بعدی-آیا جنگی بین ایران و آمریکا رخ خواهد داد و در صورت وقوع آن چه خواهد بود؟ اینها سوالاتی است که این روزها مدام مطرح می شود و حتی عده ای در این زمینه تاریخ تعیین می کنند یا بر اساس هر اظهار نظر مقامات ایرانی و آمریکایی پیش بینی می کنند.
بر اساس گزارش فردا، به گفته برخی تحلیلگران، آخرین اظهارات ترامپ درباره ایران و اختلافات موشکی او خطر جنگ را افزایش داده است. جلال ساداتیان، تحلیلگر سیاست خارجی و دیپلمات سابق ایران در انگلیس این موضوع را بررسی کرده است:
دولت ترامپ برای حمله به ایران با موانع جدی مواجه است
جلال ساداتیان به به گزارش میهن تجارت گفتدر شرایط کنونی، اکثریت قاطع کنگره آمریکا در دست حزب جمهوریخواه است؛ حزبی که طبیعتا نقش تعیین کننده ای در محاسبات سیاست خارجی آمریکا ایفا می کند. اما حتی با این مزیت عددی، اگر قرار است تصمیمی در سطح شروع جنگ گرفته شود، همین جمهوری خواهان باید بار رای دادن را به دوش بکشند تا شروع جنگ را به دوش بکشند، زیرا تجربه بسیار سنگینی از ورود به گذشته را دارند. ایالات متحده وارد جنگ، به ویژه در خاورمیانه، هزینه های گزاف و پیامدهای بلندمدتی ایجاد می کند که هم بر اعتبار سیاسی تصمیم گیرندگان و هم بر ساختار اقتصادی و امنیتی داخلی ایالات متحده تأثیر می گذارد.
وی افزود: در این شرایط است که دونالد ترامپ اگرچه مواضع محکمی اتخاذ می کند و در مورد تهدیدات نظامی صحبت می کند، اما در عمل با موانع جدی مواجه است، مشکل فقط کنگره یا ساختار قانونی نیست؛ در داخل آمریکا مخالفانی هستند که مخالف ورود به یک بحران جدید نظامی هستند. به طور کامل از سایه تبعات اقتصادی دوره های گذشته خارج نشوند و هرگونه تنش جدید باعث افزایش فشارهای تورمی و مالیاتی خواهد شد.»
ترامپ در تلاش است تا اروپا را وادار کند تا در حمله به ایران به او بپیوندد
دیپلمات سابق ایران در انگلیس ادامه داد: ترامپ در سخنرانی اخیر خود ادعاهایی درباره قدرت موشکی و هسته ای ایران مطرح کرد؛ ادعاهایی که از دو زاویه قابل تفسیر است، اولاً این سخنان را می توان نوعی پایه برای توجیه اقدام نظامی دانست؛ نوعی تولید روایت امنیتی که می تواند افکار عمومی آمریکا را در صورت وقوع عملیات به افکار عمومی برساند. ترامپ در سال های گذشته نشان داده است که سیاست خارجی او ترکیبی از تهدید، فشار رسانه ای و جنگ روانی است و احتمالاً این بار نیز از همین الگو استفاده خواهد کرد.
وی افزود: بخش دیگری از سخنان ترامپ اشاره به اروپا و به ویژه تلاش وی برای گرد هم آوردن کشورهایی مانند انگلیس است و می داند که هرگونه اقدام علیه ایران بدون حمایت متحدان سنتی آمریکا مشروعیت لازم را به دست نخواهد آورد. با این حال، اروپا از ورود به هر گونه ماجراجویی نظامی، به ویژه پس از تجربیات تلخ جنگ عراق، کاملاً محتاط است، اما ترامپ همچنان در تلاش است تا آنها را متقاعد کند که فشارها علیه ایران هماهنگ و مشترک باشد.
لحن ترامپ نسبت به ماه های گذشته تندتر، قاطع تر و هشداردهنده تر است
این تحلیلگر سیاست خارجی ادامه داد: شواهدی که ترامپ در اظهارات اخیر خود به آن اشاره کرد نشان میدهد که او به یک تصمیم جدی نزدیک میشود، لحن او نسبت به ماههای گذشته تندتر، قاطعتر و هشدارآمیزتر شده است. این تغییر لحن در ادبیات سیاست خارجی معمولاً معنایی دارد: یا دولت در حال آمادهسازی مقدمات یک فشار بزرگتر است یا پیام دقیقتری از دستگاه امنیتی دریافت کرده است. تشدید عمدی جو برای وادار کردن ایران به عقب نشینی در برخی زمینه ها و از سوی دیگر ممکن است واقعاً ابعاد یک حمله محدود اما سنگین را بسنجید.
وی افزود: اگر چنین حمله ای انجام شود، به احتمال زیاد عملیات از نظر زمانی کوتاه، اما از نظر گستردگی گسترده خواهد بود؛ نوعی حمله برای شوک و نابودی زیرساخت های استراتژیک بدون وارد شدن به یک رویارویی طولانی، اما مشکل اینجاست که ترامپ و مشاورانش به خوبی می دانند که اگر جزئی، عمیق و چندلایه از برنامه ریزی ارتش آمریکا تا جنگ انجام نشود، چنین حمله ای به سرعت به جنگ فرسایشی تبدیل خواهد شد. بر خلاف برخی کشورهای منطقه، ایران دارای قابلیتهای نامتقارن است رسانهها و نهادهای تصمیمگیر آمریکایی را به جایی برساند که تاخیر در رویارویی نظامی با ایران خطرناک است.
شرایط ایران و آمریکا غیرعادی است
ساداتیان تاکید کرد: ترامپ به دنبال یک دستاورد بزرگ سیاست خارجی است؛ دستاوردی که بتوان از آن در کارزار سیاسی داخلی استفاده کرد و از دیدگاه او هر قدرت نمایی در برابر ایران می تواند او را در برابر رقبای داخلی تقویت کند، اما این محاسبه همیشه با ریسک همراه است، زیرا افکار عمومی آمریکا تاثیرپذیر اما ناپایدار است و اگر جنگ پرهزینه شود، همان فضای متحرک علیه افکار عمومی می تواند فضایی باشد. تهدید لفظی، ترکیبی از واقعیتهای میدانی، فشارهای داخلی آمریکا، رقابت سیاسی ترامپ و تقویت لابیهای منطقهای است، اما باید دید که آیا این روند به تصمیم نهایی برای حمله منجر میشود یا صرفاً بخشی از یک تاکتیک فشار روانی است.
