تهاجم نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به کشورمان باعث لغو سه بازی از هفته بیست و سوم لیگ برتر و تمامی بازی های هفته بیست و چهارم شده است. همچنین حتی اگر امروز جنگ تمام شود، هفته بیست و پنجم لیگ برتر به دلیل تعطیلی تمرینات تیم ها نمی تواند در ساعت مقرر برگزار شود. یعنی در سال جام جهانی، پایان لیگ برتر و البته دسته های پایین به یک چالش بسیار بزرگ تبدیل شده است.
طبق برنامه قبلی قرار بود لیگ برتر اواسط یا حداکثر 10 روز پایانی اردیبهشت ماه سال آینده به پایان برسد و تمرینات ملی پوشان برای حضور در جام جهانی آغاز شود. سال گذشته لیگ برتر ایران در 5 اردیبهشت ماه به پایان رسید اما امسال به دلیل جنگ 12 روزه شروع لیگ برتر به تعویق افتاد و با توجه به شرایط جنگی کنونی کشور، دو هفته (تا کنون) مسابقات لیگ برتر به تعویق افتاد. همچنین مسابقات لیگ پایین تعطیل شده است. در چنین شرایطی و با توجه به اینکه چشم انداز روشنی از پایان جنگ وجود ندارد، مدیران فدراسیون و سازمان لیگ باید در مورد برگزاری مسابقات و پایان آن تصمیمات متفاوتی اتخاذ کنند. در ادامه به بررسی چند سناریو احتمالی می پردازیم.
پایان لیگ بدون قهرمان
نزدیک ترین تجربه به تجربه فعلی فوتبال ایران لیگ اوکراین است. در سال 1400 پس از حمله روسیه به اوکراین، لیگ این کشور ابتدا به مدت 30 روز تعطیل شد و در نهایت پس از تثبیت نشدن شرایط، مسابقات بدون قهرمانی به پایان رسید. این تصمیم با اعلام سازمان لیگ فوتبال این کشور و بر اساس نظر اکثریت تیم های حاضر در لیگ گرفته شده است.
در حال حاضر 10 روز از شروع جنگ می گذرد اما با ادامه این روند ممکن است گزینه تعطیلی لیگ بین باشگاه ها رای گیری شود. علاوه بر این نباید فراموش کرد که اگرچه لیگ اوکراین فرصتی سی روزه برای تثبیت شرایط در نظر گرفته بود، اما این زمان با توجه به جام جهانی پیش رو برای ایران کمتر است.
پایان لیگ با قهرمانی استقلال یا پلی آف؟
ایده پایان لیگ با قهرمانی رهبر فعلی از ابتدا محکوم به شکست به نظر می رسد. بدون شک در لیگ برتر به دلیل نزدیک بودن تیم های بالای جدول و احتمال جابجایی رده های بالای جدول – اتفاقی که از ابتدای لیگ تاکنون بارها رخ داده است – تیم های مدعی حاضر به قبول تیم برتر فعلی به عنوان قهرمانی نخواهند بود. با این حال، از ترتیب پلی آف می توان برای تعیین قهرمان با تعداد کمی بازی استفاده کرد. یعنی مثلا چهار یا هشت تیم برتر لیگ در یک دوره پلی آف متمرکز به مصاف هم می روند و قهرمان مشخص می شود. در این صورت قهرمان لیگ با انجام حداکثر هفت بازی یا حداقل سه بازی مشخص می شود. این ماده برای لیگ های دسته پایین نیز قابل استفاده است. از آنجایی که در آن مسابقات ارتقاء حتی مهمتر از قهرمانی است، می توان با برگزاری پلی آف چهار یا هشت تیمی از تیم های برتر، تکلیف تیم های صعود کننده را بدون اینکه تیمی احساس کند با آن ناعادلانه رفتار شده است مشخص می شود.
تکلیف تیم های سقوط کرده چه می شود؟
لیگ برتر علاوه بر تعیین قهرمان، با مشکل تیم های سقوط کرده نیز مواجه است. برای بسیاری از تیم ها، بقا در لیگ برتر حتی مهمتر از قهرمانی برای برخی تیم های دیگر است. در این زمینه اگرچه می توان از پلی آف استفاده کرد اما به نظر می رسد برگزاری لیگ سال آینده با 18 تیم یعنی سقوط هیچ تیمی به دسته پایین تر در فصل جاری راه حل قابل قبولی باشد.
تعطیلات عید به لیگ برتر می رسد؟
تعطیلات نوروزی که مصادف با فیفادی بود، امسال می تواند فرصت کوچکی برای زنده نگه داشتن لیگ باشد. در صورت تثبیت شرایط کشور در چند روز آینده، امکان لغو تعطیلی تیم ها به دلیل عید نوروز وجود دارد تا تیم ها بتوانند هفته های معوقه را بازی کنند. در این صورت می توان امیدوار بود که لیگ تا اواسط اردیبهشت به پایان برسد. البته چنین روندی مستلزم کاهش تنش در منطقه و همچنین همکاری تیم هایی است که بازیکنان ملی پوش دارند چرا که این تیم ها باید در لیگ در فیفا بازی کنند.
برگزاری متمرکز بازی ها؟ امکان نداره!
اگر فوتبال ایران از نظر زیرساختی تجهیز می شد، می شد همه تیم های لیگ برتری را به مناطق شرق یا شمال کشور که کمترین آسیب را از جنگ متحمل شده بودند، انتقال داد و بازی ها در چهار ورزشگاه متمرکز و به صورت فشرده برگزار می شد، اما این امکان وجود ندارد. تنها دو ورزشگاه در استان خراسان فعال است و هیچ ورزشگاه قابل استفاده در استان های همجوار وجود ندارد. دو ورزشگاه قابل استفاده در منطقه شمال کشور وجود دارد. در واقع هیچ منطقه ای از کشور در حال حاضر چنین زیرساختی ندارد، حتی اگر چند استان درگیر باشند.
جام حذفی، مسابقات آسیایی و چند داستان دیگر
مسئولان سازمان لیگ باید علاوه بر تعیین سرنوشت لیگ برتر و دسته های پایین، تکلیف جام حذفی را هم مشخص کنند که هم اکنون در مرحله یک چهارم نهایی است. در صورت تلاش برای برگزاری این مسابقات می توان با برگزاری هفت دیدار و حتی متمرکز آن را تکمیل کرد. البته طبق اخبار سازمان لیگ، جام حذفی از اولویت کمتری نسبت به لیگ برخوردار است. همچنین شرایط تراکتوری که در لیگ نخبگان آسیا حضور دارد مشخص شود. این مسابقات در منطقه غرب به دلیل شرایط خاورمیانه به تعویق افتاده است اما مشخص نیست این تعویق تا چه زمانی ادامه خواهد داشت.
لیگ برتر امسال در شرایط عجیبی شروع شد، عجیبتر ادامه پیدا کرد و حالا در پیچیدهترین شرایط خود قرار دارد. باید دید در روزهای آینده با در نظر گرفتن همه جوانب چه تصمیماتی اتخاذ می شود، یعنی مسیری که کمترین آسیب را به باشگاه ها و منافع آنها وارد کند، شرایط تیم ملی و جام جهانی و زمان از دست نرود.
لازم به ذکر است سناریوهای ارائه شده برای شرایطی است که جنگ طولانی شود وگرنه در صورت تغییر شرایط می توان با کمی فشار روی تیم ها هفته های عقب افتاده را جبران کرد.
