دیدار ترامپ و شی چگونه می‌تواند روابط ابرقدرت‌ها را در سال‌های آینده شکل دهد؟

این روزها تدابیر امنیتی در اطراف میدان تاریخی تیان آن من پکن تشدید شده است و شایعاتی در مورد برگزاری رژه ویژه یا یک رویداد بزرگ و برنامه ریزی شده در شبکه های اجتماعی منتشر شده است.

بی‌بی‌سی گزارش می‌دهد که آمادگی‌ها برای این رویداد بزرگ با زمزمه‌هایی همراه بوده است، اما به نظر می‌رسد چین آماده است تا نمایشی دیدنی برای دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا به نمایش بگذارد.

این سفر شامل گفتگوهای رسمی، یک شام و بازدید از معبد بهشت ​​است. این مجموعه ای از معابد امپراتوری خواهد بود که امپراتوران چین برای برداشت محصول خوب دعا می کردند.

هم دونالد ترامپ و هم شی جین پینگ امیدوارند که این دیدار مثمر ثمر باشد. نشست دو رهبر قدرتمند جهان قرار است یکی از تاثیرگذارترین دیدارهای سال های اخیر باشد.

روابط آمریکا و چین ماه ها برای ترامپ اولویت بالایی نداشت. او بر جنگ با ایران، عملیات نظامی در نیمکره غربی و مسائل داخلی تمرکز کرده است. اما این هفته همه چیز تغییر می کند. آینده تجارت جهانی، افزایش تنش ها در تایوان، و رقابت با فناوری های پیشرفته همگی در خطر هستند.

از نظر اقتصادی، جنگ تجاری جاری با ایالات متحده و درگیری با ایران ممکن است خبر بدی برای شی جین‌پینگ باشد، اما از نظر ایدئولوژیکی و سیاسی، وضعیت یک موهبت است و او احساس می‌کند که دست بالا را دارد.

این سفر می تواند زمینه ساز همکاری یا درگیری آینده در سال های آینده باشد.

واسطه پنهان ایران؟

در حالی که جنگ ایران وارد سومین ماه خود می شود، چین بی سر و صدا در تلاش است تا به عنوان یک میانجی صلح عمل کند. پکن همراه با پاکستان به عنوان میانجی در جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران عمل کرده است.

در ماه مارس، مقامات پکن و اسلام آباد طرحی پنج ماده ای برای برقراری آتش بس و بازگشایی تنگه هرمز ارائه کردند. مقامات چینی نیز پشت درهای بسته، همتایان ایرانی خود را به آرامی پای میز مذاکره آوردند.

شکی نیست که چین علیرغم قدرت نمایی مداوم خود، مشتاق پایان دادن به این جنگ است.

اقتصاد این کشور کندتر از گذشته رشد می کند و این کشور با افزایش نرخ بیکاری دست و پنجه نرم می کند. افزایش قیمت نفت باعث افزایش قیمت تمام شده کالاهای پتروشیمی شده است. از منسوجات گرفته تا پلاستیک. برای برخی از تولیدکنندگان افزایش این هزینه ها تا 20 درصد بوده است.

چین به دلیل ذخایر قابل توجه نفت و رهبری آن در انرژی های تجدیدپذیر و خودروهای الکتریکی تا حدی از بدترین پیامدهای بحران سوخت در امان مانده است. اما جنگ فشار بیشتری بر اقتصاد کند چین وارد می کند. اقتصادی که به شدت به صادرات وابسته است. اما اگر قرار باشد این کشور برای کمک به آمریکا اقدام کند، بدون شک انتظاراتی در مقابل خواهد داشت.

سفر هفته گذشته عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران به پکن ظاهراً با هدف نشان دادن نفوذ و نفوذ چین در خاورمیانه بوده است.

ایالات متحده به دقت این تحولات را زیر نظر داشت. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا گفت: “امیدوارم چینی ها آنچه را که او باید بشنود به او بگویند؛ و این این است که آنچه در تنگه انجام می دهید باعث انزوای جهانی شما می شود. در این مورد، شما مردم خوبی نیستید.

ایالات متحده همچنین تلاش کرده است چین را متقاعد کند تا از تصویب قطعنامه جدید شورای امنیت سازمان ملل در محکومیت حملات ایران به کشتی هایی که قصد عبور از تنگه هرمز را دارند، جلوگیری نکند. این پس از آن است که چین و روسیه پیشنهاد قبلی را وتو کردند.

علی واین، مشاور ارشد پژوهشی و کنشگری در حوزه روابط آمریکا و چین در گروه بین المللی بحران می گوید: اگر قرار باشد ایران را با ثبات به میز مذاکره بازگردانیم، آمریکا به این نتیجه رسیده است که چین در این مسیر نقش خواهد داشت.

از سوی دیگر، دونالد ترامپ ظاهراً چندان نگران روابط نزدیک چین با تهران نیست. در حالی که ایالات متحده اخیراً یک پالایشگاه واقع در چین را به دلیل انتقال نفت ایران تحریم کرده است، رئیس جمهور ایالات متحده هفته گذشته نقش هرگونه حمایت چین از ایران را در جریان این درگیری کم اهمیت جلوه داد.

او به یک خبرنگار آمریکایی گفت: این همان چیزی است که هست، اینطور نیست؟ ما هم علیه آنها کارهایی انجام می دهیم.»

آینده تایوان

دولت ترامپ پیام های متفاوتی به تایوان ارسال کرده است.

در دسامبر گذشته، ایالات متحده توافقی را برای فروش 11 میلیارد دلار تسلیحات به تایوان اعلام کرد. اقدامی که خشم دولت چین را برانگیخت. با این حال، ترامپ تمایل آمریکا برای دفاع از تایوان را کم اهمیت جلوه داده است. جزیره ای که چین آن را بخشی از خاک خود می داند.

ترامپ درباره شی جین پینگ گفت: «او تایوان را بخشی از چین می‌داند و به او بستگی دارد که چه کاری انجام خواهد داد.

وی همچنین گفت که تایوان به اندازه کافی برای تضمین های امنیتی آمریکا هزینه نمی کند و افزود که “هیچ چیزی به ما نمی دهد”. ترامپ سال گذشته تعرفه 15 درصدی بر تایوان وضع کرد و این کشور را به «دزدیدن» صنعت تولید نیمه هادی از آمریکا متهم کرد.

هفته گذشته، مارکو روبیو گفت که تایوان موضوع گفتگو در طول این سفر خواهد بود، اگرچه هدف این نیست که به منبع جدیدی از تنش بین دو ابرقدرت تبدیل شود.

او گفت: «ما به هیچ رویداد بی‌ثبات‌کننده‌ای در رابطه با تایوان یا هر جای دیگری در منطقه هند و اقیانوس آرام نیاز نداریم». و من فکر می کنم که این به نفع ایالات متحده و چین است.”

از سوی دیگر چین نشان داده که در این مذاکرات تایوان برایش در اولویت است. وانگ یی، وزیر امور خارجه چین هفته گذشته در تماس تلفنی با آقای روبیو گفت که امیدوار است آمریکا “انتخاب های درست” را انجام دهد.

پکن با ارسال تقریباً روزانه هواپیماهای جنگی و کشتی های دریایی به اطراف جزیره، فشار نظامی روزانه خود را بر تایوان افزایش داده است.

برخی از تحلیلگران معتقدند که مقامات چینی ممکن است به دنبال تغییر ادبیات مربوط به تایوان باشند. عباراتی که برای اولین بار در سال 1982 با دقت جمع آوری شد. سیاست اخیر واشنگتن این است که در حال حاضر از استقلال تایوان حمایت نمی کند. آیا پکن می تواند به دنبال ادبیات قوی تری باشد؟ همانطور که در «ایالات متحده با استقلال تایوان مخالف است».

جان دلوری، کارشناس ارشد مرکز جامعه آسیا در روابط ایالات متحده و چین گفت: «واقعاً فکر نمی‌کنم رئیس‌جمهور شی با آن موافقت کند». حتی اگر ترامپ چیزی خارج از چارچوب بگوید که به نظر می رسد نوعی عقب نشینی در مورد تایوان باشد، زیرا او خیلی مراقب زبان خود نیست، چینی ها بهتر از این می دانند که بیش از حد روی آن حساب کنند، زیرا او می تواند یک هفته بعد با یک پست در Truth Social همه چیز را معکوس کند.

مکالمات تجاری حساس

در بیشتر سال 2025، به نظر می رسید که ایالات متحده و چین در آستانه یک جنگ تجاری جدید قرار داشته باشند. جنگی که می تواند پایه های اقتصاد جهانی را متزلزل کند.

ترامپ بارها تعرفه ها را بر بزرگترین شریک تجاری آمریکا افزایش و سپس کاهش داد. تعرفه هایی که گاهی به بیش از 100 درصد می رسد.

در پاسخ، چین صادرات عناصر کمیاب خاکی به آمریکا و همچنین خرید محصولات کشاورزی آمریکا را محدود کرد. اقدامی که کشاورزان را در ایالت های کلیدی که به ترامپ رای دادند ضربه زد.

اما از زمانی که ترامپ و شی جین پینگ در اکتبر گذشته در کره جنوبی با یکدیگر ملاقات کردند، تب تنش ها تا حد زیادی فروکش کرده است. حکم دادگاه عالی در ماه فوریه که قدرت یکجانبه رئیس‌جمهور را برای اعمال تعرفه‌ها محدود می‌کرد، همچنین به مهار غرایز تجاری پرنوسان ترامپ کمک کرد.

با این حال، ترامپ و شی هنوز موضوعات زیادی برای گفتگو در نشست پکن خواهند داشت. رئیس جمهور آمریکا به دنبال افزایش خرید محصولات کشاورزی آمریکایی از چین خواهد بود. در مقابل، چین مطمئناً ایالات متحده را تحت فشار قرار خواهد داد تا تحقیقات تجاری جدید اعلام شده در مورد اقدامات تجاری ناعادلانه را متوقف کند. تحقیقاتی که می تواند به ترامپ اجازه دهد تا تعرفه های بالاتری را بر کالاهای چینی اعمال کند.

این برای طرف آمریکایی مشکل ساز خواهد شد. مایکل اوهانلان، رئیس فیل نایت در بخش دفاع و استراتژی در مؤسسه بروکینگز در واشنگتن دی سی گفت: «با توجه به گستردگی و ادامه اثرات مخرب اقدامات تجاری ناعادلانه چین، ممکن است برای ایالات متحده کنار گذاشتن همه این تحقیقات دشوار باشد.

به گزارش رویترز، دولت ترامپ از مدیران عامل شرکت هایی مانند انویدیا، اپل، اکسون، بوئینگ و دیگر شرکت های بزرگ نیز دعوت کرده است تا او را در این سفر همراهی کنند.

اگرچه چین دیگر به اندازه دوره اول ترامپ به تجارت با آمریکا وابسته نیست، شی جین پینگ می‌خواهد این دیدار به خوبی پیش برود زیرا چین به ثبات در اقتصاد جهانی نیاز دارد.

چین در حال حاضر شریک تجاری اصلی بیش از 120 کشور است، اما شی می‌داند که در سفر ترامپ نمی‌تواند اعتماد به نفس زیادی داشته باشد.

رایان هاس، مدیر مرکز چین جان ال. تورنتون در موسسه بروکینگز گفت: “تا زمانی که این سفر به آرامی پیش برود و ترامپ احساس کند با احترام مورد استقبال قرار گرفته است، آرامش ناآرام در روابط دوجانبه ادامه خواهد داشت. اما اگر ترامپ با احساس بی احترامی یا بازی پکن، پکن را ترک کند، ممکن است نظر خود را تغییر دهد.”

آینده هوش مصنوعی

چین در رقابتی برای کنترل آینده است. این کشور روی هوش مصنوعی و ربات های انسان نما سرمایه گذاری زیادی می کند. اینها بخشی از آنچه شی جین پینگ “نیروهای مولد جدید” می نامد هستند. نیروهایی که او امیدوار است بتوانند اقتصاد چین را به جلو ببرند.

با این حال، بسیاری از سیاست گذاران آمریکایی بر این باورند که سیاست رسمی چین جذب یا حتی دزدی کامل فناوری های آمریکایی برای پیشبرد صنایع داخلی خود است. این نگرانی ها منجر به محدودیت در صادرات پیشرفته ترین ریزپردازنده ها شده است. این اقدام علیرغم اعتراض شرکت های تولیدکننده آمریکایی صورت گرفت.

حل موفقیت آمیز موضوع پیچیده مالکیت و بهره برداری چین از برنامه شبکه اجتماعی محبوب تیک توک پایان ناخوشایندی برای تعاملات ایالات متحده و چین در زمینه فناوری بود. تعاملاتی که اغلب با اتهامات و سوء ظن همراه است.

این پویایی اکنون خود را در رقابت برای توسعه سیستم‌های هوش مصنوعی، شاید مهم‌ترین پیشرفت فناوری زمان ما، نشان می‌دهد. این موضوع با اتهامات آمریکا پیچیده تر شده است. اتهاماتی مبنی بر اینکه شرکت های چینی مانند DeepSik فناوری هوش مصنوعی آمریکایی را می دزدند.

ینگی ما، از مرکز چین جان ال. تورنتون در موسسه بروکینگز می گوید: «فصل آغازین جنگ سرد هوش مصنوعی در حال شکل گیری است.

او می‌افزاید: کاخ سفید چین را متهم کرده است که مدل‌های هوش مصنوعی ایالات متحده را در مقیاس صنعتی دزدیده است، در حالی که گفته می‌شود پکن برای جلوگیری از خرید مانوس، یک استارت‌آپ هوش مصنوعی چینی که اکنون در سنگاپور مستقر است، وارد عمل شده است. رقابت عمیق‌تر بر سر این نیست که چه کسی مدل چه کسی را کپی کند، بلکه بر سر استعدادی است که بتواند نسل بعدی هوش مصنوعی پیشرفته را بسازد. »

ربات های چینی نیز توانایی خود را نشان می دهند. از اجرای حرکات رقص کونگ فو گرفته تا ثبت سرعت فوق بشری در طول یک ماراتن در پکن.

در حالی که به نظر می رسد شرکت های چینی در ساخت بدنه این ربات ها بسیار ماهر هستند، بسیاری از آنها هنوز روی برنامه نویسی مغز این موجودات جدید کار می کنند. برای ساخت بهترین روبات ها، شرکت های چینی به تراشه های کامپیوتری پیشرفته نیاز دارند، تراشه هایی که از ایالات متحده می آیند.

اینجاست که بیجنیگ می تواند از اهرم خود بر روی عناصر کمیاب خاکی استفاده کند. بخش مهمی که ترامپ به وضوح به آن توجه دارد. چین حدود 90 درصد از عناصر خاکی کمیاب جهان را پردازش می کند. مواد ضروری برای تمام فناوری های مدرن، از تلفن های هوشمند و مزارع بادی گرفته تا موتورهای جت.

بنابراین، ممکن است زمینه ای برای معامله وجود داشته باشد: ایالات متحده عناصر خاکی کمیاب چین را دریافت می کند و در ازای آن، تراشه های پیشرفته را در اختیار پکن قرار می دهد. این تنگه انحصاری هرمز چین است، مسیری که می تواند جریان عرضه آن را در هر زمانی متوقف کند.

علیرغم همه مسائلی که دو طرف باید در مورد آن صحبت کنند، سفر ترامپ بسیار فشرده خواهد بود و قرار است دیدارها و برنامه هایی در روزهای پنجشنبه و جمعه برگزار شود.

شاید زمان زیادی برای دستیابی به توافقات اساسی دو کشور وجود نداشته باشد، اما حتی چنین دیدار کوتاهی می تواند مسیر مذاکرات و روابط این دو ابرقدرت را در سال های آینده مشخص کند.