پس از اینکه دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا گفت آماده است چند روزی برای پاسخ تهران صبر کند، ایران روز پنجشنبه گفت که آخرین موضع واشنگتن برای پایان دادن به جنگ را بررسی می کند. اما ترامپ هشدار داد که اگر توافقی حاصل نشود، حملات از سر گرفته خواهند شد.
در همین راستا، پایگاه خبری اکسیوس از افزایش نشانه های اختلاف میان دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل درباره آینده جنگ و نحوه برخورد با ایران خبر می دهد.
تهدیدات ترامپ و آخرین وضعیت تنگه
به گزارش رویترز، ترامپ به خبرنگاران در پایگاه مشترک اندروز گفت: «اگر پاسخهای درست را دریافت نکنیم، همه چیز خیلی سریع اتفاق میافتد». همه ما آماده اقدام هستیم.» وی در پاسخ به این سوال که چقدر صبر می کند، گفت: «می تواند چند روز طول بکشد، اما می تواند خیلی سریع پیش برود.» او پیش از این در همان روز به خبرنگاران گفت: «ما در مراحل پایانی موضوع ایران هستیم. خواهیم دید چه اتفاقی می افتد. یا توافقی خواهیم داشت یا کاری انجام می دهیم که کمی ناخوشایند است، اما امیدوارم به این نتیجه نرسد.»
روز چهارشنبه، ایران نقشه «منطقه دریایی کنترل شده» در این تنگه را منتشر کرد و گفت که عبور از آن مستلزم مجوز از سازمانی است که برای کنترل این منطقه تشکیل شده است. تهران می گوید هدفش باز کردن تنگه به روی کشورهای دوستی است که شرایط را برآورده می کنند. این ممکن است شامل هزینه برای عبور باشد. موضوعی که واشنگتن آن را غیرقابل قبول دانسته است.
دو نفتکش فوق سنگین چینی که مجموعاً حدود 4 میلیون بشکه نفت حمل می کردند روز چهارشنبه تنگه را ترک کردند. در حالی که یک نفتکش کره جنوبی حامل 2 میلیون بشکه نفت خام بارگیری شده در کویت با همکاری ایران از این تنگه عبور می کرد. ردیاب کشتیرانی Lloyd’s List گفت که حداقل 54 کشتی در هفته گذشته از این تنگه عبور کردند که تقریباً دو برابر تعداد هفته قبل است. ایران همچنین اعلام کرد که 26 کشتی در 24 ساعت گذشته از این تنگه عبور کرده اند. با این حال، این رقم هنوز تنها کسری از 125 تا 140 گذرگاه روزانه قبل از جنگ است.
اختلاف نظر ترامپ و نتانیاهو بر سر آینده جنگ ایران در یک تماس تلفنی پرتنش
در همین شرایط، یک مقام آمریکایی به سیانان گفت که ترامپ روز سهشنبه گفتوگوی پرتنشی با نتانیاهو داشت که حاکی از اختلاف نظر آنها در مورد چگونگی ادامه جنگ با ایران بود. این اولین گفتگوی آنها در روزهای اخیر نبود.
به گفته این مقام، زمانی که رهبران دو کشور روز یکشنبه با هم صحبت کردند، ترامپ گفت که احتمالاً در اوایل این هفته حملات هدفمند جدیدی علیه ایران به نام «عملیات چکش» انجام خواهد داد. با این حال، حدود 24 ساعت پس از آن گفتگوی اولیه، ترامپ اعلام کرد که حملاتی را که به درخواست متحدان عرب خلیج فارس از جمله قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی برای سه شنبه برنامه ریزی شده بود، متوقف می کند.
این مقام آمریکایی و یکی از آشنایان گفت: در روزهای آینده کشورهای حوزه خلیج فارس با میانجیهای کاخ سفید و پاکستان برای تدوین چارچوبی برای ادامه مذاکرات دیپلماتیک در تماس نزدیک بودهاند.
مذاکرات کنونی نخست وزیر اسرائیل را ناامید کرده است. به گفته مقامات دولت ترامپ و منابع اسرائیلی، نتانیاهو استدلال کرده است که هرگونه تأخیر تنها به نفع ایرانی ها خواهد بود. این مقام آمریکایی گفت: نتانیاهو نارضایتی خود را روز سه شنبه به صراحت اعلام کرد و به ترامپ گفت که به تعویق انداختن حملات برنامه ریزی شده یک اشتباه است و رئیس جمهور باید طبق برنامه پیش برود.
یک منبع آگاه اسرائیلی نیز گفت که نتانیاهو در این گفتگوی یک ساعته خواستار از سرگیری عملیات نظامی شده است. یک مقام اسرائیلی گفت که اختلاف نظر واضح است: ترامپ میخواست ببیند آیا توافقی حاصل میشود یا خیر، اما نتانیاهو انتظار چیز دیگری داشت.
پس از تماس تلفنی روز سه شنبه، نگرانی مقامات اسرائیلی به اطرافیان نتانیاهو نیز کشیده شد. یکی دیگر از منابع اسرائیلی به سی ان ان گفت که تمایل شدیدی در بالاترین سطوح دولت اسرائیل برای از سرگیری عملیات نظامی وجود دارد و در عین حال، ناامیدی فزاینده ای وجود دارد که ترامپ همچنان اجازه می دهد آنچه آنها «اتلاف وقت دیپلماتیک ایران» می خوانند.
اما نارضایتی نتانیاهو از رویکرد آمریکا و به طور خاص این واقعیت که ترامپ تهدید می کند اما در نهایت متوقف می شود، موضوع جدیدی نیست. منابع آگاه از مذاکرات دو طرف گفتند که مقامات آمریکایی در گذشته اعتراف کرده اند که اهداف آمریکا و اسرائیل از جنگ یکسان نیست. وقتی از ترامپ پرسیده شد که شب قبل به نخست وزیر اسرائیل چه گفته است، ترامپ روز چهارشنبه تلویحاً گفت که کنترل را در دست دارد.
جزئیات بیشتر تماس استرس زا
به گزارش پایگاه خبری اکسیوس، سه منبع آگاه گفتند که ترامپ و نتانیاهو روز سه شنبه در تماسی دشوار درباره تلاش جدید برای دستیابی به توافق با ایران گفتگو کردند. همانطور که یکی از منابع پس از تماس گفت: «موهای بی بی [نتانیاهو] او از نگرانی آتش گرفته بود.»
نتانیاهو به شدت به مذاکرات بدبین است و خواهان از سرگیری جنگ برای تضعیف بیشتر تواناییهای نظامی ایران و تضعیف دولت آن از طریق تخریب زیرساختهای حیاتی آن است.
این سه منبع گفتند که پاکستان، قطر و دیگر میانجیها، یعنی عربستان سعودی، ترکیه و مصر، در چند روز گذشته روی اصلاح این پیشنهاد برای کاهش شکافها کار کردهاند. به گفته دو مقام عرب و یک منبع اسرائیلی، قطر اخیرا پیش نویس جدیدی را به آمریکا و ایران ارائه کرده است.
منبع چهارم گفت که هیچ پیش نویس مستقلی از قطر وجود ندارد و دوحه صرفاً در تلاش است تا شکاف های پیشنهادی قبلی پاکستان را پر کند. یک مقام عرب گفت که قطری ها اوایل این هفته هیئتی را به تهران فرستادند تا درباره آخرین نسخه پیش نویس با مقامات ایرانی گفتگو کنند.
تلاش های لحظه آخری پاکستانی ها؟
پایگاه خبری آکسیوس در ادامه گزارش خود نوشت: وزارت امور خارجه ایران روز چهارشنبه اعلام کرد که مذاکرات «بر اساس پیشنهاد 14 ماده ای ایران» ادامه دارد و وزیر کشور پاکستان نیز برای کمک به میانجیگری در تهران حضور دارد. این دومین سفر وزیر کشور پاکستان به تهران در کمتر از یک هفته گذشته است.
یک مقام عرب گفت که هدف از تلاش های جدید دریافت تعهدات ملموس تر از ایران در مورد اقدامات مرتبط با برنامه هسته ای این کشور است و در مقابل، ایالات متحده جزئیات بیشتری در مورد چگونگی آزادسازی تدریجی دارایی های مسدود شده ایران ارائه خواهد کرد. هر سه منبع تاکید کردند که هنوز مشخص نیست که آیا ایران با پیش نویس جدید موافقت خواهد کرد یا مواضع خود را به میزان قابل توجهی تغییر خواهد داد.
یک دیپلمات قطری گفت: «همانطور که قبلاً ذکر شد، قطر از تلاشهای میانجیگری به رهبری پاکستان حمایت کرده و به حمایت خود ادامه میدهد. ما به طور مستمر برای کاهش تنش به نفع منطقه و مردم آن کار کردهایم.» یک منبع اسرائیلی گفت: نتانیاهو قصد دارد در هفتههای آینده برای دیدار با ترامپ به واشنگتن سفر کند.
“هشدار حج” به ترامپ؟
به گزارش مجله میدل ایست آی، دو مقام ارشد کشورهای حوزه خلیج فارس به این مجله گفته اند که دونالد ترامپ پس از هشدار متحدان عرب خلیج فارس و همچنین مقامات دولت خود، حمله برنامه ریزی شده به ایران را در هفته جاری به تعویق انداخت. زیرا از سرگیری جنگ در مراسم حج می تواند عواقب خطرناکی داشته باشد.
به گفته این دو مقام، به ترامپ گفته شده است که حمله به ایران در مراسم حج باعث ایجاد بحران در کشورهای حوزه خلیج فارس می شود، زیرا صدها هزار زائر را آواره می کند. این منابع همچنین گفتند که به ترامپ هشدار داده شده است که حمله ای در این دوره مقدس، منتهی به عید قربان، آسیب بیشتری به جایگاه واشنگتن در جهان اسلام وارد می کند.
یک مقام ارشد آمریکایی که با گفتگوهای داخلی دولت ترامپ آشناست نیز تایید کرد که چنین رایزنی هایی انجام شده است. وی گفت: مقامات آمریکایی به رئیس جمهور هشدار داده اند که از سرگیری جنگ آمریکا و اسرائیل در شرایط کنونی باعث آسیب جدی به کرامت ترامپ خواهد شد.
ایالات متحده پیش از این در ماه رمضان به ایران حمله کرده بود، اما انجام چنین اقدامی در ایام حج می توانست چالش های لجستیکی بزرگی را برای عربستان سعودی ایجاد کند. کشوری که سالانه میزبان حدود یک میلیون زائر خارجی است. این چالش ها همچنین به مراکز اصلی حمل و نقل هوایی در خلیج فارس مانند قطر و امارات متحده عربی و همچنین کشورهای جنوب و شرق آسیا که بسیاری از زائران از آنجا به حج عزیمت می کنند، گسترش می یابد. حج امسال قرار است از 24 اردیبهشت آغاز شود و به مدت شش روز ادامه یابد. در آستانه این مراسم صدها هزار زائر وارد عربستان شده اند.
مقاماتی که با میدل ایست آی صحبت کردند، به شرط ناشناس ماندن صحبت کردند، زیرا آنها مجاز به اظهار نظر در مورد ارتباطات داخلی نیستند. هر سه منبع گفتند که انتظار دارند جنگ در هفتههای آینده و پس از پایان دوره حج از سر گرفته شود. تهران هشدار داده است که هرگونه حمله جدید آمریکا و اسرائیل به زیرساخت های انرژی و غیرنظامی ایران با حملات تلافی جویانه به زیرساخت های کشورهای خلیج فارس پاسخ داده خواهد شد و دامنه درگیری از خاورمیانه فراتر خواهد رفت.
