بعدی- افشاگری مدیرعامل سابق شرکت بازرگانی نفت مبنی بر عدم بازگرداندن 11 میلیارد دلار پول نفت ایران توسط شبکه معتمدین تا بهمن 1402، بار دیگر توجهات را به نظام دور زدن تحریم ها معطوف کرد.
بر اساس گزارش فردا، علی اکبر پورابراهیم، مدیرعامل سابق شرکت بازرگانی نفت ایران (نیکو) در گفت و گو با خبرنگار ایلنا با اشاره به این موضوع که حداقل از بهمن ماه 1402 مشخص شده است که 11 میلیارد دلار از پول فروش نفت به کشور بازنگشته است. متولیان در واقع واسطه هایی هستند که به دلیل اعمال تحریم های سنگین بانکی علیه ایران، درآمد حاصل از صادرات و فروش غیررسمی نفت را به سایر کشورها (عمدتا چین) به داخل کشور منتقل می کنند.
تقسیم امانت
این مدیر سابق وزارت نفت می گوید: در حال حاضر سه گروه اعتماد وجود دارد. متولیانی که خریدار نفت هستند و پول را به کشور پس ندادهاند، کسانی که پول را دریافت میکنند و به حسابهای دیگر واریز میکنند و شاید در این حسابها سوءاستفادههایی شده است، به گفته پورابراهیم، امانتهایی که پول نفت را تحویل ندادهاند اغلب از دسته دوم هستند. دسته سوم، امانت هایی است که «خالی خواندن»; یعنی به دروغ می گویند پول نفت جمع شده و جابجا شده ولی پولی جمع نشده است. در این فرآیند خریدار نفت با متولی بانک تبانی میکند و خریدار نفت از متولی بانک میخواهد تأییدیه جعلی حواله پول بدهد، اما یک تا دو ماه بعد پول نفت را به متولی بانک تحویل میدهد و از این مدت تاخیر در تحویل پول نفت، درصدی از سود بین طرفین تقسیم میشود.
راه انحرافی دولت 13
دو نکته در این مصاحبه وجود دارد که در صورت صحت باید مورد توجه قرار گیرد. نکته اول اینکه پورابراهیم می گوید در دولت حسن روحانی، تراست ها توسط وزارت نفت ایجاد شده و زیر نظر این وزارتخانه بوده است. اما در دولت سیزدهم «وزارت نفت را مجبور به بستن این تراست ها کردند و تراست های بانکی تأسیس کردند و اعلام شد که از این پس وزارت نفت باید از این حساب ها پول نفت دریافت کند». این تراست ها زیر نظر بانک های تجاری کشور بود که زیر نظر بانک مرکزی فعالیت می کردند. متولیانی که نه تضمین مناسبی دریافت کرده اند و نه به تعهدات خود به درستی عمل کرده اند.
نکته دوم اینکه نمی دانیم روش ایجاد شده در دولت سیزدهم در دولت مسعود مزیکیان ادامه داشت یا تغییر کرد. در حال حاضر طبق آمار اعلام شده از سوی مقامات رسمی حداقل 8 میلیارد دلار پول نفت در دولت چهاردهم به کشور بازنگشته است. توجه به این نکته حائز اهمیت است که با توجه به تحریم های بانکی ایران، حوزه های مختلف صادراتی با موضوع عدم بازگشت ارز به کشور مواجه هستند که اعداد و ارقام مختلفی در این خصوص مطرح می شود. موضوعی که کارشناسان اقتصادی بارها در مصاحبه های خود عنوان کرده اند، علت اصلی وقوع آن، فسادهای ناشی از سازوکارهای دور زدن تحریم ها است. اسامی فرزندان و افراد تحت تکفل مسئولان فعلی و سابق کشور نیز در میان اهالی این شبکه به چشم می خورد. همچنین قابل ذکر است که برخی از آمارها و اظهارات نشان می دهد که بخشی از عدم بازگشت ارز به کشور نیز به دوران روحانی برمی گردد.
کارشناسان اقتصادی می گویند کمبود ارز در کشور یکی از چندین دلیل کاهش روزانه ارزش پول ملی و دامن زدن به بحران اقتصادی است. چندی پیش، مهدی خوراتیان، یکی از تحلیلگران سیاست خارجی، از اصطلاح «عملیات پیجر لبنان» برای مقایسه اقدامات متولیان امر در ایران استفاده کرد. عملیاتی که توسط سرویس اطلاعات خارجی اسرائیل (موساد) طراحی شده بود که سال گذشته انجام شد. با توجه به آنچه که تراست ها در ایران ایجاد کرده اند، این سوال وجود دارد که آیا در حال حاضر با نفوذ و اقدام خارجی از سوی سرویس های اطلاعاتی بیگانه مواجه هستیم یا اینکه این یک فساد یک میلیارد دلاری دیگر است؟
