اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه روز پنجشنبه ۱۹ اردیبهشت در برنامه «من ایرانم» شبکه نسیم به مهمترین سوالات درباره آخرین وضعیت مذاکرات ایران و آمریکا پاسخ داد.
هدف از سفر دوم به اسلام آباد انتقال دیدگاه ها بود
وی در ابتدای این گفتگو با اشاره به سفر اخیر وزیر امور خارجه به پاکستان گفت: هدف اصلی از این سفر انتقال دیدگاه های خود به طرف پاکستانی بود. چند روز قبل از این سفر بحث های زیادی در مورد رفتن و نرفتن طرفین مطرح شد و رسانه ها به خصوص در داخل کشور بحث های گسترده ای را در این زمینه آغاز کردند. امیدوارم از این تجربیات درس بگیریم. موضوعی که باید به آن توجه کنیم این است که هر توییت یا نظر آمریکایی ها یا رسانه های آمریکایی بلافاصله ترجمه و در رسانه های ما منتشر نشود. زیرا بارها ثابت شده است که بسیاری از این مطالب نه تنها نادرست، بلکه برخی از آنها عمدی و گمراه کننده است. در برخی موارد رسانه های ما به سرعت این مطالب را منتشر کرده اند و برای ما کارساز نبوده است.
ما هر مذاکره ای را شفاف خواهیم کرد
اسماعیل بقایی با بیان اینکه باید خودمان را هم نقد کنیم و بگوییم در برخی موارد باید بهتر عمل می کردیم، گفت: از همان ابتدا به رسانه ها و شبکه های خود اعلام کردیم که اگر قرار است با طرف آمریکایی مذاکره شود، اطلاع رسانی می کنیم. سیاست ما از ابتدا این بوده است که با مردم خود صادق باشیم. اگر قرار باشد مذاکره شود، همه چیز را روشن می کنیم و اگر تغییر یا اتفاقی رخ دهد، دروغ ها برملا می شود. امیدوارم این تجربیات به ما در انتشار اخبار و اطلاعات با دقت بیشتری در آینده کمک کند.
ما قرار نیست به هر توییت یا نظر واکنش نشان دهیم
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به برتری طرف آمریکایی به ویژه از نظر تعداد و منابع رسانه ای، گفت: اما تجربه گرانبهایی داریم که نشان می دهد در بسیاری از موارد مطالبی که مطرح کردند پس از مدتی تغییر می کند و در نهایت مشخص می شود که آنطور که می گویند نبوده است. اگر بخواهیم این مورد خاص را بررسی کنیم، صحبت هایی شده است که هیئت آمریکایی به پاکستان رفته و در آنجا مستقر شده اند. باید به این نکته هم اشاره کنم که ما از ابتدا تصمیم گرفتیم تحت تاثیر رسانه سازی طرف مقابل نباشیم. ما قرار نیست به هر توییت یا نظر واکنش نشان دهیم. کار ما باید معطوف به خودمان باشد و اگر طرف مقابل اشتباه کرد، اجازه دهیم خودش با عواقب آن روبرو شود. ما از ابتدا گفتهایم که با آمریکا مذاکره نمیشود و تنها مذاکرهای که داریم با طرف پاکستانی بهعنوان میانجی است. این مذاکرات بر اساس یادداشتی است که بر پایان دادن به جنگ و موضوع هسته ای تمرکز دارد.
آمریکا در مورد لغو تحریم ها جدی نیست
بقایی گفت: در دوره ریاست جمهوری جدید آمریکا در یک سال و نیم گذشته بارها در این باره صحبت کردیم. پس از هر صحبتی، همزمان، طرف آمریکایی اقدامات نظامی علیه ایران انجام داده است. در حال حاضر مشخص است که آنها برای لغو تحریم ها جدی نیستند. شما نمی توانید مدعی لغو تحریم ها و در عین حال تشدید آنها باشید. بدتر از آن، دزدی دریایی و راهزنی دریایی علیه کشتی های ایرانی انجام می دهید. در موضوع هسته ای تجربه نشان می دهد که طرف مقابل از اشتباهات گذشته خود درس نگرفته است. مذاکره با ایالات متحده به هیچ وجه مذاکرات عادی نیست. این مذاکرات سابقه خونینی دارد و من دیگر نمی توانم از کلمه اعتماد استفاده کنم. باید گفت که ظن شدیدی بین ایران و آمریکا وجود دارد.
وی با بیان اینکه این شبهه تنها ناشی از حوادث اخیر نیست، بلکه به دلیل سابقه طولانی بی اعتمادی بین دو کشور است، گفت: این روند از قبل از انقلاب اسلامی شروع شده است. آمریکا همیشه انتظار دارد حداکثر خواسته خود را از طرف مقابل در مذاکرات بپذیرد و این باعث می شود که مذاکرات به نتیجه نرسد. ایران همواره پیشنهادات خود را مبنی بر پایان جنگ و آتش بس ارائه کرده است و ما نیز آتش بس را مقدمه ای برای پایان جنگ پذیرفته ایم.
ما آتش بس را به عنوان مقدمه ای برای پایان جنگ پذیرفتیم
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به اینکه بسته پیشنهادی 10 ماده ای ایران که عمدتا مبتنی بر پایان جنگ بود، گفت: آتش بس را پذیرفتیم زیرا مقدمه ای برای پایان جنگ بود.
بقایی بیان می کند که بدیهی است که در جریان مذاکره عبرت می گیرید، طرف مقابل را امتحان می کنید. گفت: ما تاکنون به آمریکا نیازی نداشته ایم. 40 روز مانده به آغاز اجلاس اسلام آباد بزرگترین جنایت تاریخ را مرتکب شدند. ترور رهبران یک کشور بی سابقه است. ترور کودکان در میناب و لیست بسیار طولانی است. این دو هفته برای ما امتحان بود. در همان روز اول، آنها شروع به نقض توافق آتش بس در لبنان کردند که جزء لاینفک آتش بس بود. بعد از سفر آقای عاصم منیر به تهران، تفاهم شد که ایشان به هر حال آتش بس در لبنان را پذیرفتند و ما هم متقابلاً آتش بس را پذیرفتیم.
آمریکا و اسرائیل به پیمان شکنی معروف هستند
وی با بیان اینکه دقیقا می دانستیم که اسرائیل به آتش بس احترام نمی گذارد و همواره این توافق را نقض کرده است، گفت: آمریکایی ها هم همینطور هستند اما به هر حال این بخشی از بسته ای بود که در روز اول روی آن توافق شد و میانجی پاکستانی هم آن را امضا کرد. این فقط ما نبودیم که این را گفتیم. این اتفاق نیفتاد و به همین دلیل است که ما اکنون اینجا هستیم. چگونه میتوانید کوچکترین اطمینان داشته باشید که طرف مقابل به تعهدات طولانیتر و دقیقتر عمل میکند، وقتی قرار است در طی یک آتشبس موقتی به تعهدات خود عمل نکند؟
بزرگترین تضمین برای عدم تکرار جنگ اقتدار ایران است/ عمان دوستی خود را ثابت کرد
سخنگوی وزارت امور خارجه در خصوص سفر به عمان و روسیه و امکان اخذ ضمانت از سایر کشورها گفت: بزرگترین تضمین برای انجام تعهدات متقابل قدرت شماست. هیچ تضمین دیگری وجود ندارد. نه حقوق بین الملل، نه سازمان کشورهای امنیتی. در نهایت، شما تنها کسی هستید که می توانید قدرت خود را کنترل کنید – همانطور که بارها و بارها آموخته ایم.
به هر حال دیپلماسی ادامه دارد. سفر ما به این معناست که پس از 40 روز درگیری با کشورهای منطقه، عمان دوست ماست. عمان هم در این 40 روز دوستی خود را ثابت کرد و ما هم همینطور. و همچنین اینکه او میانجی مذاکراتی بود که دو بار منجر به جنگ شد. کاری که آمریکا کرد نه تنها خیانت به دیپلماسی بود، بلکه خیانت به نهاد میانجیگری در حقوق بین الملل بود، خیانت به عمان نیز بود. عمان برای ما به عنوان کشور دوست ما در منطقه بسیار مهم است. سفر به عمان در راستای دیپلماسی منطقه ای ایران بود و اینکه ما نمی توانیم منطقه را رها کنیم. ما با کشورهای منطقه همسایه ابدی خواهیم بود.
وتوی روسیه و چین در شورای امنیت بسیار مهم بود
وی تصریح کرد: با روسیه قرارداد مشارکت راهبردی داریم. بر اساس آن توافق ما در زمینه های مختلف دفاعی، امنیتی، سیاسی و اقتصادی با یکدیگر همکاری می کنیم. ارتباط این مذاکرات و پایان جنگ این است که ما باید با همه کشورها صحبت کنیم، توضیح دهیم، مواضع خود را توضیح دهیم. این مهم است. نتیجه این مذاکرات دیپلماتیک این بود که در یک مرحله با همکاری روسیه و چین بر یک اقدام بسیار موذیانه برخی کشورها در شورای امنیت سازمان ملل غلبه کردیم. وتوی قطعنامه بسیار مهم بود. در طول مسیر باید مدام با دوستان مشورت کنیم چون این داستان ادامه خواهد داشت. ما در میدان با دشمن خود می جنگیم، اما باید خود را در عرصه دیپلماسی و رسانه ای مجهز کنیم. ما باید به طور منظم با دوستان خود در سازمان بین المللی، به ویژه کشورهای عضو دائم شورای امنیت، روسیه و چین ارتباط برقرار کنیم.
کشورهای منطقه نتیجه درگیری با ایران را دیدند
سخنگوی وزارت امور خارجه تاکید کرد: منطقه باید بداند که جمهوری اسلامی ایران دشمن آنها نیست. گفت: کشورهای منطقه نتیجه درگیری با ایران را دیدند. نتیجه اعتماد به آمریکا را دیدندنتیجه دوستی با ایران را هم دیدند. عمان کشوری بود که علیرغم فشارهایی که به آن وارد شد، موضع بسیار مسئولانه و سازنده ای داشت. برای شما خیلی آسان نیست که در شورای همکاری خلیج فارس شرکت نکنید و تصمیم دیگری بگیرید، زیرا آنها آگاهانه و واقعاً عاقلانه تشخیص دادند که دشمنی با بزرگترین کشور منطقه، کشوری که دوستی خود را با کشورهای منطقه ثابت کرده است، نه عاقلانه است و نه منطقی.
میانجی رسمی مذاکرات همچنان پاکستان خواهد بود
بقایی در خصوص تغییر احتمالی میانجی در مذاکرات گفت: کشورهای زیادی هستند که با هر قصدی دوست دارند کمک کنند. بسیاری از آنها نیت مثبت دارند، اما میانجی رسمی مذاکرات همچنان پاکستان خواهد بود. پاکستان رفتار متعادلی داشته است، رفتار خوبی داشته است. پاکستان همسایه و دوست ما است و توانایی خود را در میانجیگری نشان داده است. اختلاف نظر ایران و آمریکا یک اختلاف نظر ساده مثلا ارزی یا اقتصادی نیست. این یک چشم انداز است، سابقه ای 47 ساله دارد
