را تحت تاثیر قرار دهد و این بیماری عواقب پنهان و گاهی غیرقابل جبرانی دارد. آگاهی از سطح طبیعی قند خون، توجه به علائم اولیه و انجام غربالگری منظم از ابزارهای حیاتی برای پیشگیری و کنترل آن است و با تغییر سبک زندگی، تغذیه مناسب و پیگیری های پزشکی می توان خطر عوارض جدی را کاهش داد و کیفیت زندگی را حفظ کرد.