زهرا بزرگ مهری از کارشناسان مرمت، چهره ماندگار میراث فرهنگی و عضو شورای راهبردی میراث فرهنگی درباره تصمیم وزارت میراث فرهنگی مبنی بر آغاز فوری مرمت آثار تخریب شده و جلساتی که شورای راهبردی در این زمینه برگزار می کند، توضیح داد: هر دو هفته یکبار به عنوان یکی از اعضای اصلی هیئت راهبردی در این جلسات شرکت می کنم. این جلسات تحت عنوان کمیته راهبردی با حضور وزیر برگزار می شود و موضوعات مختلف میراث فرهنگی از سه حوزه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مورد بحث و بررسی قرار می گیرد. قبل از عید؛ یعنی حدوداول اسفند با اینکه هنوز جنگ رسما شروع نشده بود احساس کردیم شرایط در پیش است. با اینکه گردشگری آسیب زیادی دید، چون طبیعی است در شرایط جنگی هیچکس سراغ گردشگری نمی رود، اما تصمیم بر این بود که حداقل آثار را نجات دهیم که این هم بسیار مهم بود.
به گزارش ایسنا، این مرمتگر ادامه داد: در جلسات این شورا چندی پیش یکی از این جلسات در سعدآباد به عنوان یکی از مکان های آسیب دیده برگزار شد و به منظور مشاهده از نزدیک تخریب ها و ارزیابی وضعیت، دستور آغاز مرمت فوری توسط وزیر را صادر کرد.
یکی از اعضای شورای راهبردی میراث فرهنگی تصریح کرد: قطعا مرمت اضطراری واجب و کاملا ضروری است. بگذارید مثالی در مورد تعمیر فوری بزنم. در تمامی قسمت هایی که شامل آینه کاری، گچ بری، نقاشی سقف و سایر تزیینات است که بر اثر آسیب از سقف افتاده است، اولین اقدام اضطراری، جداسازی و شماره گذاری دقیق این اجزا است. تا آنجا که ممکن است، قطعات دست نخورده باید برای ترمیم حفظ شوند. این مرحله در واقع اولین و اساسی ترین مرحله در شروع مرمت است. جمع آوری این نیست که با بیل و بیل بیایم و بگوییم اینها شکسته اند و باید جمع شوند. اصلا چنین رویکردی وجود ندارد.
این کارشناس مرمت افزود: در سعدآباد کار به صورت بسیار دقیق در حال انجام است. تکه های کوچک شماره گذاری شده و یکی یکی جمع آوری می شوند. سپس این قطعات دسته بندی و تحلیل می شوند. تنها در این مرحله است که مشخص می شود هر قسمت از چه نوع ملات، چه نوع شیشه و یا چه نوع رنگ آمیزی ساخته شده و چگونه باید مرمت شود. بازسازی اضطراری در واقع به معنای جلوگیری از تخریب بیشتر است. همانطور که گفتم، به عنوان مثال، نصب پانل برای جلوگیری از اثرات بیشتر.
بزرگمهری تصریح کرد: در حال انجام اقدامات مقدماتی هستیم چه بیایند و چه نیایند. این اقدامات شامل دسته بندی، شماره گذاری و مستندسازی است. قوانین بین الملل اینطور نیست که مثلا موسسه ای مثل یونسکو بیاید گلایه کند که چرا چنین کاری شده است. وقتی همه چیز مستند باشد، این تکههای گچ، این اعداد، این اندازهها، کاملاً مشخص میشود که روند کار چه بوده است. ما بر اساس اصول و مقررات بین المللی کار می کنیم، بنابراین جای نگرانی نیست.
وی ادامه داد: اخیرا بیانیه ای از سوی جامعه مرمت ایران منتشر شده که در آن برای مشارکت در مرمت های فوری اعلام آمادگی کرده است. در این بیانیه به موضوع بیکاری برخی مرمتگران در دوران جنگ نیز اشاره شده است و این پیشکسوت میراث فرهنگی درباره این وضعیت و اینکه تا چه اندازه می توان از این ظرفیت استفاده کرد، به ایسنا گفت: آن دسته از مرمتگرانی که در مجموعه میراث فرهنگی مشغول به کار هستند به دلیل اداری بودن شغلشان چندان بیکار نیستند. حقوق آنها محفوظ است و آنها در این فرآیندهای جاری از جمله جمع آوری، مستندسازی و جلوگیری از تخریب بیشتر فعال هستند. اتفاقاً وقتی به سعدآباد رفتم، جنب و جوش خیلی بیشتری نسبت به قبل دیدم. زیرا همانطور که گفتم این موارد بسیار کوچک و دقیق هستند. عکاسی از تمامی قسمت ها، تهیه اسناد، ترسیم اسکیس و ثبت جزئیات. از این رو نه تنها بیکارند بلکه حجم کارشان چندین برابر شده است.
وی افزود: اما مرمتگران خارج از بدنه میراث فرهنگی که معمولا با دانشگاه ها یا به صورت قراردادی همکاری می کردند، شرایط متفاوتی دارند. قبلا پروژه ها به عنوان پیمانکار البته زیر نظر مستقیم وزارت میراث فرهنگی گرفته می شد اما در شرایط فعلی به دلیل وجود ریسک حتی خود این افراد نیز تمایل چندانی به ورود به پروژه ها ندارند. اصولاً تا زمانی که مستندات کامل انجام نشود، نمی توان یک پروژه را به یک گروه اختصاص داد. شرایط واقعا خطرناک است. حتی زمانی که برای ملاقات رفتم، آنها اصرار داشتند که کلاه ایمنی بپوشم، زیرا احتمال میرفت که قطعات ناگهانی از سقف بیفتند و واقعاً این کار را کردند. بسیاری از تیرها و سازه ها آسیب دیده اند و در وضعیت ناپایداری قرار دارند.
بزرگمهری تصریح کرد: به نظر من اگرچه ممکن است در برخی بخش ها بیکاری وجود داشته باشد اما در حوزه مرمت این موضوع بسیار کمتر، بسیار کمتر از سایر حوزه ها است. به محض پایان جنگ که امیدوارم هر چه زودتر این اتفاق بیفتد، حجم کار برای مرمتگران بیشتر خواهد شد. بنابراین اگر میخواهید به بیکاری در زمان جنگ نگاه کنید، ممکن است بخواهید به جای دیگری نگاه کنید، اگرچه به طور کلی یکی از پیامدهای اصلی همه جنگها در جهان است.
