خشک شدن خلیج گرگان منجر به افزایش ریزگردها با میانگین 350 میکرون بر مترمکعب در شهرهای گرگان، آق قلا، بندرگز و حتی مازندران شده است که چهار برابر استاندارد سازمان جهانی بهداشت (WHO) است و باعث افزایش 25 درصدی مراجعات به بیمارستان ها به دلیل بیماری های تنفسی و ناراحتی های تنفسی و ناراحتی های تنفسی شده است. 1404.
به گزارش ایرنا، تخریب اکوسیستم های طبیعی خلیج گرگان منجر به از بین رفتن جمعیت ماهیان آب شیرین (مانند کپور و ماهی سفید) و تالاب ها (مانند پرندگان آبزی مهاجر) شده است و بر اساس مطالعات انجام شده جمعیت ماهیان آب شیرین در این منطقه کاهش یافته و این کاهش نه تنها منجر به کاهش منبع اصلی تغذیه، بلکه کاهش درآمد ماهیان نیز شده است. منطقه
در سالهای گذشته دولتهای گذشته با اجرای طرحهای لایروبی موقت کانالهای متصل به دریای خزر سعی در بازگرداندن جریان آب به خلیج فارس داشتهاند. این تلاش ها به طور موقت جریان آب را به خلیج بازگرداند و بخشی از زمین را به آب تبدیل کرد.
کارشناسان محیط زیست تاکید دارند مجاری متصل به دریای خزر به سرعت دوباره گل و لای پوشانده می شود و برای جلوگیری از این امر نیاز به تخصیص اعتبار دائمی و مداخله مستمر دولت است.
استاندار گلستان در گفتگو با خبرنگار ایرنا این موضوع را یک ضرورت اکولوژیکی و اقتصادی برشمرد و گفت: خلیج گرگان به عنوان یکی از اکوسیستم های منطقه ای استان نه تنها به عنوان یک منبع طبیعی، بلکه به عنوان موتور اقتصادی و زیست محیطی نقش حیاتی ایفا می کند.
علی اصغر طهماسبی اظهار داشت: این اکوسیستم نه تنها به عنوان یک منبع طبیعی، بلکه به عنوان یک جاذبه گردشگری و منبع کشاورزی نیز حائز اهمیت است.
وی تصریح کرد: صرفه جویی در این حوزه آبی مستلزم دخالت مستمر دولت با تخصیص اعتبار دائمی است که اجرای آن نه تنها به احیای جریان آب به خلیج کمک می کند، بلکه منجر به کاهش 40 درصدی ریزگردها، احیای اکوسیستم های طبیعی و افزایش عملکرد کشاورزی در مناطق مجاور می شود.
استاندار گلستان با اشاره به مصوبه ۲۴ دی ماه سال جاری نهاد ریاست جمهوری در خصوص استقرار دستگاه لایروبی در خلیج گرگان تصریح کرد: بر اساس این مصوبه سازمان بنادر و کشتیرانی متعهد به اجرای این طرح است اما تاکنون اقدام مشخصی صورت نگرفته است.
طهماسبی با تاکید بر اینکه تسلیم شدن تنها مختص کارشناسان نیست و مدیران نیز باید در قبال آن پاسخگو باشند، گفت: درمان خلیج گرگان در اولویت استان گلستان است و همانند دغدغه نجات دریاچه ارومیه، خلیج گرگان نیز باید در سطح ملی پیگیری شود.
وی خطرات خشک شدن خلیج گرگان را برشمرد و تصریح کرد: پایداری اصلاحی این تالاب حیاتی است زیرا از نابودی جنگل های هیرکانی در شمال، وقوع ریزگرده ها، تخریب باغات و مزارع و کاهش درآمد ساکنان منطقه جلوگیری می کند. تغییرات اقلیمی در منطقه این خطرات را دو چندان می کند و نیاز به اقدام فوری را افزایش می دهد.
لایروبی خلیج گرگان
معاون اول رئیس جمهور همچنین با انتقاد از برخورد شعار با حوزه ها و سفره های زیرزمینی گفت: احیای خلیج گرگان و تالاب میانکاله برای کشور ما افتخار است.
محمدرضا عارف با اشاره به اهمیت احیای تالاب ها گفت: خشک شدن تالاب ها و دریاچه ها اثرات منفی مختلفی از جمله اثرات زیست محیطی دارد، بنابراین احیای آنها باید در اولویت قرار گیرد.
وی افزود: تالاب ها و دریاچه ها نقش حیاتی برای کشور دارند، البته گاهی اهمیت این موضوع نادیده گرفته می شود. تاکنون شعاری در خصوص آبخیزداری و آبخوان داری مطرح شده که نتیجه آن وضعیت کنونی تالاب های کشور است.
یک هیدرولوژیست و کارشناس محیط زیست نیز در این باره توضیح داد: در سال های گذشته تلاش های موقتی انجام شد اما به دلیل عدم برنامه ریزی برای لایروبی 24 ساعته و عدم تخصیص اعتبار دائمی این اقدامات نتیجه ای نداشت.
دکتر علی محمدی بیان کرد: برای احیای تعادل اکولوژیکی خلیج گرگان به برنامه لایروبی پایدار و مستمر با تخصیص اعتبار سالانه و دائمی نیاز است.
به گفته کارشناسان، اجرای طرح لایروبی دائمی و 24 ساعته با خرید تجهیزات پیشرفته و همکاری با وزارت نیرو، وزارت محیط زیست و سازمان آب منطقه ای گلستان مستلزم تخصیص اعتبار سالانه و دائمی است که باید در بودجه سالانه دولت چهاردهم لحاظ شود زیرا می تواند به ایجاد یک سیستم آبرسانی پایدار و 24 ساعته کمک کند.
این طرح همچنین امکان ایجاد بیش از 500 شغل مستقیم و غیرمستقیم در حوزه های لایروبی، مدیریت محیط زیست و گردشگری را فراهم می کند و این اشتغال زایی به ویژه در مناطق روستایی و کم برخوردار گلستان به توسعه اقتصادی و کاهش تعارضات سطحی کمک می کند.
همچنین با بازگشت جریان آب به خلیج گرگان فرصت های جدیدی برای توسعه گردشگری فرهنگی و طبیعی در استان ایجاد می شود که می تواند باعث جذب سرمایه گذاری خصوصی و افزایش درآمد بومی شود.
با توجه به اهمیت استراتژیک این اکوسیستم، اجرای این طرح نه تنها به حفظ محیط زیست استان کمک می کند، بلکه موجب توسعه پایدار و افزایش جذابیت گردشگری گلستان می شود.
در این راستا سفر رئیس جمهور به استان گلستان فرصتی حیاتی برای تصویب بودجه مورد نیاز و اجرای طرح دائمی لایروبی خلیج گرگان خواهد بود و می تواند زمینه تصویب بودجه مورد نیاز برای اجرای این طرح را فراهم کند و به حفظ اکوسیستم خلیج گرگان و کاهش تبعات زیست محیطی و اجتماعی کمک کند.
