یک خورشید با سطحی سوزان و فورانهای شدید، که در آن شعلههای خورشیدی و پرتابهای جرم تاجی، ذرات باردار را در سراسر منظومه شمسی پرتاب میکنند که به اندازه کافی قدرتمند است که ماهوارهها را مختل کند، به زیرساختها آسیب برساند و در موارد شدید، شبکههای برق را فلج کند، میتواند یکی از گزینههای شما باشد.
همچنین می توانید زهره، سیاره خواهر زمین و جهنم مذاب را نام ببرید. جایی که باران اسید سولفوریک بسیار غلیظ می بارد و فشار هوا روی سطح آن 92 بار استخوان ها را خرد می کند. یا صفحه حلقه ای نمادین زحل، یکی از زیباترین مناظر منظومه شمسی، مگر اینکه در میانه آن باشید تا متوجه شوید که در میدانی پرسرعت از یخ و تکه سنگ قرار دارید که با سرعت هزاران متر در ثانیه شما را تکه تکه می کند.
حتی بهتر از آن، قمر مشتری آیو چطور؟ فعال ترین جهان آتشفشانی در همسایگی ما، که سطح آن به طور مداوم با فوران هایی که هر چیزی روی زمین را کوتوله می کند، تجدید می شود. دریاچههای گدازه میجوشند، تودههای گوگرد صدها مایل به فضا شلیک میکنند و مطمئناً نمایشی دراماتیک خواهد بود. کمربندهای پرتوهای شدید مشتری را اضافه کنید، آیو می تواند در چند ثانیه یک انسان را بکشد.
اینها همه پاسخ های معقولی هستند، اما در عین حال، به نوعی اشتباه هستند.
زیرا بزرگترین تهدید برای بشریت در منظومه شمسی با درجه حرارت بالا، اندازه یا فاصله تعریف نمی شود. این تهدید با چیزی بسیار ظریفتر و پیش پا افتادهتر تعریف میشود: نزدیکی، غیرقابل پیشبینی بودن، و وابستگی روزافزون ما به لایهای از فضا که به سختی متوجه آن میشویم.
خطرناک ترین مکان در منظومه شمسی فضای درست بالای سر ماست.
اطراف زمین منطقه نسبتا نازکی از فضا است که برای زندگی مدرن حیاتی است. این جایی است که ماهوارهها فقط چند صد مایل بالاتر از زمین در مدار پایین زمین (LEO) و دورتر در مدارهای زمین ثابت و میانی زمین میچرخند.
این منطقه سیستم های نامرئی را که ما بدیهی می دانیم تغذیه می کند، برای مثال سیستم ناوبری GPS، پیش بینی آب و هوا، ارتباطات جهانی، شبکه های زمان بندی و سیستم مالی جهانی که به آن وابسته است، و همچنین زیرساخت های دفاعی و نظارتی.
به طور خلاصه، بخش بزرگی از تمدن مدرن به عملکرد روان این نوار باریک از فضا بستگی دارد. مشکل این است که همیشه اینطور نیست و اگر اینطور نباشد، می تواند فاجعه بار باشد.
فضای نزدیک زمین به طور فزاینده ای شلوغ می شود. نه فقط با ماهواره های فعال، بلکه با زباله ها. میلیون ها قطعه زباله تنها در مدار پایین زمین وجود دارد که بیشتر آنها با سرعت چند برابر یک گلوله حرکت می کنند. تعداد زیادی ماهواره از کار افتاده وجود دارد. قطعاتی از برخوردهای اخیر این منطقه را پوشانده است. ذرات فلزی و حتی ذرات رنگ با سرعتی تا 28000 کیلومتر در ساعت حرکت می کنند و تنها وسعت فضا مانع از برخورد آنها می شود.
در چنین سرعت هایی، حتی یک جسم کوچک انرژی جنبشی عظیمی دارد. برخورد با یک قطعه زباله به اندازه یک پیچ می تواند یک ماهواره کوچک را از بین ببرد. قطعات بزرگتر می توانند فضاپیما را کاملاً متلاشی کرده و زباله های بیشتری را در اثر زنجیره ای به نام سندرم کسلر ایجاد کنند.
این یک ریسک تئوری نیست. قبلا هم اتفاق افتاده است. برخورد ماهواره ها باعث ایجاد ابرهای زباله می شود که سال ها و حتی دهه ها در مدار می مانند. هر جسم جدید احتمال برخورد بیشتر را افزایش می دهد. هر برخورد تعداد خطرات را چند برابر می کند.
برخلاف خشونت چشمگیر یک قمر آتشفشانی یا یک شعله خورشیدی، این یک فاجعه آهسته است، فاجعه ای که خود ما نیز به طور فعال در آن سهیم هستیم.
گویی زباله های مداری کافی نبودند، فضای نزدیک زمین نیز جایی است که اثرات فعالیت خورشیدی به طور مستقیم در آن احساس می شود. هنگامی که خورشید انفجار قدرتمندی از تابش یا ذرات باردار ساطع می کند، می تواند با میدان مغناطیسی زمین و جو فوقانی آن تعامل داشته باشد. نتایج از شفق های قطبی زیبا تا اختلالات جدی متغیر است. خرابی ماهواره و جی پی اس و اختلال در شبکه های ارتباطی و برق از جمله این اختلالات است.
یک رویداد خورشیدی، اگر به اندازه کافی بزرگ باشد، می تواند عواقب عمیقی برای جامعه مدرن داشته باشد. در سال 1859، رویداد Carrington، شدیدترین طوفان ژئومغناطیسی ثبت شده، سیستم های تلگراف را نابود کرد. امروز، یک رویداد مشابه می تواند همه چیز را از حمل و نقل هوایی گرفته تا بانکداری را مختل کند. باز هم، خطر فقط در خود رویداد نیست، بلکه در وابستگی ما به سیستمهای آسیبپذیر فعال در منطقه است.
لایه دیگری از خطر وجود دارد که کمتر اما بسیار چشمگیرتر است. اجرام نزدیک به زمین سیارک ها و دنباله دارها به طور منظم مدار زمین را قطع می کنند. اکثر آنها بی ضرر هستند، اما برخی خطرناک هستند. اگرچه برخوردهای بزرگ نادر هستند، اما پیامدهای آن بسیار زیاد است. رویداد انقراضی که دایناسورها را از بین برد توسط سیارکی به قطر حدود 10 کیلومتر رخ داد. حتی اشیاء بسیار کوچکتر نیز می توانند باعث ویرانی منطقه ای شوند.
آنچه این را خطرناک می کند فقط خود برخورد نیست، بلکه عدم اطمینان است. شناسایی و ردیابی این اجرام تلاشی مداوم است و در زمان نگارش این مقاله، حدود 41549 جرم نزدیک به زمین شناخته شده و در حال ردیابی است که 879 مورد از آنها بزرگتر از یک کیلومتر قطر دارند، اما همه آنها شناخته شده نیستند.
برخی از آنها از مسیرهایی نزدیک می شوند که تشخیص زودهنگام را دشوار می کند. یکی از آن جهت ها از سمتی است که نور خورشید در آن می تابد. و حتی اگر چند هفته قبل متوجه شویم که یکی از آنها به ما می آید، واقعاً برنامه خاصی نخواهیم داشت.
بنابراین چه چیزی فضای نزدیک به زمین را خطرناک ترین مکان در منظومه شمسی می کند؟ نه اینکه شدیدترین محیط را داشته باشد. نه اینکه خشن ترین باشد. حتی غیر قابل پیش بینی ترین. بلکه جایی است که: ریسک ها ثابت هستند، ریسک ها در حال افزایش هستند و قرار گرفتن در معرض ما مطلق است، نه فرضی.
با گسترش حضور انسان در فضا، این خطر اهمیت بیشتری پیدا می کند. هر ساله ماهواره های بیشتری به فضا پرتاب می شوند. ابرصورت فلکی از ماهواره ها برای ارائه اینترنت جهانی در حال شکل گیری هستند. برنامههای ایستگاههای فضایی، مأموریتهای ماه و سفرهای آینده به مریخ همگی از این محیط مداری میگذرند یا به آن بستگی دارند.
مدیریت فضای نزدیک به زمین در حال تبدیل شدن به یکی از چالش های اصلی عصر فضا است. این امر مستلزم هماهنگی، قانونگذاری، نوآوری های تکنولوژیکی و شاید از همه سخت تر، همکاری جهانی است. زیرا برخلاف خطرات یک سیاره دور، این مشکلی است که نمی توانیم نادیده بگیریم.
