ایران «کلمات مقدس» را بارها به زبان آورد/ شبه‌برجام در دسترس است

جان مرشایمر، استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو در مصاحبه ای به پرسش هایی درباره انباشت تجهیزات و تشکل های نظامی آمریکا در منطقه و تهدیدهای دونالد ترامپ، رئیس جمهور این کشور علیه ایران، نبود چشم انداز روشن برای دستیابی به «پیروزی» در صورت حمله احتمالی، احتمال بالای اشتباه بین تهران و واشنگتن و ادامه مذاکرات پاسخ داد.

به گزارش ایرنا، مرشایمر ​​می گوید پیش بینی تصمیمات دونالد ترامپ تقریبا غیرممکن است، اما پس از سخنرانی وی در وضعیت کشور، نشانه هایی وجود دارد که شاید ترامپ به دنبال راهی برای خروج از بحران است. با این حال نمی توان با قطعیت گفت که او از این حمله منصرف شده است.

به گفته وی، اولین نکته این است که باید دانست تقریباً همه کشورهای جهان به جز اسرائیل (رژیم) با حمله آمریکا به ایران مخالف هستند. اینطور نیست که عربستان سعودی و کشورهای خلیج فارس با خود فکر کنند که این فرصت عالی برای حمله به ایران است. برعکس، آنها با ایران در تماس هستند تا نشان دهند که مخالف حمله هستند و نمی خواهند در آن شرکت کنند. چین و روسیه نیز مخالف آن هستند و اروپایی ها نیز در سکوت موضع مشابهی دارند. تنها اسرائیل است که حامی جدی این اقدام است.

اینطور نیست که عربستان سعودی و کشورهای خلیج فارس با خود فکر کنند که این فرصت عالی برای حمله به ایران است. برعکس، آنها با ایران در تماس هستند تا نشان دهند که مخالف حمله هستند و نمی خواهند در آن شرکت کنند. چین و روسیه نیز مخالف هستند. نکته دوم این است که مشاوران نظامی ترامپ به او گفته اند که هیچ استراتژی عملی و قابل اعتمادی برای پیروزی در چنین جنگی وجود ندارد. این موضوع بسیار مهم است. همین هشدار در 14 ژانویه زمانی که ترامپ قصد حمله به ایران را داشت به ترامپ داده شد. در اینجا دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا نقش کلیدی دارد و همراه با مشاوران نظامی ترامپ به ترامپ هشدار داده است که وضعیت تغییر نکرده و گزینه نظامی عملی نداریم. از گزارش ها مشخص است که مشاوران سیاسی ترامپ نیز معتقدند (حمله) ایده بسیار بدی است و ترامپ دچار مشکل شده است.

نکته سوم وضعیت سیاسی داخلی آمریکاست. انتخابات میان دوره ای در ماه نوامبر در راه است، وضعیت اقتصادی خوب نیست و محبوبیت ترامپ در نظرسنجی ها کاهش یافته است. اگر دموکرات ها کنترل کنگره (سنا و مجلس نمایندگان) را در دست بگیرند، حتی احتمال استیضاح وی نیز وجود دارد. در نتیجه، فضای سیاسی کنونی پیرامون او مانند شنا کردن در آب‌های پر از کوسه است. بنابراین، عجیب نیست که مشاوران سیاسی او نیز به او توصیه می کنند که وارد چنین جنگی نشود.

محتوای سخنرانی ترامپ

به گفته مرشایمر، ترامپ در سخنرانی “وضعیت کشور” خود نگفته است که ایران باید غنی سازی را متوقف کند یا از موشک های بالستیک دست بردارد یا از حمایت از گروه هایی مانند حزب الله، حماس و حوثی ها (انصارالله) دست بردارد. اینها موضوعاتی است که در ماه گذشته بارها مطرح شد اما ایشان هیچ کدام را تکرار نکردند. تنها چیزی که او می گفت این بود که ایران نباید سلاح هسته ای داشته باشد و می خواهد آنچه را «کلمات مقدس» می خواند از ایران بشنود: «ما هرگز سلاح هسته ای نخواهیم داشت».

کمی قبل از سخنرانی ترامپ، وزیر امور خارجه ایران (عباس عراقچی) اعلام کرد که باورهای اساسی ما کاملاً روشن است. باید روی کلمه “روشن” تاکید کنم. عراقچی تاکید کرد: ایران تحت هیچ شرایطی سلاح هسته ای تولید نخواهد کرد. به نظر من اینها همان «کلمات مقدسی» است که ترامپ می خواهد و می تواند مبنای یک توافق باشد و به نظر می رسد که شما قصد جنگیدن ندارید.

بار دیگر تاکید می کنم که نمی گویم ترامپ به ایران حمله نمی کند، اما به نظر می رسد او به دنبال راه خروجی است. به نظر می رسد موضوع غنی سازی هسته ای نیست. عراقچی همزمان با تاکید بر اینکه ایران سلاح هسته‌ای نخواهد ساخت، تاکید کرد که ایران همزمان از غنی‌سازی دست نخواهد کشید و در نتیجه ترامپ می‌داند که موضوع غنی‌سازی روی میز نیست. من فکر می کنم شکی نیست که دو طرف می توانند به توافقی مشابه برجام دست یابند. به عبارت دیگر، اگر ایرانی‌ها باهوش باشند و با توجه به اینکه قطعاً می‌خواهند از جنگ دوری کنند و ما به سمت توافقی مشابه برجام برویم، ایرانی‌ها آن را توافق بهتری برای آمریکا و البته ایران می‌دانند و در اینجا ایران باید واقعاً به ترامپ کمک کند تا از موضع خود عقب نشینی کند. ترامپ خودش را گرفتار کرده است و اگر قرار است توافقی مشابه برجام امضا کند، هم ترامپ و هم ایرانی‌ها باید با هم همکاری کنند تا آن را توافقی بهتر برای همه نشان دهند و پرونده را ببندند.

آیا ایران بازیگر منطقی است؟

مرشایمر ​​به لابی اسرائیل و تلاش آن برای نشان دادن ایران به عنوان یک شیطان مجسم و غیرمنطقی اشاره کرد و تاکید کرد که معتقد است تصویر ایران در غرب به شدت مخدوش شده است. ایران کشوری دیوانه و غیرمنطقی نیست و در دهه های اخیر جنگی را آغاز نکرده است. به گفته وی، روایت غالب که ایران را تهدیدی غیرقابل توقف معرفی می کند، عمدتاً تحت تأثیر اسرائیل و لابی های حامی آن شکل گرفته است. همه شواهد نشان می دهد که ایران کشور منطقی است و وقتی به سخنان وزیر امور خارجه و صحبت های آیت الله خامنه ای گوش می دهید به نظر من منطقی است. آنچه می گویند با عقل سازگار است.

کمی قبل از سخنرانی ترامپ، وزیر امور خارجه ایران اعلام کرد که “باورهای اساسی ما کاملاً روشن است. باید بر کلمه “کاملاً واضح” تاکید کنم. عراقچی تاکید کرد که “ایران تحت هیچ شرایطی سلاح هسته ای تولید نخواهد کرد.” به نظر من اینها “حرف های مقدسی” است که ترامپ می خواهد و می تواند مبنای توافق باشد. اسراییل مقصر این فاجعه است و یک بازیگر لجام گسیخته و یاغی، اسرائیلی ها و لابی های اسرائیلی این را می دانند و کاری که انجام می دهند این است که اسرائیل را “قربانی” نشان می دهند و مدعی می شوند که ایران مقصر این هرج و مرج است، علاوه بر این، آنها می خواهند باور کنید که ایران یک کشور غیرمنطقی است و در نتیجه باید تغییر رژیم در آنجا اتفاق بیفتد.

اما حقیقت این است که ایران یک «بازیگر مرتد» در خاورمیانه نیست. از شما می پرسم آخرین باری که ایران شروع به جنگ کرد کی بود؟ فکر نمی‌کنم ایران معاصر جنگی را آغاز کرده باشد. ایران تقریباً در تمام نبردهایی که در سال‌های اخیر داشته همیشه قربانی بوده است. به یاد داشته باشید که این عراقی ها بودند که در اوایل دهه 1980 به ایران حمله کردند. این اسرائیل بود که قبل از حمله «تقابلی» ایران به آن حمله کرد.

چرا اسرائیل خواهان جنگ است؟

به گفته مرشایمر، یکی از دلایل تغییر نظر اسرائیل پس از منصرف شدن ترامپ از حمله به ایران در 14 ژانویه و همچنین درخواست از ترامپ برای اعلام آتش بس در جنگ 12 روزه ژوئن 2025، تجمیع نیروها و افزایش تجهیزات نظامی و دفاعی آمریکا در منطقه است که می تواند بهتر و موثرتر از حملات موشکی ژوئن در برابر ایران دفاع کند. با این حال، این شرایط به سختی برای آمریکا و اسرائیل ایده آل است. بسیاری از موشک ها از (لایه های دفاعی) عبور خواهند کرد.

پس چرا اسرائیل اکنون عمیقاً به نابودی ایران علاقه دارد؟ ظاهراً او می خواهد رژیم را تغییر دهد، اما آنچه واقعاً می خواهد تجزیه ایران است. او می خواهد همان کاری را که با سوریه کرد، با ایران نیز انجام دهد. اسرائیل ایران را یک تهدید وجودی می داند و معتقد است که «پنجره فرصت» برای تضعیف یا حتی تجزیه ایران در حال بسته شدن است. زیرا چین و روسیه به تدریج حمایت خود را از ایران افزایش می دهند و قدرت موشکی ایران نیز در حال پیشرفت است.

علاوه بر این، ایران به این نتیجه رسیده است که موشک های بالستیک یک سلاح جادویی برای آنها است. آنها همچنین موشک های مافوق صوت و بالستیک بیشتری تولید می کنند. آنها در حال حاضر قادرند صدمات قابل توجهی به اسرائیل وارد کنند. بنابراین اسرائیل می‌خواهد آمریکا را وارد جنگی عظیم کند که به تضعیف اساسی ایران منجر شود.

به گفته مرشایمر، اسرائیل حتی ممکن است یک جنگ طولانی را به یک پیروزی سریع و باریک ترجیح دهد، زیرا در هر صورت ایالات متحده درگیر باقی می ماند و در نهایت به هدف تضعیف ایران نزدیک می شود.

مفاهیم ژئوپلیتیکی

مرشایمر ​​تاکید می کند که در دنیای چند قطبی امروز، منافع آمریکا مستلزم روابط بهتر با روسیه است تا بتواند بر مهار چین تمرکز کند. تصمیم گیری درباره جنگ در اوکراین نیز به نفع آمریکاست. شاید بهتر بود این جنگ رخ نمی داد، زیرا در زمان شروع آن، آمریکا در اروپای شرقی مستقر شده بود و تسلیحات انبوه را در اختیار اوکراین قرار می داد، اگر می توانست برای رویارویی احتمالی و احتمالات دیگر در انبارهای خود ذخیره کند.

دوم اینکه ما روس ها را مجبور کردیم به سمت چینی ها بروند که این نقض الفبای موازنه قوا است. آمریکا و روسیه باید روابط دوستانه داشته باشند زیرا آمریکا عمدتاً می خواهد چین و آسیای شرقی را مهار کند. چین یک رقیب برابر است، نه روسیه. اگر نگاهی به رفتار آمریکا در عرصه بین المللی از بدو ورود به دنیای چندقطبی داشته باشید، مشخص می شود که رفتار ما با چین و روسیه با عقل سازگاری ندارد. حالا ایران را به این معادله اضافه کنید.

سیاست های کنونی واشنگتن روسیه، چین، ایران و حتی کره شمالی را به یکدیگر نزدیک کرده است. به نظر او، درگیر شدن در یک جنگ طولانی با ایران، توانایی آمریکا برای تمرکز بر شرق آسیا را تضعیف خواهد کرد. ما باید روابط خوبی با ایران داشته باشیم. ایران اساسا تهدیدی برای آمریکا نیست. بیایید امیدوار باشیم که حس ششم من که جنگی در کار نیست درست باشد، هر چند که خیلی قطعی نیست.