کشورهای آسیایی بسیار بیشتر از کشورهای اروپایی و آمریکایی به عبور محموله های تجاری و انرژی خود از تنگه هرمز وابسته هستند.
به گزارش عصر ایران به نقل از بلومبرگ، بر اساس این وابستگی، کشورهای آسیایی در تلاش برای بازگشایی تنگه هرمز هستند.
در پاسخ به درخواست دونالد ترامپ برای باز کردن تنگه هرمز توسط خودشان، در بحبوحه اختلالات اقتصادی فزاینده، کشورهای آسیایی در حال رقابت برای به دست آوردن اهرم فشار و اتخاذ رویکردهای فردی هستند.
در حالی که مناقشه وارد دومین ماه خود می شود، دولت ها از هند تا فیلیپین در حال مذاکره با ایران برای عبور ایمن کشتی ها هستند، در حالی که حلقه های کوچکی برای یافتن راه حل دیپلماتیک – و حتی معاملات تجاری – تشکیل می دهند.
برخی از متحدان ایالات متحده، مانند ژاپن، از تلاش 35 کشور به رهبری لندن برای بازگرداندن آزادی دریانوردی به آبراهی که هفتهها پیش حدود یک چهارم تجارت نفت فراساحلی جهان را اداره میکرد، دنبال میکنند.
کشورهای دیگری مانند پاکستان و چین در حال ارائه طرح چند ماده ای خود برای صلح هستند، زیرا ایران کنترل شدیدی بر این شریان کشتیرانی دارد. ترامپ شامگاه چهارشنبه در یک سخنرانی نادر خطاب به ملت گفت تجارت در هفتههای آتی آسانتر میشود و مدعی شد که تنگه بهطور طبیعی باز خواهد شد تا ایران بتواند نفت بیشتری بفروشد.
ترامپ افزود: کشورهای جهان که از طریق تنگه هرمز نفت دریافت می کنند باید مراقب این گذر باشند. او از گفتن اینکه آیا ایالات متحده تلاش های خود برای کمک به چنین تلاش هایی را متوقف خواهد کرد یا خیر، خودداری کرد. وی گفت: ما کمک خواهیم کرد اما آنها باید در حفاظت از نفتی که به آن بسیار وابسته هستند پیش قدم شوند.
ایوت کوپر، وزیر امور خارجه بریتانیا روز پنجشنبه با همتایان خود از کشورهایی از جمله فرانسه، کانادا و امارات متحده عربی ریاست جلسه ای مجازی را بر عهده خواهد داشت تا درباره طرحی برای باز کردن این تنگه بحث و گفتگو کند، زیرا ترامپ پیشتر پیشنهاد کرده بود که جنگ با بسته شدن این آبراه پایان می یابد. سخنگوی دولت ژاپن گفت توکیو در حال بررسی این همکاری است. انتظار می رود دیگر شرکای ایالات متحده در آسیا، از جمله کره جنوبی و استرالیا، به آن ملحق شوند.
در این نشست رویکرد دیپلماتیک مشترک به این چالش و همچنین اهرمهای اقتصادی مانند تحریمها مورد بررسی قرار میگیرد و در صورت نیاز میتواند شرایطی را برای گزینههای نظامی احتمالی تعیین کند.
کشورهای آسیایی، از جمله ژاپن، که ممنوعیت قانونی برای اعزام ارتش خود به یک درگیری خارجی دارد، بعید است که نقش مهمی در استفاده از زور بازی کنند. تاکنون هیچ واکنش هماهنگی در سطح کشورهای آسیایی در خصوص تنگه هرمز صورت نگرفته است و هماهنگی ها به درخواست های گروهی برای پایان دادن به درگیری محدود شده است. این تا حدی به این دلیل است که در حالی که کشورهای اروپایی از نزدیک درباره جنگ ایران رایزنی کرده اند، بی اعتمادی در سراسر آسیا – به ویژه بین بزرگترین اقتصادهای آن، چین و ژاپن – چشم انداز اقدام مشترک را محدود می کند.
به گفته افراد آشنا، هند که مستقیماً با ایران برای عبور امن کشتیهای خود مذاکره کرده است، از کنترل جمهوری اسلامی بر تنگه هرمز حمایت نمیکند، بلکه میخواهد از مجامع چندجانبه مانند سازمان ملل متحد برای ترغیب تهران به بازگشایی این آبراه استفاده کند. مردم گفتند که مقامات دهلی نو نگران تشدید تنشها در صورت تهدید ترامپ به تصرف جزیره خارک هستند.
ویلیام کلاین که بیش از دو دهه به عنوان دیپلمات آمریکایی کار کرده است، گفت که مذاکره با ایران در مورد کشتیرانی ممکن است به عنوان یک راه حل موقت عمل کند، اما هیچ کس با کنترل نامحدود تنگه هرمز توسط یک کشور – به ویژه ایران، راحت نیست.
کلاین، شریک مشاوره ای مستقر در برلین در FGS Global، می گوید: «بسیاری از کشورها ممکن است از آتش بسی حمایت کنند که به بازگشایی تنگه اجازه دهد، حتی اگر ایران توانایی عملی خود را برای کنترل آن حفظ کند.
با ادامه بحران، بسیاری از کشورهای آسیایی متعهد به همکاری عمیق تر انرژی با دوستان دیپلماتیک خود شده اند. هند در حال تامین سوخت برای کشورهای همسایه مانند سریلانکا و بنگلادش است، در حالی که چین در روزهای اخیر محموله های گازوئیل و سایر سوخت ها را به کشورهای تشنه انرژی در سراسر جنوب شرقی آسیا صادر کرده است.
بر اساس گزارش رویترز به نقل از یک سند داخلی دولت ژاپن، یک تولیدکننده نفت و گاز تحت حمایت دولت ژاپن در حال مذاکره برای توافقنامه تسویه حساب با هند برای مبادله LPG با نفتا و نفت خام است.
سانای تاکایچی نخست وزیر ژاپن همچنین با رهبران فیلیپین، مالزی و جزایر مارشال تماس تلفنی داشت. او در اواخر ماه مارس به پارلمان گفت: «همکاری بینالمللی برای تضمین ناوبری ایمن در تنگه هرمز و کاهش تنشها در سریعترین زمان ممکن حیاتی است».
ماسفومی ایشی، دیپلمات سابق ژاپنی، گفت: “اگر با کشورهایی که کاملاً با موضع ما همسو هستند همکاری نکنید، روند پیچیده خواهد شد. ژاپن می تواند از این برای بهبود روابط با چین استفاده کند – اما همچنان بسیار پیچیده خواهد بود.”
در عوض، چین با همسایه خود پاکستان دست به دست هم داده است تا درخواست مشترکی برای آتش بس فوری و حفاظت از کشتیرانی از طریق تنگه به عنوان بخشی از یک پیشنهاد پنج ماده ای برای بازگرداندن صلح و ثبات در خلیج فارس و خاورمیانه صادر کند.
مائو نینگ، سخنگوی وزارت خارجه چین، از اظهار نظر در مورد اینکه آیا پکن به هر گونه تلاش بین المللی برای اطمینان از عبور ایمن نفت از این تنگه ملحق خواهد شد، خودداری کرد. او روز پنجشنبه در یک کنفرانس مطبوعاتی در پکن به خبرنگاران گفت: «نیاز فوری اکنون پایان دادن به جنگ است. و افزود که چین آماده ایفای نقش خود است.
بسیاری از دولت های منطقه تلاش کرده اند کانال های دیپلماتیک خود را با ایران باز نگه دارند. کره جنوبی نیز از محکوم کردن شدید هر دو طرف خودداری کرده است، در حالی که دولت ژاپن نیز مسیری را برای ارتباط با ایران گذاشته است.
کویچیرو تاناکا، دیپلمات سابق ژاپنی که اکنون استاد دانشگاه کیو در توکیو است، گفت: «وضعیت کنونی دریچه ای برای دیپلماسی ژاپنی برای احیای خود فراهم می کند. وی افزود: حتی اگر نقش فعالی نداشته باشد، حداقل یک نوع کانال ارتباطی خواهیم داشت.
وابستگی فزاینده جهانی چین به خاورمیانه برای انرژی، انتظارات برای نقش این کشور در کمک به امنیت منطقه را افزایش می دهد. با این حال، پکن تمایل کمی برای تعامل نشان داده است.
ریچارد مک گرگور، کارشناس ارشد مؤسسه لووی مستقر در سیدنی، که در هیئت مشاوران روابط دولتی چین در هیئت مشاوران روابط دولتی چین حضور دارد، گفت: «به نظر میرسد آنها نه مهارتهای دیپلماتیک دارند و نه تمایلی برای قرار دادن خود در مرکز یک توافق… چین ادعا میکند که چراغی برای ثبات در دنیای آشفته ترامپ است، اما گاهی این ثبات چیزی بیش از انزوا نیست».
