سعید خادمی در شرق نوشت: آتش بس همیشه به معنای پایان تنش نیست. بیشتر به این معنی است که شکل رقابت در حال تغییر است. با خاموش شدن اسلحه ها، میدان جنگ آرام می شود، اما رقابت به پشت صحنه می رود. جایی که اقتصاد، اطلاعات و ذهن جامعه نقش اصلی را ایفا می کند.
تجربه بسیاری از جنگهای بزرگ نشان میدهد که مهمترین شرط موفقیت هر آتشبس، رسیدن طرفها به نقطه تعادل است. نقطه ای که ادامه تنش برای هیچکس سودی ندارد. این حس تعادل اساس صلح پایدار است. اگر این تعادل از بین برود، حتی یک آتش بس طولانی نمی تواند از بازگشت بی ثباتی جلوگیری کند.
در عین حال باید پذیرفت که آتش بس ذاتاً وضعیتی شکننده است. تجربه نشان داده است که حتی در آرام ترین دوره ها نیز حفظ این تعادل مستلزم مشاهده مستمر، تصمیم گیری دقیق و پرهیز از ساده اندیشی است. آتشبس زمانی پایدار باقی میماند که همه طرفها بدانند که هزینههای شکستن آن بیشتر از فواید آن است و مکانیسمهای بازدارنده فعال باقی میمانند – حتی در سکوت.
در چنین دوره ای اقتصاد در خط مقدم است. ثبات قیمت ها، تردد کالاها و آرامش بازارها به طور مستقیم بر احساس امنیت جامعه تأثیر می گذارد. اگر این حوزه به درستی مدیریت نشود، حتی دستاوردهای مهم نیز در چشم مردم کم رنگ خواهد شد. در دوره پسا تنش، اقتصاد دیگر فقط یک موضوع مالی نیست. بخشی از روند حفظ صلح اجتماعی است.
در کنار اقتصاد، مدیریت اطلاعات اهمیت دو چندان می یابد. دوره آتشبس ظاهراً آرام است، اما دقیقترین مشاهدات، تحلیلها و ارزیابیها دقیقاً در همین زمان صورت میگیرد. کوچکترین اشتباه محاسباتی یا پیام اشتباه یا میدان دادن به افراطیون و تفرقه افکنان می تواند فضای عمومی را ملتهب کند. شفافیت، دقت و هماهنگی پیام ها و ایجاد شرایط پایدار برای صلح و انسجام اجتماعی در این مرحله بیش از هر زمان دیگری حیاتی است.
اما شاید حساس ترین قسمت ذهن و احساس جامعه باشد. جامعه ای که دوران تنش را پشت سر گذاشته و در حالت تعلیق روانی قرار دارد. هنوز مشخص نیست که بحران به پایان رسیده است یا فقط متوقف شده است. در چنین فضایی شایعات به سرعت پخش می شود، اعتماد عمومی شکننده تر می شود و هر پیام رسمی باید دقیق، اطمینان بخش و به موقع باشد. وقتی روایت درستی ارائه نمی شود، روایت های جایگزین به سرعت جای آن را پر می کنند.
به نظر می رسد آتش بس پایان تنش باشد. اما در واقع شروعی برای مدیریت هوشمندانه دوران پسا تنش است. در این دوره باید آرامش عمومی تقویت شود، اقتصاد تثبیت شود، اطلاعات با حساسیت بیشتری مدیریت شود و حس تعادل در جامعه نهادینه شود. اگر این فرصت به درستی هدایت شود، آتش بس به ثبات تبدیل خواهد شد. اگر نه، ممکن است فقط یک وقفه کوتاه قبل از بازگشت نوسان باشد.
آتش بس پایان نیست. این آغاز ایجاد صلح است که ماندگار خواهد بود.
