به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، تحولات فناوری در دهههای اخیر بهویژه گسترش اینترنت، ساختارهای حقوقی سنتی را با چالشهای جدیدی مواجه کرده است که یکی از مهمترین آنها نحوه حمایت از دستاوردهای فکری بشر در محیطی است که هیچ مرز جغرافیایی نمیشناسد و اطلاعات با سرعت بیسابقهای انتقال مییابد و در چنین مرحلهای از مفهوم جدید نیازمند بازنگری و بررسی ویژگیهای جدید است. توضیح
مالکیت معنوی بر این اصل استوار است که مخلوقات ذهنی انسان مانند اموال مادی مستحق حمایت و ضمانت اجرای قانونی است. این حمایت هم جنبه اقتصادی دارد و هم جنبه معنوی و از یک سو خالق حق بهره برداری مالی از اثر خود را دارد و از سوی دیگر باید نام و هویت او به عنوان خالق اثر حفظ شود.
ویژگی اصلی فضای مجازی سهولت در بازتولید و انتشار محتوا است. در گذشته انتشار یک کتاب یا یک اثر هنری نیازمند فرآیندهای فیزیکی و پرهزینه بود، اما امروزه میتوان یک فایل دیجیتالی را در عرض چند ثانیه در سطح جهانی توزیع کرد و همین ویژگی امکان نقض گسترده و سریع حقوق مولفان را افزایش داده و اهمیت تدوین آییننامههای متناسب با محیط دیجیتال را برجسته کرده است.
در سطح بین المللی، نهادهایی مانند WIPO سعی کرده اند با تنظیم معاهدات و چارچوب های قانونی، حفاظت از مالکیت معنوی را با شرایط عصر دیجیتال تطبیق دهند. این تلاش ها نشان می دهد که موضوع حفاظت از آثار در اینترنت نه تنها یک دغدغه ملی، بلکه یک موضوع جهانی است.
دگرگونی ساختار سنتی مالکیت فکری با گسترش اینترنت / اگر اثری توسط هوش مصنوعی تولید می شود صاحب چه چیزی است؟
پریا آراسته، وکیل، کارشناس حقوقی و پژوهشگر حقوقی به خبرنگار به گزارش میهن تجارت با بیان اینکه گسترش اینترنت ساختار سنتی مالکیت معنوی را متحول کرده و مفاهیم کلاسیک را وارد فاز جدیدی کرده است، به خبرنگار به گزارش میهن تجارت می گوید: در گذشته تکثیر آثار نیازمند ابزارهای فیزیکی و گران قیمت بود اما در فضای دیجیتال هر کاربری می تواند با چند کلیک یک اثر را کپی و منتشر کند و همین سهولت نیاز به بازتعریف ضمانت اجرا و تقویت روش های حفاظت حقوقی را دوچندان کرده است.
وی با بیان اینکه یکی از موضوعات مهم در این زمینه مسئولیت بسترهای اینترنتی است، می افزاید: شبکه های اجتماعی، سایت های اشتراک ویدیو و فروشگاه های آنلاین ممکن است میزبان محتوایی باشد که حقوق دیگران را تضییع کند. در بسیاری از سیستم های حقوقی، مقرراتی وضع شده است که این پلتفرم ها را موظف می کند در صورت اطلاع از تخلف، محتوا را حذف کنند یا دسترسی به آن را محدود کنند.
این حقوقدان، کارشناس حقوقی و پژوهشگر حوزه حقوق با اشاره به اینکه یکی دیگر از موضوعاتی که در سال های اخیر اهمیت پیدا کرده است، آثار تولید شده توسط هوش مصنوعی است، تصریح می کند: سوال اینجاست که اگر یک اثر هنری یا متنی توسط یک سیستم هوشمند ساخته شده باشد، مالک آن چه کسی است و این موضوع چالش های جدیدی را برای حقوق مالکیت معنوی در اینترنت ایجاد کرده است و هنوز در بسیاری از کشورها پاسخ مشخص و یکسانی برای آن وجود ندارد.
نیاز به تعیین مرز دقیق برای استفاده مجاز و تخلف / اینترنت فرصت های جدیدی را برای کسب درآمد از آثار فکری فراهم کرده است.
آراسته با بیان اینکه تفاوت «استفاده مجاز» و «نقض حقوق» باید در نظر گرفته شود، ادامه می دهد: در برخی موارد می توان استفاده محدود از آثار دیگران را برای اهداف آموزشی، پژوهشی یا نقدی مجاز دانست و این استثنائات برای ایجاد تعادل بین حمایت پدیدآورنده اثر و جریان آزاد اطلاعات در جامعه و تعیین فضای محدود و سریع آنالین که در موارد خاص وجود دارد، پیش بینی شده است. اهمیت
وی با اشاره به اینکه در بعد اقتصادی اینترنت فرصت های جدیدی را برای کسب درآمد از آثار فکری فراهم کرده است، می گوید: فروش اینترنتی کتاب الکترونیکی، موسیقی و دوره های آموزشی از مصادیق بهره برداری مشروع از حقوق مالکیت معنوی است و در عین حال عدم فرهنگ صحیح استفاده از محتوا می تواند منجر به کاهش انگیزه خلاقانه تولیدکنندگان و تضعیف صنایع شود.
این حقوق دان، کارشناس حقوقی و پژوهشگر حقوقی با بیان اینکه آینده حقوق مالکیت معنوی در اینترنت در گرو تلفیقی از قانون گذاری هوشمند، همکاری بین المللی و ارتقای آگاهی عمومی است، می افزاید: از آنجایی که فضای مجازی مرزهای جغرافیایی را نمی شناسد، هماهنگی بین کشورها و نهادهای بین المللی بسیار حائز اهمیت است و بدون توجه به این موضوع، مقابله موثر با نقض حقوق در مقیاس جهانی مشکل خواهد بود.
حقوق مالکیت فکری به چه معناست؟ / نقض حقوق مالکیت معنوی به راحتی در فضای اینترنت اتفاق می افتد
زهرا علیپور، وکیل، کارشناس و پژوهشگر حوزه حقوق به خبرنگار به گزارش میهن تجارت با بیان اینکه حقوق مالکیت معنوی در اینترنت مجموعه قوانین و حمایت های قانونی است که از آثار فکری و خلاقانه منتشر شده در فضای مجازی حمایت می کند، به خبرنگار به گزارش میهن تجارت گفت: با گسترش فناوری اطلاعات و تبدیل اینترنت به بستر اصلی تولید و توزیع محتوا، ضرورت حمایت از حقوق پدیدآورندگان بیش از گذشته احساس می شود و هر نتیجه ای از خلاقیت علمی، هنری، علمی و هنری انسانی است. اگر به صورت دیجیتال منتشر شود، مشمول حمایت قانونی می شود و انتشار آنلاین باعث از بین رفتن مالکیت آن می شود. نمی تواند
وی با بیان اینکه مالکیت معنوی به طور کلی به دو شاخه اصلی کپی رایت و مالکیت صنعتی تقسیم می شود، اضافه کرد: حق چاپ شامل آثاری مانند کتاب، مقاله، موسیقی، فیلم، عکس و نرم افزار است، در حالی که مالکیت صنعتی به موضوعاتی مانند اختراع، علامت تجاری و طراحی صنعتی مربوط می شود و در سطح بین المللی سازمان هایی مانند WIPO چارچوب های کلی را برای حمایت از این حقوق تدوین کرده اند و بسیاری از کشورها با قوانین استاندارد خود هماهنگ کرده اند.
این حقوقدان، کارشناس و پژوهشگر حوزه حقوق با بیان اینکه در فضای اینترنت، نقض حقوق مالکیت معنوی بسیار راحت تر از فضای فیزیکی اتفاق می افتد، اظهار کرد: کپی و انتشار غیرمجاز آثار، دانلود و توزیع غیرقانونی فیلم و موسیقی، استفاده از تصاویر بدون اجازه صاحب اثر و تکثیر نرم افزارهای کرک شده، از مصادیق شایع و مشکل انتشار این نرم افزارهای ناقض اینترنت از سوی صاحب اثر است. از کار برای توزیع گسترده یک اثر در مدت زمان کوتاه و کنترل آن.
رعایت حقوق مالکیت معنوی یک ضرورت اخلاقی و اجتماعی است / حمایت از مالکیت معنوی در فضای اینترنت جنبه اقتصادی و معنوی دارد.
عالی پور با بیان اینکه از نظر حقوقی حمایت از مالکیت معنوی در اینترنت هم جنبه اقتصادی و هم معنوی دارد، ادامه می دهد: بعد اقتصادی مربوط به حق بهره برداری مالی از اثر است و بعد معنوی شامل حق واگذاری اثر به پدیدآورنده و حفظ تمامیت آن می شود و در صورت تضییع این حقوق، مالک اثر می تواند از طریق غیرقانونی ضرر و زیان اثر را متوقف کند. مقامات
وی با بیان اینکه قوانینی در رابطه با حمایت از آثار معنوی در کشور وجود دارد که از جمله آنها می توان به قانون حمایت از حقوق مولفان، مصنفان و هنرمندان اشاره کرد. وی می گوید: این قانون پیش از گسترش اینترنت تصویب شده بود، اما اصول آن در آثار دیجیتال نیز قابل اجرا است و مشکلاتی از جمله ضعف نظارت، مشکل در شناسایی متخلفان و پیچیدگی های فنی، اجرای موثر این حقوق را در فضای مجازی با مشکل مواجه کرده است.
این حقوقدان، کارشناس و پژوهشگر حقوقی می افزاید: رعایت حقوق مالکیت معنوی در اینترنت نه تنها یک الزام قانونی، بلکه یک ضرورت اخلاقی و اجتماعی است و رعایت حقوق پدیدآورندگان موجب تقویت خلاقیت، نوآوری و تولید دانش در جامعه می شود و آگاهی عمومی و توسعه سازوکارهای قانونی کارآمد می تواند نقش مهمی در کاهش تجاوز به این حقوق و ایجاد فضای دیجیتالی داشته باشد.
اینترنت فرصتهای بیسابقهای را برای خلاقیت و نوآوری فراهم کرده است و تولیدکنندگان محتوا میتوانند آثار خود را بدون واسطههای سنتی در اختیار مخاطبان وسیعی قرار دهند. این توسعه ضمن تقویت اقتصاد دیجیتال، اهمیت تضمین امنیت حقوقی پدیدآورندگان را دو چندان می کند، زیرا عدم حمایت موثر می تواند انگیزه تولید و سرمایه گذاری در حوزه های فرهنگی و فناوری را کاهش دهد.
چالش دیگر تعادل بین حمایت از حقوق پدیدآورندگان و حفظ دسترسی آزاد به اطلاعات است، جامعه نیازمند گردش دانش و امکان بهره برداری مشروع از آثار برای مقاصد آموزشی، پژوهشی و انتقادی است، بنابراین نظام حقوقی باید به گونه ای طراحی شود که ضمن حمایت از حقوق خصوصی، منافع عمومی را نیز تامین کند.
تفاوت قوانین کشورها در حوزه مالکیت معنوی، اجرای حقوق در فضای اینترنت را پیچیده کرده است و آثار منتشر شده در یک کشور ممکن است در کشورهای دیگر قابل دسترسی باشد و این موضوع مسائل مربوط به صلاحیت و اجرای احکام را مطرح می کند و از این رو همکاری بین المللی در این زمینه از اهمیت اساسی برخوردار است.
حقوق مالکیت معنوی در اینترنت بازتابی از تلاشهای نظامهای حقوقی برای انطباق با واقعیتهای تکنولوژیک مدرن است و شناخت دقیق مبانی این حقوق و چالشهای پیش رو مقدمهای ضروری برای تحلیل ابعاد مختلف آن تلقی میشود و زمینه را برای بررسی دقیقتر مفاهیم، مثالها و تضمینهای اجرایی مرتبط فراهم میکند.
منبع : به گزارش میهن تجارت
