حذف امارات از اقتصاد ایران؛ چگونه خلا پر می شود؟

آیندهبر اساس آمار، امارات مهمترین منبع واردات کالا به ایران محسوب می شود.

بر اساس این گزارش; آمارهای رسمی نشان می دهد که کمی بیش از 30 درصد کالاهای وارداتی مانند موبایل و لوازم جانبی، خودرو و قطعات خودرو و حتی لوازم آرایشی و پوشاک از بنادر امارات وارد ایران می شود. از این حیث، کشوری که مساحت آن به اندازه خراسان جنوبی نباشد، سهمی بالاتر از چین، ترکیه و هر کشور دیگری در واردات کالا به ایران دارد. پس از جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران و با توجه به اتفاقات اخیر، رسانه ها در تجارت ایران و امارات از واژه سکته استفاده می کنند و موافقان قطع رابطه با امارات، زمان کنونی را بهترین زمان برای حذف این کشور از زنجیره تامین مواد کشور می دانند. واقعیت چیست؟

سهم امارات در اقتصاد ایران

حدود یک سوم کالاهای وارد شده به ایران در سال های اخیر از طریق امارات بوده است. برای بررسی بهتر لازم است به گزارشات اعلام شده توسط گمرک مراجعه شود. اطلاعات کاملی از تعداد کالاهای وارد شده در سال 1404 هنوز در دسترس نیست، اما اطلاعات سال 1403 نشان می دهد که دقیقاً 30.3 درصد از کل کالاهای وارد شده به ایران از طریق این کشور کوچک 83 هزار کیلومتر مربعی وارد شده است.

بر اساس آمار رسمی، 74 درصد از کالاهای وارداتی به ایران از کشورهای امارات، چین و ترکیه بوده و اقلام وارداتی به ایران در دو گروه مواد اولیه و کالاهای اساسی قرار می گیرند.

اهمیت امارات در اقتصاد ایران به واردات کالا محدود نمی شود. در جایی که صحبت از صادرات به میان می‌آید، ایران در سال‌های اخیر توانسته است مواد پتروشیمی، فلزات، میوه‌ها و مواد غذایی و حتی مصالح ساختمانی را به این کشور خلیج فارس ارسال کند..

مهمترین کالاهای وارداتی از امارات

واردات کالا از امارات به ایران به طور کلی به هفت دسته اصلی تقسیم می شود. همه چیز به این هفت دسته ختم نمی شود، بلکه فراوانی و اهمیت این هفت دسته از سایر گروه های کالایی بیشتر است.

در وهله اول تلفن همراه و لوازم جانبی قرار می گیرد. برای درک اهمیت این بخش کافی است نگاهی به اتفاقات این روزهای بازار موبایل بیندازیم. فعل و انفعالات این روزهای بازار هیچ ربطی به نوسان نرخ دلار ندارد، اما به گفته فعالان بازار، توقف واردات تلفن همراه به ایران باعث تغییر قیمت شده است. همانطور که قیمت برخی از گوشی های میان رده نسبت به قبل از جنگ مارس 1404 بین 40 تا 50 درصد افزایش یافته است.

خودرو و قطعات خودرو دومین موضوع مهم است. تا جایی که می توان ادعا کرد روند واردات قطعات متوقف شده است. لوازم آرایشی و بهداشتی، لوازم خانگی، پوشاک، عطر و ادکلن، تجهیزات و لوازم پزشکی از جمله کالاهایی هستند که عمدتا از امارات وارد می شوند.

اقلام وارداتی از امارات به ایران به دو گروه اصلی یعنی مواد اولیه تولید و کالاهای اساسی تقسیم می شود

آیا امارات جایگزینی برای اقتصاد ایران ندارد؟

امارات نقش انکارناپذیری در واردات کالا به ایران دارد اما نباید نقش سایر کشورها را نادیده گرفت. به عنوان مثال، چین سهمی نزدیک به امارات دارد.

طبق اعلام گمرک در سال 1403، 19 میلیارد دلار کالا از چین وارد ایران شده است. این عدد زمانی معنای عینی پیدا می کند که متوجه شویم سهم کالاهای وارداتی از چین به ایران 26.7 درصد از کل واردات است و تفاوت قابل توجهی با سهم کالاهای وارداتی از امارات ندارد. اما نباید از تفاوت چین و امارات در واردات کالا غافل شد. به عنوان مثال، تفاوت در زمان حمل و نقل یا مسائل مربوط به انتقال پول.

ترکیه سومین منبع مهم واردات کالا برای ایران است. در اینجا بخشی از مشکلات خاص شریان ایران و چین مرتفع شده و حدود 17.2 درصد از کل کالاهای وارداتی به ایران مشاهده می شود.

با وجود نوسانات سیاسی و چالش های پیش آمده پس از جنگ اخیر، نقش امارات به عنوان یک شریان مهم در تجارت خارجی ایران غیرقابل انکار است. با این حال، تقویت آمار تجارت با دیگر شرکای خود مانند چین و ترکیه می تواند نشان دهنده ظرفیت بالای اقتصاد ایران در تنوع بخشیدن به عرضه کالا و مدیریت ریسک باشد. هنوز برای قضاوت زود است، اما هر سناریویی در ماه ها و سال های آینده امکان پذیر است.

سهم کشورهای مختلف در واردات کالا به ایران