الهام حسینی در گفت و گو با خبرنگار به گزارش میهن تجارت با بیان اینکه رژیم های روزه داری به یکی از بحث برانگیزترین الگوهای تغذیه ای در تحقیقات سلامت در سال های اخیر تبدیل شده است، اظهار کرد: سوالی که مطرح می شود این است که آیا الگوهای تغذیه ای فراتر از کاهش وزن می تواند بر خواب، خلق و خو و رفتارهای غذایی تاثیر بگذارد؟ نتایج یک مقاله مروری جدید در مورد رژیمهای غذایی روزهدار و تأثیر آنها بر رفتارهای غذایی، خواب، خلق و خو و تندرستی نشان میدهد که پاسخ به این سؤال برای قضاوت قطعی آنقدر پیچیده است.
وی افزود: رژیم های روزه داری بیشتر بر روی زمان دریافت انرژی متمرکز است تا نوع غذا و هدف اصلی از این الگوها ایجاد چرخه متابولیک در بدن است، به این معنا که پس از چندین ساعت روزه داری، بدن از مصرف گلوکز به سمت استفاده از ذخایر چربی حرکت می کند و در نتیجه اجسام کتونی تولید می شود. در نتیجه، این تغییر می تواند بر اشتها، سیری و حتی برخی مکانیسم های عصبی مؤثر بر خلق و خو تأثیر بگذارد.
استادیار علوم بهداشتی و پژوهشگر مرکز تحقیقات تغذیه و امنیت غذایی با اشاره به انواع رایج این رژیمها ادامه داد: مدلهایی مانند روزهداری یک روزه، رژیم غذایی پنج به دو و محدودیت زمانی مصرف غذا در مطالعات مختلف مورد بررسی قرار گرفته است و در همه این روشها تناوب بین دوره روزهداری و مدت زمان غذا خوردن متفاوت است.
حسینی درباره تاثیر این رژیم ها بر احساس گرسنگی و سیری گفت: در مطالعات تحقیقاتی کوتاه مدت مشاهده شده است که در ابتدای رژیم گرسنگی افزایش می یابد اما با گذشت زمان و سازگاری بدن احتمالاً احساس سیری به دلیل تولید اجسام کتونی تقویت می شود. اما در برخی از مطالعات طولانی مدت چنین تغییری مشاهده نشد و حتی با کاهش وزن نیز تفاوت معناداری در احساس گرسنگی و سیری مشاهده نشد.
وی درباره محدودیت غذایی یعنی توانایی فرد در کنترل آگاهانه غذاخوردن افزود: برخی شواهد نشان می دهد که رژیم های غذایی مبتنی بر کاهش تدریجی کالری به دلیل انعطاف پذیری بیشتر با محدودیت غذایی سالم تر و پایدارتر همراه است و از سوی دیگر در برخی الگوهای سخت گیرانه روزه داری مواردی از پرخوری جبرانی در پنجره غذا گزارش شده است. البته این یافته ها یکسان نبوده و به ویژگی های فردی و نحوه اجرای رژیم بستگی دارد.
روزه میل به برخی مواد غذایی پرانرژی را کاهش می دهد/ لزوم اجرای رژیم روزه داری زیر نظر متخصص
عضو هیئت علمی پژوهشی مرکز تحقیقات تغذیه و امنیت غذایی با اشاره به مکانیسم پاداش غذایی خاطرنشان کرد: پاداش غذایی شامل دو مولفه دوست داشتن و خواستن است و برخی شواهد نشان میدهد که روزه میتواند میل به برخی غذاهای پرانرژی را کاهش دهد، اما این تأثیر دائمی و قطعی نیست و تحت تأثیر فعالیت بدنی، ترکیب رژیم غذایی و شرایط روانی فرد است.
حسینی با توجه به ارتباط این رژیمها با خلق و خو و کیفیت زندگی افزود: در برخی تحقیقات بهویژه در افراد دارای اضافه وزن یا چاقی شکمی، محدودیت زمان غذا خوردن با بهبود کیفیت زندگی و خلق و خوی مرتبط بوده است، اما در بیماران دیابتی نوع 2 که اختلال خواب نیز داشتند، اگرچه شاخصهای متابولیک بهبود یافته بود، تغییری در کیفیت خواب یا اضطراب مشاهده نشد.
وی با تاکید بر نقش ریتم شبانه روزی در متابولیسم بدن گفت: بدن دارای یک ساعت بیولوژیکی مرکزی در هیپوتالاموس است که با چرخه نور و تاریکی تنظیم می شود و همسویی زمان غذا خوردن با این چرخه می تواند پیامدهای متابولیکی مطلوب تری داشته باشد. شواهد نشان می دهد که اگر پنجره تغذیه در ساعات اولیه روز تنظیم شود، ممکن است نتایج بهتری حاصل شود.
دکتری تخصصی-پژوهشی علوم بهداشتی وی گفت: برخی دیگر از مطالعات تحقیقاتی افزایش طول مدت خواب، برخی بهبود کیفیت خواب و برخی دیگر عدم تغییر را گزارش کرده اند. بنابراین تأثیر رژیم های روزه بر خواب بستگی به نوع الگو، مدت زمان اجرا و شرایط فردی دارد.
حسینی با بیان اینکه رژیم های روزه داری راه حل قطعی برای بهبود خلق و خو و خواب ندارند و البته بی تاثیر هم نیستند و بستگی به شرایط اجرای رژیم و ویژگی های فردی دارد، گفت: در حال حاضر توصیه ما این است که هرگونه اجرای رژیم روزه داری با ارزیابی فردی و زیر نظر متخصص انجام شود، زیرا پاسخ متابولیک و روانی افراد به این الگوها یکسان نیست.
منبع : به گزارش میهن تجارت
