بعدی- تعداد دفعات استحمام در هفته به عوامل دیگری مانند سن، تغییرات هورمونی، آب و هوای محل زندگی و جنسیت بستگی دارد.
بر اساس گزارشی به نقل از هاف پست، هیچ چیز مثل دوش آب گرم بعد از یک روز طولانی نیست. گرما بدن را آرام می کند، کف صابون آلودگی ها را از بین می برد و گویی تمام استرس های روحی روز با آب شسته می شود. اما حتی اگر چند دهه است که دوش گرفتن بخشی جدایی ناپذیر از زندگی ما بوده است، هنوز سوالات بی پاسخ زیادی در مورد آن وجود دارد. صبح دوش گرفتن بهتر است یا شب؟ بهترین زمان برای ماندن در زیر آب چه زمانی است؟ و مهمتر از همه: آیا ممکن است در تمیزی زیاده روی کرد؟
برخلاف تصور رایج که دوش گرفتن روزانه نشانه سلامتی برتر است، متخصصان پوست معتقدند که این ضرورت برای همه یکسان نیست. در واقع، دوش گرفتن هر روز لزوما “بهتر” نیست و همه اینها به نوع پوست و سبک زندگی شما بستگی دارد.
عوامل تعیین کننده: پوست شما چه می گوید؟
دکتر آدرونکه اوبایومی، متخصص پوست و مو، در گفتگو با رسانه ها تاکید کرد که برای بسیاری از بزرگسالان سالم که فعالیت بدنی شدیدی ندارند، دوش گرفتن روزانه یا یک روز در میان کاملاً خوب است. اما او یک استثنا مهم را قائل است: “اگر پوست خشک یا حساسی دارید یا از شرایطی مانند اگزما رنج می برید، کاهش دفعات حمام کردن به دو یا سه روز یک بار می تواند به حفظ سد طبیعی و رطوبت پوست شما کمک کند.”
علاوه بر نوع پوست، عوامل دیگری نیز در تعیین برنامه استحمام نقش دارند:
- سن: با افزایش سن، پوست نازکتر میشود و چربی کمتری تولید میکند، بنابراین سالمندان معمولاً نیاز به دوش گرفتن کمتر دارند.
- تغییرات هورمونی: بلوغ، بارداری یا یائسگی ممکن است نیاز به دوش گرفتن را به دلیل نوسانات هورمونی و افزایش تعریق افزایش دهد.
- جنسیت: مردان معمولاً غدد چربی فعال تری دارند و بیشتر عرق می کنند.
- آب و هوا و سبک زندگی: زندگی در مناطق گرم و مرطوب یا داشتن مشاغل فعال (مانند مربیان ورزشی، کارگران ساختمانی یا کادر پزشکی) نیاز به دوش گرفتن مکرر دارد.
با این حال، دکتر اوبایومی خاطرنشان می کند که برخی از قسمت های بدن استثنا هستند: “صرف نظر از اینکه چه زمانی دوش کامل می گیرید، شستن روزانه صورت، زیر بغل و اندام تناسلی برای همه ضروری است، زیرا این نواحی نقاط داغ باکتری و بو هستند.”
خطرات پنهان حمام کردن زیاد
ممکن است بپرسید، چگونه تمیزی بیش از حد می تواند مشکل ساز باشد؟ پاسخ در میکروبیوم پوست نهفته است. پوست ما فقط یک لایه محافظ نیست، بلکه اکوسیستمی از چربیهای مفید، باکتریهای خوب و میکروارگانیسمها است که به عنوان یک مانع محافظ عمل میکنند.
دکتر حمدان عبدالله حامد، متخصص پوست توضیح می دهد: هر بار که دوش می گیریم به خصوص با آب گرم، این لایه محافظ شسته می شود. این می تواند منجر به عواقب فراتر از سطح شود، از جمله:
1. تحریکات پوستی، خارش و خشکی شدید.
2. ایجاد ترک های کوچک در پوست که راه را برای ورود باکتری ها، کثیفی ها و مواد حساسیت زا باز می کند.
3. افزایش خطر عفونت های پوستی و واکنش های آلرژیک.
4. تشدید بیماری هایی مانند پسوریازیس و اگزما.
نکته جالبتر بحث «حافظه ایمنی» است. دکتر حامد معتقد است که سیستم ایمنی ما برای ایجاد یک سد دفاعی قوی نیاز به قرار گرفتن کنترل شده در معرض میکروارگانیسم ها دارد. شستشوی بیش از حد می تواند توانایی بدن را برای توسعه این حافظه ایمنی و مبارزه با عوامل خارجی کاهش دهد.
ملاحظات ویژه برای پوست تیره
نکته کلیدی که اغلب نادیده گرفته می شود، تأثیر دفعات حمام کردن بر رنگ های مختلف پوست است. دکتر اوبایومی هشدار می دهد که برای افرادی که پوست تیره دارند، شکسته شدن سد دفاعی پوست می تواند منجر به خشکی شدید شود که خود را به صورت پوست «خاکستری یا کدر» نشان می دهد. همچنین تحریک مزمن پوست در این افراد می تواند باعث ایجاد لکه های تیره (هیپرپیگمانتاسیون پس از التهاب) شود. بنابراین حفاظت از لایه چربی پوست برای این گروه اهمیت دو چندان دارد.
دستورالعمل های حرفه ای برای دوش استاندارد
نحوه دوش گرفتن به اندازه دفعات دوش گرفتن مهم است. متخصصان توصیه های زیر را برای حفظ سلامت پوست ارائه می دهند:
۱. کنترل دمای آب: آب گرم بهترین گزینه است. دکتر اوبایومی میگوید: «اگر وقتی از حمام بیرون میروید، پوستتان قرمز است، آب خیلی داغ بوده است. اگرچه آب گرم تسکین دهنده است، اما دشمن شماره یک روغن های طبیعی پوست است.
۲. مدیریت زمان: دوش گرفتن نباید بیش از 5 تا 10 دقیقه طول بکشد. ایستادن طولانی مدت زیر دوش منجر به از بین رفتن رطوبت در بافت های عمیق پوست می شود.
۳. از صابون در همه جا استفاده نکنید: این ممکن است عجیب ترین نکته باشد، اما لازم نیست کل بدن خود را با صابون بشویید. تمرکز اصلی باید بر روی مناطقی باشد که بو تولید می کنند یا محل تجمع باکتری ها هستند (بغل، پاها، کشاله ران و چین های پوست). بقیه بدن فقط با آب قابل شستشو است.
۴. در انتخاب مواد شوینده دقت کنید: از صابون های معطر و تند خودداری کنید. همچنین صابون های آنتی باکتریال لزوما انتخاب بهتری نیستند، زیرا باکتری های مفید پوست را نیز از بین می برند. یک پاک کننده ملایم و بدون عطر بهترین دوست پوست شماست.
۵. خشک کردن و هیدراتاسیون اولیه: پس از خروج از حمام، حوله را روی پوست نکشید. بلکه با ضربه های ملایم پوست را خشک کنید. بلافاصله پس از آن، زمانی که پوست هنوز کمی مرطوب است، از یک مرطوب کننده استفاده کنید. استفاده از کرم ها یا پمادها در این زمان به حفظ رطوبت در پوست کمک می کند.
نتیجه گیری: هیچ نسخه واحدی وجود ندارد
در نهایت، بهداشت فردی یک موضوع بسیار شخصی است. دکتر حامد می گوید: «ما روال ها، رژیم ها و سبک زندگی متفاوتی داریم، بنابراین نیازهای مراقبتی ما متفاوت است. نکته کلیدی این است که تعادلی پیدا کنید که در آن احساس تمیزی و راحتی داشته باشید و سلامت ساختاری پوست شما قربانی وسواس پاکیزگی نشود. گوش دادن به سیگنال های بدن، مانند خارش یا پوسته پوسته شدن بعد از دوش گرفتن، بهترین راهنما برای تنظیم دفعات دوش گرفتن است.
