به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، در هر نظام حقوقی، عدالت زمانی معنا پیدا می کند که همه افراد فارغ از موقعیت مالی و اجتماعی خود، فرصت دفاع از حقوق خود را داشته باشند. در صورتی که دسترسی به وکیل تنها منوط به توانایی پرداخت حق الوکاله باشد، بخشی از جامعه از چرخه دادرسی عادلانه خارج می شود و به همین دلیل، اصل دسترسی برابر به عدالت یکی از ارکان اساسی حاکمیت قانون محسوب می شود و سازوکارهای حمایتی مختلفی برای تحقق آن پیش بینی شده است.
در نظام حقوقی کشور نیز این اصل ریشه در مبانی حقوقی دارد و بر اساس مبانی متعدد قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، حق داشتن وکیل در دادگاه ها به رسمیت شناخته شده است و سلب این امکان جز در موارد استثنایی جایز نیست و این تاکید نشان می دهد که قانونگذار دفاع کارشناسی را جزء لاینفک دادرسی عادلانه می داند.
گاهی اوقات شرایط مختلف باعث میشود برخی افراد نتوانند وکیل خصوصی انتخاب کنند و هزینههای دادرسی، پیچیدگی مراحل قضایی و طولانی شدن دادرسی برای افراد کمدرآمد چالشبرانگیز باشد و در چنین شرایطی در صورت نبود سازوکار حمایتی، تعادل بین طرفین دعوا از بین رفته و احتمال تضییع حقوق افزایش مییابد.
برای جلوگیری از این امر نهادهای تخصصی و رسمی در ساختار قضایی کشور نقش آفرینی می کنند که از جمله مهمترین آنها کانون وکلا است که علاوه بر ساماندهی امور وکلا در زمینه ارائه خدمات حمایتی حقوقی نیز وظایفی دارد. این نهاد با تکیه بر مسئولیت اجتماعی حرفه وکالت، امکان بهره مندی افراد نیازمند را از خدمات تخصصی فراهم می کند.
علاوه بر این، ساختار قضایی کشور زیر نظر قوه قضائیه مستقیماً در تعیین وکیل برای افراد دخیل است، به ویژه در دعاوی کیفری که آزادی، حیثیت یا حتی جان افراد در خطر است، حضور وکیل اهمیتی دوچندان می یابد و قانونگذار داشتن وکیل را برای برخی جرایم الزامی دانسته است.
معاضدت قضایی به چه معناست؟ / موسسات وکالت و معاضدت حقوقی با هدف تضمین حق دفاع و دسترسی به عدالت برای همه پیش بینی شده است.
امیرحسین ایمان پور، وکیل و پژوهشگر حوزه حقوق خصوصی وی با بیان اینکه معاضدت قضایی در نظام حقوقی به معنای ارائه خدمات حقوقی رایگان یا نیمه رایگان توسط کانون های وکلا یا مراکز حقوقی به افراد نیازمند است، به خبرنگار به گزارش میهن تجارت گفت: معاضدت وکالت وکیلی است که از طرف کانون وکلا یا کانون وکلای قوه قضائیه در دعاوی حقوقی برای افرادی که قادر به پرداخت حق وکالت نیستند و قادر به پرداخت حق وکالت نیستند و نمی توانند وکیل خود را انتخاب کنند، معاضدت قضایی است. در مراجع قضایی کند
وی می افزاید: وکیل تسخیری نیز به وکیلی اطلاق می شود که به موجب تکلیف مقرر در قوانین آیین دادرسی کیفری و به تصمیم مقام قضایی (مواد ۱۹۰ و ۳۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری) به منظور تضمین حق دفاع و رعایت اصول عادلانه، برای متهمی که در جرم مهم و دارای وسائل مالی مؤثر و دفاع از وی باشد، مکلف یا به طور خاص برای متهمی که دارای وسائل مهمی است و یا از او دفاع می کند، تعیین می شود. حقوق در تمام مراحل دادرسی
این حقوقدان و پژوهشگر حوزه حقوق خصوصی با اشاره به اینکه نهادهای وکالت و وکالت هر دو با هدف تضمین حق دفاع و دسترسی به عدالت برای همگان پیشبینی شده است، تصریح میکند: از نظر مبنای حقوقی، مرجع تشخیص، دامنه اعمال، نحوه اعمال و آثار حقوقی، از نظر ماهوی و شکلی تفاوتهایی با یکدیگر دارند که از منظر حقوقی تبیین میشود.
ایمان پور با بیان اینکه وکیل معاضدتی نهادی است که ریشه در قواعد معاضدت حقوقی دارد و در دعاوی حقوقی قابل استفاده است، ادامه می دهد: با توجه به مفاد قانون وکالت و آیین نامه لایحه استقلال کانون وکلای دادگستری، افرادی که توانایی پرداخت هزینه های وکالت را ندارند می توانند از کانون وکالت یا حقوق خانواده خود انتصاب وکیل از کانون مالی یا حقوقی خانواده خود را درخواست کنند. دعاوی حقوقی بودن
وکیل تصرف چه فایده ای دارد؟ / تفاوت بین وکیل تصاحب و وکیل حمایتی
این حقوقدان و پژوهشگر حوزه حقوق خصوصی با بیان اینکه در این شرایط ابتکار عمل متعلق به ذی نفع است و کانون وکلا برای انجام وظیفه اجتماعی خود به صورت رایگان یا با حداقل هزینه وکیل تعیین می کند و می گوید: از سوی دیگر وکیل مؤسسه ای است که در قلمرو دادرسی کیفری و به منظور تضمین حق دفاع از متهم و متهم در جرایم سنگین، تأمین می شود. که مجازات های سنگینی مانند ابد یا حبس را در پی دارد. در صورت عدم معرفی وکیل، دادگاه مکلف است برای او وکیل تسخیری تعیین کند.
ایمان پور با بیان اینکه در این شرایط تعیین وکیل بر اساس درخواست متهم نیست، بلکه به دلیل وظیفه قانونی مقام قضایی و به منظور حفظ نظم عمومی و تضمین دادرسی عادلانه است، می افزاید: این دو از نظر مرجع تعیین کننده نیز متفاوت هستند و وکیل معاضدتی از سوی کانون کانون وکلای دادگستری و گاهاً کانون وکلای دادگستری و گاه کانون وکلای دادگستری و همچنین کانون وکلای دادگستری و گاه نیز کانون وکلای دادگستری و وکیل دادگستری تعیین می شود با بیان اینکه در این شرایط تعیین وکیل انجام می شود. مؤسسه کمکی، در حالی که وکیل مدافع مستقیماً توسط دادگاه بدوی انتخاب و تعیین می شود.
وی می افزاید: همچنین از نظر تامین هزینه ها، در مورد وکیل معاضدتی، هزینه ها از محل صندوق معاضدت مرکز یا به صورت رایگان تامین می شود، اما در مورد وکیل تخاری، حق الوکاله توسط دولت پرداخت می شود و می توان گفت وکیل تخاری مظهر عدالت توزیعی است در حالی که حمایت از عدالت توزیعی در ضمانت نامه حقوقی و ضمانت حقوقی اتباع است. حق دفاع و رعایت موازین دادرسی عادلانه در دادرسی کیفری. و به عبارت دیگر، اولی مبتنی بر حمایت اجتماعی از اصحاب دعوا و دومی مبتنی بر الزامات نظم عمومی و حقوق دفاعی متهم است.
بررسی تفاوت وکیل تکشری و مددکار از نظر تعریف، کاربرد، نحوه انتخاب، نوع دعاوی و مسئولیت.
پریا آراسته، وکیل، کارشناس حقوقی و پژوهشگر حقوقی به گزارش میهن تجارت با بیان اینکه در نظام قضایی وکیل مدافع و وکیل مدافع هر دو نهادهایی هستند که برای دسترسی افراد نیازمند حمایت قانونی در نظر گرفته شده اند، اما از نظر تعریف، کاربرد، نحوه انتخاب، نوع دعوی و مسئولیت با یکدیگر تفاوت های مهمی دارند، گفت: وکیل مدافع وکیلی است که دادگاه تعیین می کند، به ویژه زمانی که متهم دارای وکیل مستقل برای دفاع از متهم نباشد یا دارای وکیل مستقل در پرونده های کیفری باشد. الزام قانونی برای داشتن وکیل وجود دارد.
وی با بیان اینکه این وکیل باید مانند وکیل خصوصی در دادگاه حاضر شود، از حقوق متهم دفاع کند و وظایف حرفه ای خود را انجام دهد، اما حق الزحمه وی توسط قوه قضاییه پرداخت می شود، می افزاید: وکیل حمایتی نیز نوعی وکیل است که برای کمک به افراد کم درآمد یا نیازمند در امور حقوقی منصوب می شود و بر خلاف وکیل دستگیری، وکالت حمایتی نیز می تواند برای افراد در امور حقوقی و مدنی غیر کیفری و یا غیر حقوقی و یا غیر حقوقی و غیر حقوقی وکیل حمایتی انجام شود.
این حقوقدان، کارشناس حقوقی و پژوهشگر حوزه حقوق با بیان اینکه این خدمات معمولاً توسط کانون وکلا یا کانون وکلا ارائه می شود و بنا به درخواست و شرایط مالی خواهان، تصریح می کند: وکیل مدافع معمولاً مستقیماً از سوی دادگاه تعیین می شود، به ویژه در پرونده های کیفری که حضور وکیل برای دفاع ضروری است و متهم یا نمی تواند وکیل انتخاب کند یا توانایی پرداخت آن را ندارد.
کمک وکیل چه فایده ای دارد؟ / شباهت وکیل فاتح و وکیل حامی
آراسته با اشاره به اینکه انتخاب وکیل دادگستری بیشتر توسط کانون وکلای دادگستری یا مرکز قوه قضائیه انجام می شود و ممکن است بنا به درخواست فرد نیازمند به خدمات حقوقی انجام شود، ادامه می دهد: یکی از تفاوت های اساسی این دو نوع وکیل در نوع پرونده هایی است که در آن مشغول به کار هستند. وکیل مدافع بیشتر در پرونده های کیفری برای دفاع از متهم استفاده می شود، در حالی که وکیل مدافع می تواند در پرونده های حقوقی و مدنی مانند اختلافات مالی، خانوادگی یا قراردادی نیز به افراد کمک کند.
وی با بیان اینکه هر دو نهاد با هدف تامین عدالت و دسترسی مساوی به مشاوره و دفاع حقوقی برای افرادی که از امکانات مالی کافی برخوردار نیستند ایجاد شده است، می گوید: وکیل تسخیری برای جلوگیری از تضییع حقوق متهمان در نظام کیفری به یاری می آید، ضمن اینکه هدف وکیل معاضدتی ارائه کمک های حقوقی گسترده تر به اقشار کم درآمد در همه حوزه های قضایی است.
این حقوقدان، کارشناس حقوقی و پژوهشگر حوزه حقوق با بیان اینکه هر دو نوع وکالت از نظر تشابه برای حفظ حقوق افراد بدون تمکن مالی طراحی شده اند و وظیفه اصلی آنها کمک به موکل در مراحل قانونی بدون پرداخت تمام هزینه وکیل خصوصی توسط شخص است، افزود: همچنین هر دو نوع وکالت باید دارای پروانه وکالت معتبر و دارای مسئولیت حرفه ای در برابر موکل و دادگاه باشند.
به طور کلی نظام حقوقی برای تضمین حق دفاع، دو مسیر حمایتی متفاوت اما با یک هدف را پیش بینی کرده است که از درون مشاغل وکالت و با محوریت حمایت از افراد مستضعف شکل گرفته و یا مستقیماً توسط دادگاه و در چارچوب دادرسی کیفری اعمال می شود و هر دو مسیر برای کمک به افراد فقیر مالی طراحی شده است، اما از نظر مبنا، سازوکار اجرا و اجرای آن یکسان نیستند.
درک این تفاوت ها بسیار مهم است، زیرا بسیاری از افراد به اشتباه این دو عنوان را مترادف یکدیگر به کار می برند، در حالی که یکی از این سازوکارها با مفهوم الزام قانونی در دفاع کیفری ارتباط نزدیک تری دارد و دیگری به حمایت قانونی از افراد نیازمند در طیف وسیع تری از دعاوی مربوط می شود و اشتراک ظاهری آن ها موجب سردرگمی می شود.
بنابراین، برای شناخت دقیقتر جایگاه هر یک در ساختار قضایی، لازم است به تعریف، شرایط تعیین، حوزه فعالیت و شباهتها و تفاوتهای این دو نهاد پرداخته شود و بررسی دقیق و تطبیقی وکیل و وکیل معاضدتی که هر یک نقش ویژهای در تضمین عدالت و احقاق حق دفاع دارند، انجام شود.
علاوه بر مباحث مطرح شده می توان گفت وکیل وکیلی است که در چارچوب مقررات آیین دادرسی کیفری و با تصمیم دادگاه به دفاع از متهمی که توانایی انتخاب وکیل را ندارد یا در جرائمی که حضور وکیل الزامی است منصوب می شود و حق الزحمه وی طبق مقررات قانونی پرداخت می شود. یک پرونده کیفری تشکیل می شود تا آنها بتوانند بدون نیاز به پرداخت کامل هزینه های حقوقی، پیگیری و حقوق خود را مطالبه کنند.
منبع : به گزارش میهن تجارت
